JAMOATCHILIK O'RTASIDA GOSPITAL PEDAGOGIKADA O'QITISHNING MAZMUN-MOHIYATI HAQIDA TUSHUNTIRISH ISHLARINI OLIB BORISH

Аннотация

Госпитальная педагогика – это система образования, предназначенная для детей, вынужденных проходить лечение в больницах или на дому из-за хронических заболеваний. Данная система направлена на обеспечение права детей с ограниченными физическими возможностями на получение образования. Разъяснительная работа среди общественности о содержании и значении госпитальной педагогики имеет большое значение. Это помогает повысить осведомлённость родителей, учителей и широкой общественности, а также способствует эффективной организации учебного процесса и социальной адаптации детей. В данном исследовании рассматриваются основные принципы госпитальной педагогики, её актуальность и методы разъяснительной работы. Ключевые слова: Госпитальная педагогика, содержание образования, разъяснительная работа, общественность, специальное образование, обучение больных детей, инклюзивное образование, дистанционное обучение. Annotation: Hospital pedagogy is an educational system designed for children undergoing long-term treatment in hospitals or at home due to chronic illnesses. This system aims to ensure the right of physically challenged children to receive education. Raising public awareness about the content and significance of hospital pedagogy is crucial. This process helps increase awareness among parents, teachers, and the general public, enabling the effective organization of educational processes and supporting children's socialization. This study explores the key principles of hospital pedagogy, its relevance, and methods of conducting explanatory work. Keywords: Hospital pedagogy, educational content, public awareness, community, special education, education for sick children, inclusive education, distance learning. Bugungi kunda yoshlarga qaratilayotgan e’tibor ularga bildirilayotgan ishonch kelajakka bo‘lgan umidimizning nechog‘lik katta ekanligining yorqin namunasidir. Ularning sifatli ta’lim olishiga yaratib berilayotgan shart-sharoitlar esa buning amaldagi isboti desak yanglishmaymiz. Mamlakatimizda har bir sohada keng ko‘lamli islohotlar amalga oshirilmoqda. O‘z navbatida mazkur islohotlarning salmoqli qismini ta’lim tizimida amalga oshirilayotgan islohotlar tashkil etadi. Ana shunday keng ko‘lamli islohotlardan biri 2022-yilning 5-may sanasida Vazirlar 26 Mahkamasi tomonidan qabul qilingan “Bolalar gematologiyasi, onkologiyasi va klinik immunologiyasi markazida davolanayotgan bolalar uchun maktabgacha ta’lim va tarbiya hamda umumiy o‘rta ta’lim berish tizimini joriy qilish chora-tadbirlari to‘g‘risida”gi qaroridir. Qarorga muvofiq bugun yurtimizda “Mehrli maktab” davlat ta’lim muassasasi tashkil etilgan bo‘lib, uzoq muddatli stasionar davolanishga muhtoj bo‘lgan bemor bolalarning ta’lim jarayonidan ortda qolmasliklari va o‘z tengdoshlari qatori bilim olishlarini ta’minlash hamda ularning ijtimoiy moslashuviga yordam berishdir. O‘zbekiston Respublikasi Vazirlar Mahkamasining “Gematologiya, onkologiya, klinik immunologiya, boshqa stasionar va uzoq muddatli ambulator davolanishda bo‘lgan bolalarga ta’lim va tarbiya berish tizimini yanada kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida” 2023-yil 29- martdagi 134-sonli qarori asosida ushbu maktabning filiallari 2023 – 2028-yillarda bosqichmabosqich, biroq har yili kamida 3 ta hududda tashkil etilishi ham belgilab qo‘yilgan. Bolalarning davolanishi uzoq muddat talab etadigan kasallikka chalinishi nafaqat bolalar, balki ularning ota-onalari uchun ham noxush holat hisoblanadi. Bola sog‘lig‘ining yomonlashuvi uning ruhiyatiga bir tarafdan bosim o‘tkazsa, boshqa tarafdan bemor atrofidagi kundalik vaziyatning keskin o‘zgarishi, tengdoshlaridan ajralib qolishi va kasallik tufayli imkoniyatlarining cheklanib borayotganligi ruhiy tushkunlik holatini keltirib chiqaradi. Gospital ta’lim uzoq muddat davolanayotganligi sababli maktab yoki bog‘chada barcha tengdoshlari bilan birga ta’lim olish imkoniyati cheklangan bolalar o‘zlarini to‘laqonli his qilishlari uchun ta’lim va tarbiya yo‘nalishida o‘z faoliyatini olib boradi[11, 265-b.]. Bu turdagi pedagogik yordam bolalarning maktab bilan aloqalari uzilib ketmasligining kafolati hisoblanib, davolanish yakuniga yetganidan keyin bolalarning odatiy hayot tarziga oson moslashishida muhim o‘rin tutadi. Birinchi bolalar shifoxonasi 1802 yilda Parijda ochilgan. Bu voqea tarixda juda katta yutuq bo‘lgan, sababi shu davrgacha bolalar kattalar bilan bir xonada davolangan. Ushbu davrdan boshlab, bolalar uchun muntazam kasalxonalarning tashkil etilishi ularning rivojlanishi bilan uzviy bog‘liq masala ko‘tarildi. Bu masala ularning ta’limdan uzilib qolmasliklari edi. Gospital pedagogikasi tarixi 20-asr boshlariga borib taqaladi. Londonlik savdogar va keyinchalik London meri bo‘lgan Uilyam Purdi Treloarning ta’limga e’tibori xayriya faoliyati bilan boshlanadi. Ilk bor Treloar Londonda shifoxona qurdiradi, va u yerda gospital maktabini tashkil etadi. Kasalxona shahar chetida joylashgani sabab, ko‘p o‘qituvchilarga noqulayliklar keltirib chiqaradi. Shu sabab