ВОПРОСЫ РАЗВИТИЯ ДУХОВНОЙ КОМПЕТЕНТНОСТИ ТРЕТЬЕГО ПОКОЛЕНИЯ РЕНЕССАНСА В РАЗВИТИИ СФЕРЫ ОБРАЗОВАНИЯ В НОВОМ УЗБЕКИСТАНЕ

Аннотация

This article examines the development of the education sector in New Uzbekistan, the creation of the Third Renaissance, the formation of a new system of radical reform of the sphere in the process of higher education to ensure its active integration into world education. educational standards in the field of education say that they are aimed at improving the quality of education and innovative development in institutions. Key words: modernization, citizenship, position, information attacks, communication, technology, spiritual and educational, events, initiatives, concept. T lim modernizatsiyasi zamonaviy nazariya va amaliyot asosida tarbiyaning yangi modellarini yaratish jarayonidir. Zamonaviy t limning bugungi kundagi eng asosiy muammosi sifatli t limga m naviyat orqali erishishni t minlashdan iborat. Yer yuzida inson diniy va dunyoviy bilimlar mazmunida m naviyat jihatdan eng oliy qadriyat hisoblanib, undagi qadriyat bu inson shaxsining butun hayot davomida rivojlanib borishiga samarali t sir k rsatish natijalarida aks etadi. Inson azaldan madaniyat uzatuvchisi b lib qolmay, uni shakllantirish mexanizmi sifatida ham z aksini jamiyat taraqqiyotida namoyon etadi. S nggi yillarda t lim tizimi, shu jumladan, oliy t lim muassasalarida quv- qaratilmoqda. Jumladan, lim t lim sohasidagi davlat siyosatining asosiy prinsiplari sifatida t lim sohasida kamsitishlarga y l q yilmasligi, t lim olishga doir teng 51 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz imkoniyatlarning t minlanishi, t lim va tarbiyaga milliy hamda umuminsoniy qadriyatlarning singdirilganligi, t lim va tarbiyaning insonparvarlik, demokratik xususiyatikabilar belgilab berilgan.[1 ] zbekiston Respublikasi oliy t limi tizimini 2030-yilgacha naviy kompetentligini rivojlantirish bilan bevosita bo liq qator muhim y nalishlar belgilab berildi: - z zimmasiga olishga qodir, yurtparvar, tashabbuskor, zamonaviy bilim va k nikmalarni zlashtirgan, insoniy fazilatlarga ega yoshlarni professional kasb egasi sifatida tayyorlash, bu borada yangicha yondashuvlarni talab etadigan t lim-tarbiya usullaridan foydalanish; -yoshlarning qonun hujjatlari mazmun-mohiyatidan xabardorligi, huquqiy ongi va madaniyatini rivojlantirish, ularda so lom turmush tarziga rioya etish, inson huquqlari, gender tengligi, tinchlikparvarlik va millatlararo totuvlik, vijdon erkinligi, barcha millat va elatlarning tillari, urf- bilan birga milliy-axloqiy qadriyatlarnikamoltoptirish, ijtimoiy-siyosiy va iqtisodiy faollik, mustahkam fuqarolik pozitsiyasini shakllantirish; -talaba-yoshlarni turli axborot xurujlari, yot oyalar t siriga tushib qolishi, ular tomonidan ijtimoiy xavfli qilmishlar sodir etilishi holatlarining oldini olish, Vatanimiz istiqboli y lida birlashtirish maqsadida t lim-tarbiyaning t sirchan usullari, zamonaviy axborot- kommunikatsiya texnologiyalaridan keng foydalanish, m naviy-m rifiy llab- quvvatlash; m naviyat va m rifat cho lim muassasalarining umumt lim maktablari bilan quvchi-yoshlarning m naviy-m rifiy dunyoqarashini shakllantirish, huquqiy savodxonligini oshirish, kasbga y naltirish va mustaqil hayotga tayyorlash kabi masalalarda mentorlik modeli asosida hamkorligini rivojlantirish kabilar. M naviy- tushunchalariga ham izoh berib tish maqsadga muvofiqdir. Axloq va m naviyat chuqur ichki zaro aloqadorlikka ega. Zero, m naviyat individ mansub b lgan guruhlar axloqi t sirida yuzaga keladi, axloq esa, z navbatida, guruh zolari b lgan individlar m naviyatining zaro tutash ommaviy munosabatlarida namoyon b ladi. Axloq m naviyatning tarkibiy qismi sifatida shaxs kamolotining yuqori bosqichi tukligining mezoni b lgan m naviy kamolotga erishib b lmaydi. Shuning uchun ham m naviy- axloqiy tarbiyada uzviylik, aloqadorlik dialektik xarakterga ega b lib, shaxsning m naviy-axloqiy shakllanishida muhim sanaladi. M naviyat va axloq z navbatida tarbiya jarayonini samarali tashkil etishni taqozo etadi. M lumki, tarbiya yosh avlodni jamiyatda yashashga maqsadli tayyorlash jarayoni b lib, maxsus tashkil etilgan davlat va jamoat institutlari orqali amalga oshiriladi, jamiyat tomonidan nazorat qilinadi va tuzatishlar kiritib boriladi. Bizgacha amalga oshirilgan tadqiqotlarga asoslangan holda tarbiyani: umumiy falsafiy m noda insonning hayot sharoitlariga moslashishi; ijtimoiy m noda katta avlodning hayotiy va xulq-atvor tajribalarini yosh avlodga uzatishi sifatida; keng pedagogik m noda insonga majmuaviyt sir k rsatish jarayoni va natijasi sifatida; tor 52 Andijon davlat universiteti universaljurnal.uz pedagogik m noda tarbiyachilar jamoasi tomonidan t lim-tarbiya muassasalarida tarbiyalanuvchilar ongi, xulq-atvori va irodasiga t sir k rsatishning tizimli tarzda amalga oshiriladigan, maxsus tashkil qilingan, boshqariladigan t siri sifatida; amaliy m noda (tarbiyachilar, murabbiylar, takchilar, guruh rahbarlarining) aniq tarbiyaviy masalalarni hal qilishga qaratilgan tarbiyaviy faoliyati jarayoni va natijasi sifatida tushunish maqsadga muvofiq. Yangi zbekistonda t lim sohasini rivojlant