ЭТНОКУЛЬТУРНАЯ КОМПЕТЕНТНОСТЬ СТУДЕНТОВ ОСНОВНЫЕ ПРОЦЕССЫ ФОРМИРОВАНИЯ

Аннотация

this article reveals the individual pedagogical and psychological features of the formation of ethnocultural competence in students, the fact that ethnocultural competence in students is a set of knowledge on ethnic character, the ability to have pedagogical maturity and ethno-social mobility in a modern educational environment, the importance of developing ethnocongognitive process practical activities and personal qualities. Keywords: practical activities, ethnocongognitive process, ethnocultural competence, ethnoculture, social activism, society, national values, education, upbringing. Kirish. Mamlakatimizda t lim sohasida amalga oshirilayotgan islohatlar oliy t lim tizimida tahsil olayotgan talabalar etnomadaniyatini rivojlantirish orqali millat madaniyatini keyingi avlod vakillariga sof holda tkazishning asosiy ustuvor y nalishlaridan biri etnomadaniy kompetensiyani rivojlantirish hisoblanadi. zbekiston Respublikasi Prezidentining zbekiston Respublikasi oliy t asida limda m insonparvarlik va yuksak m naviy oyalar asosida vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, ularda yot oya va mafkuralarga qarshi immunitetni mustahkamlash borasidagi ishlarni yanada 1] kabi ustuvor vazifalar belgilangan. lim y nalishi talabalarida etnomadaniy kompetensiyani shakllantirishni taqozo etadi. Adabiyotlar tahlili. Mavzu yuzasidan Djoel Spring t lim muassasalarining ijtimoiy tuzilishiga ahamiyat qaratgan[5]. T ini asoslagan. J.Henry oliy t lish y ni uni ijtimoiy guruh vakili sifatida qabul qilish muhimligini asoslagan[3]. tasdiqlashi mumkin. Yigirmanchi asrning s nggi asoslangan t lim tizimi va unga yangicha yondashish, qitish modelini ishlab chiqishga uringan. davomida rivojlanish y lini bosib 86 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz diskriminatsiyasi yuz bergan. Y ni inson huquqi va erkinligini cheklanishi, ular bilan ijtimoiy holati (yoshi, millati, irqi, oilaviy sharoiti, imkoniyati, m ra turlicha muloqot rnatilishi kabilar r y bergan. nomadaniyat tushunchasi kengayib bordi. Uning tuzilishi va mazmuni, metodologiyasiga asoslanib, etnopedagogika va pedagogik ba Dunyo mamlakatlarining talabalar milliy madaniyatni rivojlantirishda mentalitet, zlikni anglash, tolerant munosabat rnatish k muhim kompetensiyalarni shakllantirishni taqozo etmoqda. Talabalarda etnomadaniy kompetensiyani shakllantirish orqali ularni kasbiy faoliyatga tayyorlash muhim sanalmoqda. Yoshlarni jahon madaniyati qadriyatlari va usini tarbiyalash borasida qator izlanishlar olib borilmoqda. Tahlil va muhokamalar. Talabalarda etnomadaniy kompetensiyani shakllanganligi etnik bilim, milliy z zini anglash, milliy m naviyatga galigi bilan aniqlandi. Talabalarda etnoijtimoiy va etnopedagogik kompetensiya umumkasbiy kompetensiyaning tarkibi hisoblanadi. U quyidagilarda namoyon b ladi: tushunish; ijtimoiy faollik va etnopedagogik y nalishdagi loyihalarda qatnashish; k p millatli jamiyatda tolerant munosabatda b lish, ziga va boshqalarga hurmatda b lish; etnopedagogik vazifalarni hal etishda m suliyatni zimmasiga olish; z millatining madaniy sifatlarini ifodalash. Natijada talabalarda etnomadaniy kompetensiyani rivojlantirishda ularning individual pedagogik va psixologik xususiyatlarini talabalarda etnomadaniy kompetensiya yicha bilimlar majmui b lib, zamonaviy t lim muhitida pedagogik tuklik va etnoijtimoiy mobilikka ega b lishdir. Etnokognitiv jarayonda talabalar odatlarini, avlodlar shajarasini bilish va Vatanining ijtimoiy madaniy taraqqiyoti haqida m lumotga ega b lish, boshqa millat zolari bilan muloqotda b lish k nikmalarini egallagan b lishi zarur. Amaliy faoliyatda talabalar bevosita odatlari va tadbirlarida ishtirok etadi. quvchilarga t lim tarbiya berish jarayonida milliy madaniyat elementlarini q llash b yicha tajribaga ega b ladi. talabalarning ba va ezgu ishlarni bajarish bilan ifodalanadi. Xulosa. Tajriba natijalari asosida talabalarda etnomadaniyat intellektual boyligi, uning m naviy iqlimi, ijtimoiy shish va boshqa millatlar madaniyatidan Etnomadaniy kompetensiya, insonlarning turli etnik guruhlarga oid tushunchalarni, qadriyatlarini, madaniyatlarini tushunish, boshqa etnik jamoalar bilan zaro aloqalarni 87 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz rnatish va jahon madaniyatiga oid bilim va malakalarga ega b lishni ifodalovchi umumiy tushunchadir. Bu, insonlar orasidagi boshqa etnik guruhlar bilan muloqotda va amaliy faoliyatlarda boshqa madaniyat va tajribalarni tushunish va qadrlash maqsadida rivojlantiriladi. Etnomadaniy kompetensiyaga ega b lgan insonlar, jahonni k plab qituvchilari, kasb-hunar yicha ishlayadilar. Bu kompetensiya, pedagog munosabatlarga kirisha olishiga tom m noda keng imkoniyatlar eshigini ochadi. lib, etnik madaniyatga oid tasavvur, bilim va k nikmalarni egallash, millatlararo zaro munosabat va harakatni samarali tashkil etish qobiliyati deyish mumkin. Talabalarda etnomadaniy kompetensiyani shakllantirish jarayonlarida jamiyatimizning madaniy-axloqiy, ijtimoiy-pedagogik va ijtimoiy-siyosiy tizimlardagi voqea- hodisala