РОЛЬ ОБРАЗОВАТЕЛЬНЫХ ПРИНЦИПОВ В РАЗВИТИИ ДЕТЕЙ ДОШКОЛЬНИКА

Аннотация

In this article, the ideas about the role of educational principles in the development of preschool children are highlighted. In this way, certain concepts of the principles of education in the development of children of preschool age have been clarified. Key words: children of preschool age, maturity, education, principles, formation, clarity of educational goals, joint activities of children and adults, self-awareness, voluntariness, laws of education. Inson tarbiyasi insonning zi kabi qadimiy va keng qamrovlidir. Shu sababli, insonni har tomonlama tarbiyalash insoniyatning azaliy orzusi b lib, ajdodlarimiz m rifat va madaniyatni yosh avlodga rgatish, ularni komillikka etaklash y llari, qonun- qoidalarini izlaganlar. Tarbiya jarayonida esa bolaning ongi, his tuy ulari shakllanadi. Eng muhimi ijtimoiy hayot uchun zarur b lgan va ijtimoiy munosabatlarga xizmat qiladigan xulqiy odatlar hosil b ladi. Kelajak poydevori b lgan yoshlarni komil inson qilib tarbiyalashda maktabgacha t lim muassasalarining ahamiyati kattadir. Bu z navbatida zbekiston lim t ra uzluksiz t lim tizimining shakllanganligi t lim-tarbiya asoslarini yaratishda muhim ahamiyat kasb etadi. Bugungi kunda zbekiston Respublikasi maktabgacha t lim tizimida jiddiy mustahkamlanmoqda. Xususan, zbekiston Respublikasi Prezidentining 2016 yil 29 -2021 yillarda maktabgacha t lim tizimini yanada takomillashtirish chora-tadbirlari t Bundan k rinadiki, maktabgacha t lim muassasasi oila va jamiyatning bolalarga g`amho`rlik qilish, milliy va mintaqa xususiyatlarini hisobga olgan holda har tomonlama 348 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz barkamol qilib tarbiyalash va rivojlantirishga bo`lgan ehtiyojni qondirish maqsadida tashkil etiladi. Tarbiya muayyan, aniq maqsad hamda ijtimoiy-tarixiy tajriba asosida shaxsni har tomonlama stirish, uning ongi, xulq-atvori va dunyoqarashini tarkib toptirish jarayoni. Boshqacharoq talqin etilganda, tarbiya yosh avlodni muayyan maqsad y lida har tomonlama voyaga tkazish, unda ijtimoiy ong va xulq-atvorni tarkib toptirishga y naltirilgan faoliyat jarayonidir. Tarbiya shaxsni maqsadga muvofiq takomillashtirish uchun uyushtirilgan pedagogik jarayon b lib, tarbiyalanuvchining shaxsiga muntazam va tizimli t sir etish imkonini beradi. tarbiyachi va tarbiyalanuvchilar rtasida tashkil etiluvchi hamda aniq maqsadga y naltirilgan hamkorlik jarayonidir. Tarbiya jarayonida tarbiyalanuvchining ongi shakllana boradi, his-tuy ulari rivojlanadi, ijtimoiy hayot uchun zarur b lgan ijtimoiy aloqalarni tashkil etishga xizmat qiladigan xulqiy odatlar hosil b Tarbiya jarayonida tarbiyalanuvchining ongigina emas, balki his-tuy ularini ham stirib borish, unda jamiyatning shaxsga q yadigan axloqiy talablariga muvofiq keladigan xulqiy malaka va odatlarini hosil qilish lozim. Bunga erishish uchun tarbiyalanuvchining ongi, hissiyoti va irodasiga t sir etib boriladi. Agar bularning tarbiyachi rahbarlik qiladi. U tarbiyalanuvchilar faoliyatini belgilaydi, ularning ijtimoiy jarayonda ishtirok etishlari uchun shart-sharoit yaratadi. Tarbiyani samarali y lga q yish uchun uning harakatlantiruvchi kuchi, tarbiya jarayonining manbaini yaxshi bilish va hisobga olish muhimdir. Bu tarbiya jarayonidagi ichki va tashqi qarama-qarshiliklardan iborat. Zamonaviy tarbiya mazmunida quyidagi tamoyillar yotadi: 1. Tarbiya maqsadining aniqligi. zbekiston Respublikasi ijtimoiy-siyosiy mustaqilligining dastlabki yillaridayoq respublikada, amalga oshirilishi k zda tutilayotgan tarbiya maqsadi aniq belgilab olindi. lim t Qonuni oyalariga k ra ijtimoiy tarbiyaning asosiy maqsadi erkin, ijodkor, mustaqil fikr egasi b lgan komil inson va malakali mutaxassisni tarbiyalab voyaga tkazishdan iborat. Ushbu maqsadga erishish y lidagi asosiy vazifa bu shaxsda umumiy madaniyat unsurlari, y ni, shaxsning aqliy, axloqiy, jismoniy, estetik, iqtisodiy, ekologik, huquqiy, siyosiy hamda mehnat madaniyatini tarbiyalashdan iborat. 2. Bolalar va kattalarning birgalikdagi faoliyati. Tarbiyachilarning bolalar bilan m naviy madaniyatini shakllantirishning eng yaxshi namunasini izlash, shu asosida jarayonidagi faolligini t minlashga olib keladi. Dunyoqarashi hali t la-t kis shakllanmagan bolalar uchun kattalarning hayotiy tajribalari, ularning shaxsiy namunalari tarbiyaviy t sir kuchiga ega. 3. z- zini anglash. pozitsiyaning shakllanishiga olib keladi. Tarbiya mazmunining eng muhim unsurlaridan biri bu insonning hayotiy z- zini anglashi, uning z shaxsiy hayoti va faoliyatining axloqiy z- zini anglash jihatlari muhim ahamiyatga egadir. 4. Tarbiyaning shaxsga y naltirilganligi. Mazkur oya t lim muassasasi 349 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz amaliyotining markaziy nuqtasida tarbiyaviy ishlar dasturi, tadbirlar, ularning shakl, metod va vositalari emas. Balki tarbiyalanuvchi turganligini anglatishga xizmat qiladi. Tarbiya jarayonida uning shaxsiy xususiyatlari, qiziqishlari, ziga xos xarakteri, z qadr- qimmatini anglash tuy ulari rivojlantirilib borilishi zarur. 5. Ixtiyoriylik.