ПСИХИЧЕСКОЕ РАЗВИТИЕ ДОШКОЛЬНОГО ПЕРИОДА ХАРАКТЕРИСТИКИ

Аннотация

si: Ushbu tezisda bolalarning psixologik xususiyatlari bilan bogʻliq ekanligini holatini oʻrganish har xil turdagi oʻyinlarga qiziqtirish ularga mativatsiya berish lozimligi yoritilgan, Kalit soʻzlar: Maktabgacha, bolalar, oʻyingohlar, pedagog, taʼlim, ustoz maqsad Maʼlumki pedagog taʼlim sohasida olib borayotgan ishlari da oqilona fikr yuritish kerakligini oʻzida his qilishi darkordir. Maktabgacha yosh davrning psixik rivojlanish xususiyatlari bunda har bir bolaning psixik rivojlanish tarixi hisobga olinadi Maktabgacha muassasalari faoliyatini metodik qoʻllanmalar chop etish ularni bola ongida rivojlantirish va takomillashtirish boʻyicha takliflar bildiradi.Bolalarni har xil turdagi oʻyinlarga qiziqtirish maqsadga muvofiq boʻladi.Ularga turli xil turdagi didaktik oʻyinlar oʻrgatish metodikasi mavzusida ish olib boradi. Bolalarda nutq madaniyati katta ahamiyatga ega. Bola oʻzini oʻzi boshqarish darkor. Ikkinchi tomonidan qaratilgan da tarbiyachi ham oʻzini mehnatini munosib qadrlab natijasini koʻra olishi buning uchun bolalarini rivojlanish saviyasini nazorat qilish darkor. Lekin bu jarayonda yosh tarbiyachilar imiz mana shu masalada katta qiyinchilik larga uchraydilar. Boʻlajak tarbiyachilar da kasbiy metodik bilim va koʻnikmalarni shakllantirish boʻyicha takliflar tayyorlaydi. Pedagogik malakalari kamchiligini bartaraf etish ni ham hisobga olish zarur. Ayrim hollarda maktab gacha muassasalarida tarbiyachi bolalarga nisbatan koʻproq ruhiyatiga taʼsiri natijasida yuzaga keladigan munosabatlarni tartibga solish boʻyicha takliflar tayyorlash ham mumkin.Masalan tarbiyachi bolalarga nisbatan koʻproq yoqimli qiyofalar vaziyatlarni oldini olish da bolalarga doʻstona munosabatda boʻlish ularni muassasalari ga kelganda turli xil turdagi ʼoʻyinlar bilan kutib olishni yoʻlga qoʻyish boʻyicha takliflar tayyorlash ham mumkin. Bizning kelajagimiz egalari boʻlgan bolalar uchun har qancha harakat qilsak ham oz. Maktab gacha muassasalarida taʼlim jarayoni birinchi turdagi didaktik oʻyinlar oʻrgatish metodikasi mavzusida ish olib borish darkor.Muassalarda har xil oʻyingohlar ini koʻpaytirish va bolalarga turli xil oʻyinlar ni oʻgatish . Tendoshlari bilan birga oʻyinlar oʻynashlari, masalan, oʻrtada quyon oʻyni. Bunda ikki tomonlama bolalar oʻynashadi oʻrtada bitta qiz yoki yigit turadi unga toʻp oʻtishadi shunga oʻxshash boshqa oʻyinlar oʻrgatish metodikasi mavzusida ish olib borish darkor. Odob axloq qoidalari mustahkam zaminida vujudga keladi. Mustahkam zamin bu donishmad bobo momolarimizning koʻp ming yillik tarixga ega boʻlgan. Axloqli ruhiy hayoti y tajribalari oʻgitlari adolatli yurt rahbarining samimiy yoʻl yoʻriqlari hamda sahovotpesha zotlarning koʻrsatgan holis yordamidir. Bunda sogʻlom avlod muhitida voyaga yetgan yosh avlod turgan gapki odobi goʻzal, bilimi chuqur taffakuri yuksak mushohadasi keng ma’sulyatni teran his etadigan, jamiyat ravnaqiga xizmat koʻrsatadigan komil inson boʻlib shakllanadi. Ilk bolalik davri. Ilk bolalik davrining oxiriga kelib boshqa faoliyat turlari, masalan, qiyin va produktiv faoliyati (rasm chizish, plastilindan narsa yasash) rivojlana boshlaydi. Andijon davlat pedagogika instituti universaljurnal.uz 631 “Oliy ta’lim muassasalarida ta’lim, fan, innovatsiya va ilmiy tadqiqotlarning salmoqli natijalari: muammo va yechimlar” mavzusida Respublika ilmiy anjuman to’plam materiallari 2024-yil 19-aprel kun. Bu yosh davri nutqning rivojlanishidagi senzitiv davri hisoblanadi. 1,5 yoshgacha bola 100 tacha, 2 yoshgacha 300 tacha, 3 yoshgacha 1500 so‘zni o‘zlashtiradi. Tilning grammatik tuzilishini o‘zlashtirish bir necha bosqichga bo‘linadi. 1. Avtonom nutq davri 1-2 yoshda bo‘lib, nutq amorif so‘z o‘zaklardan iborat. 2. 3 yoshgacha davrda esa ona tilining grammatik tuzilishini o‘zlashtira boshlaydi. Ilk bolalik davrida predmetlik faoliyati asosida tafakkur rivojlana boshlaydi. Tushunishning eng qulay (senzitiv) davri bir yoshdan bir yarim yoshgachadir. Bu davrda bola predmet va jismlarning nomlarini engil o‘zlashtirib oladi. Tadqiqotchi E.K.Kaverlanning tajribasida tasdiqlanganidek bolaning predmetlarni tushunishi quyidagi tartibda yuz beradi: 1) bola eng avval predmetlarning nomlanishini; 2) katta odamlarning va o‘yinchoqlarning nomlarini o‘zlashtiradi; 3) tana a`zolarining nomlarini o‘zlashtiradi. Ilk bolalik davrida bola shaxsi shakllanishi boshlanadi. Bolada “men o‘zim” konsepciyasi vujudga keladi. Bu yosh davri 3 yoshlilar krizis davrining yuzaga kelishi bilan tugaydi. Krizisning sababi bolada ma`lum darajada mustaqillikka ehtiyojning paydo bo‘lishi, kattalarning esa eski munosabatlar tipini saqlab qolishidir. Xulosa. Maktabgacha yoshdagi bolalarda kun tartiblarini nazoratga olish Bolaning yosh inqirozida kichiklikdan va maktabga borish masʼuliyatini oʻz boʻyniga olgan bolalikdagi inqirozdan katta yutuqlar bilan chiqib ketishga . Bu vazifasi qiyin emas balki juda qiziqarli mashgʻulot ekanligiga koʻniktirish kerak. Foydalanilgan adabiyotlar: 1. O‘zbekiston Respublikasining 2019-yil 16- dek