ИЗУЧЕНИЕ И АНАЛИЗ ЭТАПОВ СОЦИАЛИЗАЦИИ В РАЗВИТИИ ЛИЧНОСТИ

Аннотация

At birth, any person surrounds himself with other people and gradually learns the pattern of their life and relationships with each other. It is a social environment formed by people, without which they cannot live. In order to become a member of this environment, a person must learn the rules and norms of the society in which he lives. The process of gradual assimilation of the social rules and norms of the society culture surrounding the person is the socialization of the person. Key words: Socialization, socialization, adaptation, social-daily, social-political, social-psychological, socialization cycle. Mehnat jamoasining zosi b lgan bola, maktab quvchisi, talaba yoki xodimning sotsializatsiya xususiyatlarini aniqlasak ham, har holda, biz bu ikki bosqichni ham tahlil qilishga majbur b lamiz. Shuning uchun, sotsializatsiya bosqichlarini ketma- ket k rib chiqishdan oldin, uning har bir bosqichining mazmunini ochib berish kerak. Moslashuv bosqichi. Biologiyada markaziy rinlardan birini egallagan moslashuv tushunchasi tirik organizmning atrof -muhit sharoitiga moslashishini bildiradi. Sotsiologiyaga q llanilgandek, u odamning ijtimoiy muhit sharoitiga moslashish jarayonini bildira boshladi. Ushbu rivojlanishning m nosi - bu atrof -muhitning normalari va qadriyatlarini shaxs tomonidan qabul qilinishi, xoh u ijtimoiy jamoa, ham tashkilot, ham institut, odamni turli xil ob'ektiv faoliyat va zaro munosabatlarga q shish. ijtimoiy shakllanishlar. Adaptatsiya - bu shaxsni u bilan real, kundalik, muntazam muloqotga 403 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz asoslangan ijtimoiy, t limiy, professional muhitga q shilish va integratsiyalashuvining boshlan ich bosqichi. Moslashishning asosiy vazifasi - nisbatan barqaror ekologik sharoitlarni zlashtirish, qabul qilingan usullar yordamida takrorlanadigan, tipik muammolarni hal qilish, ijtimoiy hulq, harakatlar. Moslashuv etarlicha chuqur b lmagan, asosan tashqi ijtimoiylashuv jarayoni b lib, faol va passiv shaklga ega b ladi. Faol shakl - bu shaxsning nafaqat ijtimoiy muhitning me'yorlari va qadriyatlarini, unda qabul qilingan faoliyat turlari va zaro t sirlarni tushunish va zlashtirish, balki ularga nisbatan individual munosabatini bildirish istagidan iborat. ulardan norozilik va ularni zgartirish istagi. Moslashuvning passiv shakli bu me'yor va qadriyatlarni "yashirincha" qabul qilishda va ularga s zsiz b ysunishda namoyon b ladi. Albatta, bu tuzatish kerak b lgan hamma narsani tasdiqlash degani emas. Moslashuv jarayonlarining mohiyati - shaxsning moslashuvi sub'ekti va ijtimoiy muhitning zaro t siri. Bu zaro t sir jarayonida adaptiv faoliyat har doim ham ijobiy y nalishga ega b lavermaydi. Bu, agar shaxs atrof-muhitning konservativ elementlaridan moslashuv "joyini" tanlagan b lsa yoki moslashuv muhitining t siri shunchalik kuchli b ladiki, u adaptivning ijodiy zini zi anglash imkoniyatlarini bostiradi va ularni saqlaydi. uzoq vaqt. Bunday vaziyatda davlat paydo b ladi, uning natijasi shaxsning sub'ektiv fazilatlari va xususiyatlariga, uning harakatlariga emas, balki moslashuvchan muhit faolligiga bo liq. Agar bu muhit unga moslashtiruvchi bilan moslashishga erishish uchun bir qancha zarur shart -sharoitlarni t minlasa, uning harakatlari bu jarayonning tezligini tezlashtirishga, moslashuv faoliyatining u yoki bu usulini ongli ravishda zlashtirishga qaratiladi. Natijada, moslashish belgilari sadi va sotsializatsiya muvaffaqiyatli amalga oshiriladi. Binobarin, moslashish jarayoni muvaffaqiyatli va muvaffaqiyatsiz b lishi mumkin, bu tegishli sotsiologik k rsatkichlarda ifodalanadi. Birinchi holda, bu shaxsning yuqori ijtimoiy va kasbiy maqomi, uning ob'ektiv faoliyat mazmunidan qoniqishi va ijtimoiy muhit bilan zaro munosabati b lishi mumkin. Ikkinchi holda, bu k rsatkichlar mutlaqo qarama - qarshi b ladi, muvaffaqiyatsiz moslashuvning ta shakli - bu mos kelmaslik va uning ziga xos namoyon b lishi - kadrlar almashinuvi, migratsiya, ajralish, deviant xulq va boshqalar. Nom qullashtirishning aynan shu xususiyatlari desotsializatsiya qiluvchi omillar vazifasini bajaradi. Yoshlarning moslashuvi turli xil turlarga ega b lib, ular ijtimoiy-professional, ijtimoiy-kundalik, ijtimoiy-siyosiy, ijtimoiy-psixologik, sotsial-madaniy vazifasini bajaradi. Bu tasnif moslashuv jarayonlarining turlarning xilma -xilligiga asoslangan. Albatta, ob'ektiv voqelikda bu moslashuvning barcha y nalishlari alohida emas, balki zaro bo liq va zaro bo liqdir. Sotsializm va postsovet jamiyatidan yangi ijtimoiy tuzumga tish davrini boshdan kechirayotgan zamonaviy Rossiya sharoitida yoshlarni moslashish muammosi ularning umumiy sotsializatsiya jarayoni doirasida alohida ahamiyat kasb etadi. Adaptatsiya yoshlarning bir ijtimoiy tuzumdan boshqasiga tishidagi favqulodda, inqirozli vaziyatdan omon qolish uchun ijtimoiy va psixologik qobiliyatga aylanadi. Ichkilashtirish bosqichi.Shaxsni ijtimoiylashtirishning ikkinchi bosqichi - ichki (ichki). Bu shuni anglatadiki, shaxsni jarayonga chuqur va chuqur ki