ВЛИЯНИЕ ЧЕЛОВЕКА НА ЭКОЛОГИЮ И ОКРУЖАЮЩУЮ СРЕДУ

Аннотация

В данной статье показано, Muallif bilan aloqa что актуальной проблемой современности является материальный ущерб окружающей https://orcid.org/0009-0005-5281-0851 среде и природе, а также роль человека в этом. Также приведены причины, по которым охрана hilolaxon.rahimzoda.87@bk.ru окружающей среды сегодня является глобальной проблемой и ее предотвращение. Ключевые слова: Энергетика, © Muallif. H.R.Rahimova va boshqalar Атмосфера, Топливо, производство, Атомные электростанции, промышленность, нефть, UNIVERSAL xalqaro ilmiy jurnal экологические проблемы, озоновый слой. la n r Annotation: This article shows that today's u o actual problem is material damage to the j c Ochiq ma’lumotlar: environment and nature, and the role of humans in if it n https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal it. Also, the reasons why environmental protection e ic Maxfiylik bayonoti is a global problem today and its prevention are s la given. n Materialni istalgan vosita yoki formatda nusxalash va o Key words: Energy, Atmosphere, Fuel, it qayta tarqatish hamda maqoladan toʻgʻri iqtibos keltirish a n va litsenziyasini koʻrsatish sharti bilan istalgan maqsadda production, Nuclear power plants, industry, oil, r e foydalanish mumkin. ecological problems, ozone layer. t n L i A S R E V IN U 23 www.universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2024, 1(2) Atrof muhitni muhofaza qilish, hozirgi Shuningdek, Ozon tuynugi, havo kunda bu masala hammani birdek o’ziga jalb tarkibida CO miqdorining oshib borishi, qilib kelmoqda.Atmosferani ifloslantiruvchi yerda o‘rtacha haroratning ortib borishi chiqindilar odatda ikki qismga bo’linadi: kabi hollarini ham umumbashariy gazsimon va qattiq moddalar,shundan gazli ekologik muammolar guruhiga kiritish moddalar butun chiqindilarning 80%, qattiq mumkin. moddalar 10%, va qolgan ulushi boshqa Mintaqaviy ekologik muammolar sohalarga to’g;ri keladi.Atmosferani ta’sir koMamiga ko'ra sayyoramizning ifloslantiruvchi manbalarni tabiiy va sun’iy alohida hududlari yoki davlatlariga xos jarayonlar tashkil qiladi.Tabiiy manbalarga bo‘lgan muammolardir. Masalan, chang, changto’zon,vulqonlarning otilishi va Markaziy Osiyodagi Orol muammosi, boshqalarga xos. Tabiatning inson va jamiyat Afrikaning ba’zi hududlaridagi uchun ahamiyati juda katta va turli-tumandir. qurg‘oqchilik va qahatchilik, G‘arbiy Uni inson ehtiyojini qondirish jihatlariga Yevropa va Amerikadagi ba’zi kuchli qarab, iqtisodiy. ilmiy, soglomlashtirish, industrlashgan hududlarga xos tarbiyaviy va estetik kabi ahamiyatlarini muammolar mintaqaviy ekologik farqlash mumkin. muammolardir. Iqtisodiy ahamiyati deyilganda undagi Yuqoridagi fikrlami qisqacha resurslardan (havo, tuproq, minerallar, quyidagicha izohlash mumkin: o‘simlik va hayvonlar) turli ishlab chiqarish • insonlar o'zlarining turli jarayonlarini tashkil etishda asosiy moddiy ehtiyojlarini qondirish jarayonida tabiatga manba sifatida foydalanish tushuniladi. ta’sir o'tkazadilar; Ilmiy ahamiyati shu bilan belgilanadiki, • insonning tabiatga ta’siri boshqa insonning barcha bilimlari negizida tabiat va tirik mavjudotlamikidan farqli o'laroq undagi turli jarayonlarni kuzatish, o'rganish, uning ongi tufayli boshqariladi; tahlil etish va amaliy xulosalar qilish yotadi. • insonning tabiatga ongli ta’siri Sog‘lomlashtirish ahamiyati deyilganda kuchayib borishi bilan tabiatda modda va sof tabiiy unsurlar (musaffo havo, toza suv, energiya almashinuvining yangi, unumdor tuproq, bahavo o‘rmon)ning va shifo antropogen turi qaror topadi va u tabiatda beruvchi tabiiy modda va jarayonlaming inson kechadigan jarayonlarda sezilarli rol salomatligiga ijobiy ta’siri tushuniladi. o'ynay boshlaydi; So’nggi yillarda olimlar atmosferaning • tabiatga inson ta’sirining ozon qatlamining yupqalashib, yemirilib kuchayishi va bu jarayonda tabiat va borayotganini ta’kidlashmoqdalar. Ozon jamiyat qonuniyatlariga yetarli e’tibor qatlami ultrirabinafsha nurlarning zararli bermaslik yoki ularning buzilishi ta’siridan tirik jonzotlarni himoya qiladi. Bu oqibatida tabiat-jamiyat tizimida salbiy jarayon ayniqsa sayyoramiz qutblarida tez o'zgarishlar sodir bomadi. Bunday kechmoqda.U yerda “Ozon tuynigi”hosil o‘zgarishlar inson va jamiyatning hayotiy bo’lishi kutilmoqda. sharoitlarini og'irlashtiradi va turli Umumsayyoraviy ekologik ekologik muammolarni keltirib chiqaradi. muammolar sifatida aholining shiddatli • insoniyat taraqqiyotining hozirgi tarzda tartibsiz ko'payib borishi xomashyo va bosqichida atrof-muhit holatini borgan energetik resurslarning kamayib sari yomonlashib borayotganligi tabiat va borayotganligi, havo, suv, tuproqlarning jamiyat o‘rtasidagi ziddiyatlarning ifloslanishi bilan bog‘liq bo‘lgan kuchayib borayotganligi bilan izohlanadi; muammolarni aytib o‘tish mumkin. • tabiat va jamiyatdagi salbiy 24 UNIVERSAL international scientific journal Universal International Scientific Journal 2024, 1(2) o‘zgarishlarning oldini olish va bartaraf etish Bugungi kunda Sanoat, Iqtisodiyat ko‘p jihatdan har bir shax