ОБУЧЕНИЕ СОЦИАЛЬНО-ЭТИЧЕСКИМ НОРМАМ ПРОФЕССИОНАЛЬНО-ПЕДАГОГИЧЕСКОЙ ДЕЯТЕЛЬНОСТИ СТУДЕНТОВ КАК ПЕДАГОГИЧЕСКАЯ НЕОБХОДИМОСТЬ

Аннотация

Ushbu maqolada talabalarda kasbiy-pedagogik faoliyatning ijtimoiy- rgatish dolzarb muammo ekanligi, kasbiy y nalganlik, kasb standartlari, shuningdek talabalarda kasbiy-pedagogik faoliyatning ijtimoiy-axloqiy zlashtirishda pedagogik etika qoidalarining rni xususida fikr yuritiladi. Kalit s zlar: kasbiy- kasb standarti, pedagog, intellektual salohiyat, oliy t lim, xulq-atvor. Annotation. This article reflects on the fact that teaching the socio-moral standards of professional-pedagogical activity in students is an urgent problem, on professional orientation, professional standards, as well as on the role of the rules of pedagogical Ethics in mastering the socio-moral standards of professional-pedagogical activity in students. Base words and phrases: professional-pedagogical activity, social moral standard, internationalstandart, professional standard, pedagogical, intellectual potential, higher education, behavior. - - - - - zbekiston Respublikasi oliy t lim tizimini 2030-yilgacha rivojlantirish kontseptsiyasini tasdiqlash t da lim bilan qamrov darajasini oshirish, xalqaro standartlar asosida yuqori malakali, kreativ va tizimli fikrlaydigan, mustaqil qaror qabul qila oladigan kadrlar tayyorlash, ularning intellektual qobiliyatlarini namoyon etishi va m naviy barkamol shaxs sifatida shakllanishi uchun zarur shart- lim tizimini rivojlantirishning strategik maqsadlaridan biriga aylandi. Pedagogik oliy t limda tayyorlanadigan pedagogik kadrlarning m naviy barkamol shaxs sifatida shakllanishida ijtimoiy- ega. Bugungi kunda oliy t lim muassasasi bitiruvchilarining mehnat bozorida raqobatbardoshligini oshirish, b lajak qituvchilarning kasbiy kompetentligi va identitetligini rivojlantirish, ularda kasbiy-pedagogik faoliyatga doir huquqiy, ijtimoiy- oliy t lim tizimining funktsional vazifasi hisoblanib, halqaro va milliy talablardan kelib chiqqan holda tadqiq qilib borish dolzarb masala sifatida qaralmoqda. B lajak qituvchilarning ijtimoiy- z faoliyatiga tadbiq etish borasidagi k nikmalar zini professional mukammallashtirish va tarbiyalash 14 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz uchun yetakchi komponent b lib, maqsadga muvofiq m lum tarzda amalga oshiriladigan pedagog umuminsoniy tajriba, pedagogik jarayonni takomillashtirish uchun zarur b lgan metodologik va maxsus bilimlar, kasbiy k nikma va malakalar tushuniladi. Ilmiy adabiyotlar tahlili talabalarga ijtimoiy- rgatish pedagogik-psixologik, ijtimoiy- -huquqiy, nazariy-amaliy, uslubiy jihatdan dolzarb ekanligini k rsatadi. Talabalarda kasbni egallashning shakllanishi ularda majburiyat va javobgarlik hissining tarkib topishi bilan bo liq b lib, ularda ana shunday sifat va kechinmalar t la shakllangan b lsa, bilimlarni egallash yoki kasbiy kamolot uchun hech narsa t siq b lmaydi. Talabalarda kasbiy-pedagogik faoliyatga doir ijtimoiy- zini pedagog sifatida zini identifikatsiya qilish bosqichida namoyon b ladi. Mazkur bosqich kasbiy-pedagogik faoliyat, ijtimoiy rolni bajarish va ijtimoiy-psixologik tizimidan iborat. zini identifikatsiya qilish uch bosqichda: tayyorgarlik, asosiy va yakunlovchi bosqichlarda amalga oshiriladi. Tayyorgarlik bosqichida talaba egallamoqchi b lgan kasbiga taaluqli faoliyat turlarini aniqlashtiradi, zining rni va rolini aniqlashtiradi, z xulq-atvorlari, odobi, k zlagan maqsadlarini r yobga chiqarishning vosita va usullarini asoslab, belgilab oladi. Asosiy bosqichda zini nomoyon qilish maqsadlarini amalga oshiradi. Yakunlovchi bosqichda talaba zini nomoyon etish sohasida erishgan natijalar baholanadi, qiyinchiliklarni sabablari aniqlanadi. Kasbiy-pedagogik muvaffaqiyat b lajak qituvchilarda ijtimoiy- hamda kasbiy y nalganlik bilan mustahkam aloqadorlikka ega. M.I.Dyachenko, L.A.Kandibovich talabalarda kasbiy y nalganlikni rivojlantirish bu b lajak kasbiga ijobiy munosabatni, unga qiziqish, layoqat va qobiliyatlarini mustahkamlash, oliy quv yurtini tugatgandan s ng kasbiy-pedagogik faoliyatini takomillashtirish istagi, tanlangan kasb sohasida doimiy mehnat faoliyatini olib borish asnosida zining asosiy moddiy va m naviy ehtiyojlarini qondirish, b l usi mutaxassis k z ngida kasbning obr sini oshirishdir. Kasbiy y nalganlik mazmuni sifatida b lajak kasbiy faoliyatini, majburiyatlarini, ijtimoiy- z funktsional vazifalarini bajarishga intilish, mohir, yetuk mutaxassis sifatida zini k rsatish, murakkab quv vazifalari, masalalarini istagidir. Shuningdek, talabalarning ijtimoiy burchga, ziga, intilishlariga, hislariga munosabatining rivojlanishi bilan kasbiy motivlarning mazmuni zgaradi. V.A.Sonin ilmiy tadqiqotida talabalarda kasbiy y nalganlikning muvaffaqiyatli rivojlantirish omillaridan biri ularda kasb tanlashning ijobiy motivlarini shakllaganligi ekanligini t kidlab tgan. zbekiston Respublikasida pedagogning maqomi tan olinib, ularning z kasbiy faoliyatini yuritishi uchun tashkiliy-huquqiy shart-sharoitlar yaratilmoqda, ularning ijtimoiy himoyasi t minlanib va huquqlari amalga oshirilishi uchun kafolatlar qonunan t minlanmoqda. Bu kafol