ЖАНРЫ В ЛИРИКЕ АЛИШЕРА НАВОЯ

Аннотация

This article talks about n r u o the value system, the role of values in j c Ochiq ma’lumotlar: if social life. it n https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal e Keywords. Values, reality, system, ic s Maxfiylik bayonoti la Materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va axiology, national consciousness, national n o qayta tarqatish hamda maqoladan toʻgʻri iqtibos keltirish it va litsenziyasini koʻrsatish sharti bilan istalgan maqsadda pride. a n r e foydalanish mumkin. t n i L A S R E V IN U 84 www.universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(3) Qadriyat — voqelikdagi muayyan faoliyati uchun umumiy mezon hodisalarning umuminsoniy, ijtimoiy vazifasini o’taydi. Har bir ijtimoiy axloqiy, madaniy ma’naviy ahamiyatini tarixiy birlik, sinf va partiyalar ham ko‘rsatish uchun qo‘llanadigan tushuncha. ana shunday qadriyatlar tizimi asosida Inson va insoniyat uchun ahamiyatli faoliyat ko’rsatadilar, ulardan bo‘lgan barcha narsalar, masalan, erkinlik, foydalanadilar yoki ularga tinchlik, adolat, ijtimoiy tenglik, ma’rifat, erishishning turli usullarini haqiqat, yaxshilik, go‘zallik, moddiy va qo’llaydilar. ma’naviy boyliklar, an’ana, urf-odat va Jamiyat taraqqiyotining muayyan boshqalar qadriyatlar hisoblanadi. Ijtimoiy bosqichlarida ijtimoiy hodasilarga fanlarning qaysi sohasida qadriyatga doir munosabat tadqiqot olib borilgan bo‘lsa, bu Xilma-xil tarzda namoyon tushunchaga shu jihatdan ta’rif berishga bo‘ladi. Xususan, mustaqilligimizning intilishgan. Holbuki qadriyat aksiologiyaga birinchi kunidan boshlab, xos kategoriyadir. Qadriyatni aksiologiya hayotimizning barcha jabhalarida nuqtayi nazaridan talqin qilish uni «qadriyatlar», «milliy tiklanish», kategoriya sifatidagi mohiyati, mazmuni, «milliy ong», «milliy g‘urur», «milliy obyektiv asosi, namoyon bo‘lish shakllari iftixor» kabi atamalar tez-tez va xususiyatlarini o‘rganish imkonini ishlatiladigan bo‘lib qoldi. Bu bejiz beradi. Qadriyat kategoriyasi faqat buyum emas. Zotan, mustaqillik ayni paytda va narsalarning iqtisodiy qimmatini emas, milliy tiklanish hamdir. Uni esa jamiyat va inson uchun biror ahamiyatga mazkur tushunchalarsiz tasavvur etib ega bo‘lgan voqelikning shakllari, bo‘lmaydi. holatlari, narsalar, voqealar, hodisalar. Qadriyatlar falsafiy va talab va tartiblar va boshqalarning qadrini sotsiologik tushuncha. U birinchidan, ifodalash uchun ishlatiladi. Ijtimoiy biror obʼektning jarayonlar ta’sirida kishilarning qadriyatlar Ijobiy va salbiy qimmatini, to‘g‘risidagi qarashlari o‘zgarib boradi. ikkinchidan, ijtimoiy ongining Tarixiy zaruriyatga qarab goh u, goh bu normativ belgilovchi – baholovchi qadriyat ijtimoiy taraqqiyotning oldingi jihati (subʼektiv qadriyatlar yoki ong safiga chiqadi. qadriyatlari)ni ifoda etadi». Qadriyatlar tizimi. Har qanday Shunga yaqin nuqtai nazar jamiyat, ijtimoiy-tarixiy birliklar (urug’, O‘zbek Sovet entsiklopediyasida ham qabila, elat, halq, millat), ijtimoiy bayon etilgan: sub`ektlar va boshqalar o’ziga hos «Qadriyatlar (falsafa qadriyatlar tizimiga ega bo’ladi. Bu sotsiologiyada) – voqelikdagi qadriyatlar tizimida asosiy bo’lmagan muayyan xodisalarning inson, qadriyatlar muayyan qatorni tashkil qiladi, Ijtimoiy va madaniy ahamiyatini turli holatlarda namoyon bo’ladi. Jamiyat ko‘rsatish uchun qo‘llaniladigan rivojining muayyan davri yoki biror tushuncha». davlatda ham ana shunday qadriyatlar Taniqli faylasuf olim V.P. tizimi mavjud bo’ladiki, u o’sha davr, Tugarinovning fikricha, «qadriyatlar jamiyat va davlat kishilari, ularning muayyan jamiyat 85 UNIVERSAL international scientific journal Universal International Scientific Journal 2024, 1(3) Va sinfga mansub kishilar turmushi va sifatida o‘zining asl hayotiy madaniyatining haqiqiy yoki ideal sifatini tiklab olmoqda. neʼmatlari bo‘lgan tabiat va jamiyat Bundan shunday xulosa chiqarish xodisalarining mohiyati yoki hodisaning mumkin: tabiat va jamiyat xodisalarini bir jihatidir. Bu neʼmatlarning qadriyatlar qadriyat turkumiga kiritish va deyilishiga sabab – kishilar ularni kiritmaslik kishilarning ehtiyojlari, qadrlaydilar, chunki bu qadriyatlar manfaatlari, orzu-umidlari, ularning shaxsiy va ijtimoiy turmushini maqsadlari bilan belgilanadi. boyitadi. Shuning uchun ham kishilar o‘z Demak, qadriyat deyilganda tasarruflaridagi qadriyatlarni himoya inson va insoniyat uchun ahamiyatli qiladilar va o‘zlari uchun maqsad yoki bo‘lgan millat, elat va ijtimoiy ideal qadriyatlarni amalga oshirishga guruhlarning manfaatlari va intiladilar. Qadriyatlar ichida eng birinchi maqsadlariga xizmat qiladigan va shu va eng umumiysi hayotning o‘zidir, chunki tufayli ular tomonidan baholanib hayotda muhim bo‘lish boshqa barcha qadrlanadigan tabiat va jamiyat qadriyatlardan foydalanishni yo‘qqqa neʼmatlari xodisalari tushunilmog‘i chiqaradi, qolgan qadriyatlar, aslini lozim. olganda, hayot neʼmatlarining mohiyatidir, madaniy qadriyatlardir». Millat va xalqlarning diniy eʼtiqodi, marosim va anʼanalari milliy qadriyatlar FOYDALANILGAN ADABIYOTLAR 1. Falsafa. Q