ОПИСАНИЕ И ХАРАКТЕРИСТИКА ВЫСОККРЕМНИЕВЫХ ЦЕОЛИТНЫХ СИСТЕМ ИЗ МЕСТНОГО СЫРЬЯ

Аннотация

In this article, the issues of chemical j c if and physical activation of kaolin and bentonite, which are it n natural local raw materials, and the textural e ic characteristics and surface morphology of the obtained s high-silica zeolites were studied. The influence of the la Ochiq ma’lumotlar: n method of activation of kaolin and bentonite on its o https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal it colloidality and sorption capacity was investigated. As a a n Maxfiylik bayonoti result of the research, the heat of wetting, the amount of r e t adsorbed bound water and the effective specific surface n Materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va area were determined experimentally. i L qayta tarqatish hamda maqoladan toʻgʻri iqtibos A keltirish va litsenziyasini koʻrsatish sharti bilan istalgan Key words: zeolite, kaolin, bentonite, surface- S R maqsadda foydalanish mumkin. surface, sorption capacity, adsorption bound water, E V porosity, heat of wetting. IN U 183 www.universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(3) O‘zining noyob xossalari tufayli seolitlar xavfsiz sorbentlar, ushlab turuvchilar va turli ishlab chiqarish sohalarida ishlatilmoqda va katalizatorlarni mahalliy xom ashyolar ularning jahon bozoridagi yillik aylanmasi bir asosida yaratishdir[4-6]. necha million tonnani tashkil qiladi. Gaz neft Tajriba qismi kimyosi, ion almashinishda (suvni tozalash va Tabiiy seolitlarning kimyoviy va yumshatish), bug‘lar va gazlarni adsorbsiyalash va fizik-kimyoviy xarakteristikalarini aniqlash ajratishda hamda gazlardan va eritmalardan uchun 100 g massadagi namuna granulalarini aralashmalarni yo‘qotishda (xususan, zararli va 250 sm3 hajmli shisha kolbaga joylashtirib ekologik xavfli) seolitlar ko‘proq keng ustiga 150 sm3 dan distillangan suv soldik. foydalanilmoqda. Bundan tashqari seolitlar Kolba 24 soat davomida AВУ-6 qurilmada qishloq xo‘jaligi, chorvachilik, qog‘oz sanoati va 120 tezlikda aralashtirildi. Quritilgandan qurilishda yanada kengroq qo‘llanilmoqda. so‘ng adsorbent 0,5 va 0,25 mm o‘lchamli Seolitlar turli kimyoviy reaksiyalar katalizatorlari g‘alvirdan o‘tkazildi va 0,5 mm o‘lchamli sifatida ta'sir qilish qobiliyatiga ega, ular yoki g‘alvirdan o‘tgan 0,25 mm li g‘alvirda bo‘shliqlar ichida, yoki ularning g‘ovak-kanalli qolgan namunalarning mexanik va fizik- tuzilishining g‘ovaklari og‘zida o‘tadi. Muhim kimyoviy xarakteristikalari o‘rganildi. reaksiyalar sinfi bo‘lib, seolitlarning vodorod- Tuproqlarga kislotali ishlov berishdan oldin almashinadigan (yoki shunchaki vodorodli) 0,08 mm o‘lchamda maydaladik. 10 g shakllari bilan katalizlanadigan reaksiyalar maydalangan tuproqqa qizdirilgan 40 ml hisoblanadi, ularning karkas bilan bog‘langan H2SO4 qo‘shdik va suv hammomida protonlari yuqori kislotalikka ega. Ko‘pchilik aralashtirgan holda qizdirdik. Ishlov berish organik reaksiyalarda, xom (ishlanmagan) neft tugaganidan so‘ng tuproq Byuxner krekingini, uglevodorodlarning izomerlanishi va voronkasida qog‘oz filtr bilan filtrlab olindi yoqilg‘i sintezini ham qo‘shib hisoblaganda bu va pH=5,4-5,7 oralig‘ida distillangan suvda xossa foydalaniladi. Kimyo sanoatida yuvildi. Keyin tuproq filtr qog‘oz bilan uglevodorodlarni turli xil aralashmalardan va birgalikda 120о C da 5 soat davomida oltingugurtli birikmalardan tozalashda adsorbsion quritish shkafida quritildi. Solishtirma sirt- usullar eng keng tarqalgan bo‘lib, bu usullarning yuzasi va o‘lchamlari bo‘yicha ishlatilishi qator qimmatbaho birikmalarni ishlab g‘ovaklarning taqsimlanishi avtomatik chiqarishga qaytarish imkonini beradi. adsorbtometr “ASAB 2010” da azotning Adsorbsiyalovchi materiallarga qo‘yiladigan eng quyi haroratli desorbsiyasi usulida topildi. muhim talablar quyidagilardan iborat: yuqori Sedimentatsion tahlil Oden metodi bo‘yicha solishtirma sirt-yuzaga ega bo‘lishi, tanlab ta'sir suvda va suvglitserin aralashmasida turli xil etuvchanlik va oson regeneratsiya qilinishidir[1- dispersion muhitlarda o‘tkazildi. 3]. Shuningdek adsorbent arzon va zararsiz Geterogen sistemalar ularning bo‘lishi, korrozion xususiyatga ega bo‘lmasligi tarkibiga kiruvchi kristallitlar o‘lchami bilan uzoq vaqt o‘zining adsorbsion xususiyatini saqlay xarakterlanadi. Bu shu bilan bog‘liqki, olishi va mexanik puxtaligi yuqori bo‘lishi zarur. kristallitlar o‘lchami qancha kichik bo‘lsa, Eng keng tarqalgan adsorbentlardan biri ularning sirt yuzasi shuncha katta bo‘ladi va faollashgan ko‘mir bo‘lib, u turli markalarda kimyoviy reaksiyalarni tezlashtirish ishlab chiqarilmoqda. Oxirgi yillarga kelib, jarayonida katalitik sistemalar faolligining uglevodorodlar xomashyosini tozalashda tabiiy va oshishiga olib keladi. sun'iy seolitlar keng ishlatilmoqda. Hozirgi vaqtda Geterogen sistemalarning kimyoviy eng muhim dolzarb yo‘nalishlardan biri ekologik reaksiyalarni tezlashtirish xususiyati 184 UNIVERSAL international scientific journal Universal International Scientific Journal 2024, 1(3) solishtirma sirt-yuza, g‘ovaklarning hajmi va ishlash turli