ИНФОРМАЦИЯ ПО БИОЛОГИИ ЛИСТОЕДОВ (CHRYSOMELIDAE)

Аннотация

The article discusses some o biological features of leaf beetles. Leaf beetles are j c if divided into several main groups depending on their it n e nutrition, which makes them a Beetle's vital activity ic s Ochiq ma’lumotlar: associated with woody and shrubby plants or grasses. la Evidence has been obtained that trophic n https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal o specialization, as well as affinity with plant leaves, it a n Maxfiylik bayonoti play an important role in the evolution of Beetles. It r e Materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va has been noted that pests are almost exclusively t n qayta tarqatish hamda maqoladan toʻgʻri iqtibos keltirish associated with the vegetation of ornamental trees. i L A va litsenziyasini koʻrsatish sharti bilan istalgan maqsadda The third largest food complex of the species is S R foydalanish mumkin. associated with legumes. E V IN U 148 www.universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(3) O`zbekistonda bargxo`r qo`ng`izlarning qatorda, ularning lichinka bosqichlarini o`rganilishi. o`zgarishi bo'yicha xam turli kuzatuv Bargxo`r qo'ng'izlar (Chrysomelidae) tajribalarni jadal olib borish natijasida Coleopteraning eng katta oilalaridan biri ularni xayotiy fenologiyasini taxlil bo'lib, dunyo faunasida 50000 ga yaqin turga etdilar. Adabiyotlarda esa bu turni faqat ega. Ularning asosiy turlari va xilma-hilligi MDH davlatlarining o`zida 280 dan ortiq tropik hududlar bilan bog'liq bo'lsada, mo`tadil turlari qayd etilganligi, xudud faunasida zonada ham ularni ko'plab turlarini uchratish hali o`rganilmagan turlarning ko`pligini mumkin. ko`rsatadi. Ozbekistonda so'nggi o'n Bu qo`ng`iz turlari tashqi muxit yilliklarda bargxo`r qo`ng`izlarni omillariga chidamli bo`lib, ular deyarli barcha o`rganilishi qisman boshlangan bo`lib, mumkin bo'lgan yashash joylarini (suv hududlarda bargxo`rlarning faoliyati hali havzalaridan baland tog'largacha, cho'llardan yetarlicha o'rganilmagan, jumladan, qutb orollarigacha) qamrab oladi. Barcha barg X,Kimsanboyev(2017) bargxo`rlarning qo'ng'izlari u yoki bu darajada fitofaglardir, ayrim turlariga qisqacha to`xtalib o`tadi. asosan yuqori darajada ozuqa o'simliklariga Abdullayev M.T (2022)va qator ixtisoslashganligi, yillar davomida oila uchun mualiflar tomonidan yaratilgan yaxlit bir butun xususiyatlarni shakllanishiga majmuada bargxo`rlardan,kolorado olib kelgan. Bargxo`r qo'ng'izlar nafaqat qo`ng`izini laboratoriya sharoitida turlarning xilma-xilligi, balki qishloq xo'jaligi o`rganish bo`yicha uslubiy ko`rsatma va mevali ekinlar, sabzavot-poliz ekinlarining berilgan. Fayzullayev B va Malikov zararkunandalari bo'lgan ko'plab turlarining D(2022)lar o`z maqolalarida Zarafshon katta amaliy ahamiyati tufayli ham vohasi sharoitida terak bargxo‘ri tadqiqotchilarning e'tiborini doimiy ravishda Chrysomela Populi l. ning biologik- jalb qilmoqda. Tabiiyki, bargxo`r qo'ng'izlarga ekologik xususiyatlari va zarari qarshi samarali kurashish uchun ularning to`g`risida tadqiqot ma`lumotlari e`lon biologiyasi va ekologik xususiyatlari haqida qilishadi. A.A. Ma’rupov, va uning to`liq ma'lumot kerak. Farg`ona vodiysi shogirtlari tomonidan (2021)Bargxo’r hududida bargxo`rlarning biologiyasi hali qo’ng’iz (chrysomeloidae) larning yetarlicha o'rganilmagan, garchi mintaqaviy biologiyasi va kenja oilalari morfologik faunistik ma'lumotlar, xususan, rus olimlariga tavsifi bayon etilgan. S.Sh.Аxmadjonova, tegishli bo`lib, bargxo`rlar bo`yicha Tuva O.I.Ismoilovalar o`z maqolalarida(2023) viloyati (Cherepanov, 1965;), Sayanam Kolorado qo‘ng‘izi (Guselnikov, Medvedev, 1984), Shimoliy (Coleoptera,Chrysomelidae)ning ayrim Irkutsk viloyati va Yakutiya (Medvedev, 1973; biologik hususiyatlari to`g`risida tadqiqot Medvedev, Ammosov, 1978), Arktika natijalarini e`lon qilishadi. Adabiyotlar (Medvedev, Korotyayev, 1980) xududlari taxlilidan ko`rinib turibdiki bargxo`r qo`ng`izlarini o`rganilish taxlillari O`zbekistonda bargxo`r qo`ng`izlar kam imiy asarlarida keltirilgan. Tadqiqotchilar o`z o`rganilgan bo`lib, mualliflar asosan tekshiruvlarida imagoni o'rganish bilan bir ashshadiy zararkunanda tur kalarado 149 UNIVERSAL international scientific journal Universal International Scientific Journal 2024, 1(3) qo`ng`izi biologiyasi va ekologik qo'ng'izlarining katta qismi qishloq xususiyatlariga to`xtalishgan. xo'jaligi va o'rmon xo'jaligining Bargxo`rlar oziqlanishiga ko`ra bir necha zararkunandalari hisoblanadi. Shu bilan asosiy guruhlarga bo'linadi, ular orasida birga, bargxo`r qo'ng'izlar tomonidan monofaglar, oligofaglar, polifaglar va yetkazilgan zarar kamdan-kam hollarda fitosaprofaglar guruhlari ajralib turadi, ular o'simlikning to'liq nobut bo`lishiga olib asosan o'simlik detritini qayta ishlashda faol keladi. Hozirgi vaqtda vodiy xududi ishtirok etadigan turlar xisoblanadi. Monofag uchun bir necha o`nlab zararkunanda bargxo`rlar kam sonda uchraydi. Bargxo`r bargxo`rlar tadqiqotlar davomida qo'ng'izlarning xayoti daraxt va buta kuzatilib, namuna