Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
DINGA MUNOSABAT XORAZM VILOYATI MATBUOTIDA
Atamuratova Dilafruz Rashidovna · Atamuratova Dilafruz Rashidovna · named after Abu Rayhon Beruni (Associate Professor of the Department of “History” of the Urgench State University)
Общественные науки в современном мире: теоретические и практические исследования · 2026
Аннотация
During World War II, all sectors, from agriculture to education, were mobilized for war. In the process of teaching any subject in schools, it was mandatory for teachers to inform students about the situation at the front. News and columns about medicine were constantly included in the pages of the periodical press. The article covers the issue of social life on the eve of World War II and during the war years using the example of medicine and education. Keywords: medicine, education, periodical press, World War II, social life. ОТРАЖЕНИЕ ОБЩЕСТВЕННОЙ ЖИЗНИ В ПЕЧАТИ НАКАНУНЕ ВТОРОЙ МИРОВОЙ ВОЙНЫ И В ВОЕННЫЕ ГОДЫ: НА ПРИМЕРЕ МЕДИЦИНЫ И ОБРАЗОВАНИЯ Атамуратова Дилафруз Рашидовна Ургенчский государственный университет имени Абу Райхана Беруни Доцент кафедры Истории atamuratovadilafruz@gmail.com 97 510 84 33 Аннотация. Во время Второй мировой войны все секторы — от сельского хозяйства до образования — были мобилизованы на военные нужды. Учителя обязаны информировать учащихся о ситуации на передовой во время преподавания любого предмета в школах. Медицинские новости и статьи регулярно публикуются на страницах ежедневной прессы. В статье рассматривается проблема общественной 50 жизни накануне Второй мировой войны и в военные годы на примере медицины и образования. Ключевые слова: медицина, образование, периодическая печать, Вторая мировая война, общественная жизнь. Ijtimoiy hayotning tarkibiy qismi bo‘lgan tibbiyot ham matbuotda o‘ziga xos o‘ringa ega bo‘lgan. Matbuotda “Shifokor maslahati” rukni ostida maslahatlar ham berib borilgan, matbuotning mavsumiy kasalliklarni oldini olishda ahamiyati katta edi. Mas, 1941 yilgi “Xorezmskaya pravda” gazetasida difteriya kasalligi1, paydo bo‘lish sababi, oqibatlari, ko‘p uchrashi mumkin bo‘lgan aholi qatlami, kasallikka qarshi emlanishning afzalligi haqida, sifilis kasalligining yuqish yo‘llari hamda belgilari to‘g‘risida2, 1944 yili “Xorezmskaya pravda” gazetasida ichak kasalliklari haqida3, 1940 yillar uchun ham xavfli virus orqali tarqaluvchi “gripp” kasalligi bo‘yicha maslahatlar berilgan4. 1944 yil holatiga ko‘ra viloyatda 675 o‘ringa mo‘ljallangan 17 ta shifoxon bo‘lib, 69 shifokor, 332 o‘rta ma’lumotli tibbiyot xodimi, joylarda esa mahalliy xalq orasidan tayyorlangan 200 nafar hamshira xizmat ko‘rsatgan. Buni 1924 yil bilan taqqoslasak, 6 shifokor, 7 nafar o‘rta ma’lumotli tibbiyot xodimi (feldsher, akusher) bo‘lgan5, 20 yilda esa bu son atigi 69 nafarni tashkil etgan. Tibbiyot sohasi nafaqat shifoxona va uskunalari jihatdan, balki malakali kadrlar bo‘yicha ham oqsoq sohalardan bo‘lgan. Jumladan, 1941 yili Urganch hamshiralar maktabinining birinchi kadrlari, 7 nafar hamshira bitkazgan6. 1944 yil holatiga ko‘ra butun viloyat uchun 601 nafar tibbiyot xodimi xizmat qilgan. Butun respublika hisobiga esa 25 ming statsionar o‘riga ega bo‘lgan shifoxonalar bo‘lib, 6 ming shifokor faoliyat olib borgan7. 1940 yili Urganch markaziy dorixonasi Urganch tumanining Begobod, Uyg‘ur, Qipchoq, Qoramon, G‘aybu qishloqlarida yangi dorixonalar faoliyatini yo‘lga qo‘yadi8. 1941 yilda viloyatda dorixonalar boshqarmasining 52 ta dorixonasi bo‘lgan, ulardan 14 tasi 1939 yildan, 37 tasi 1940 yildan, 1 tasi 1941 yili ochilgan, qolaversa 1941 yilning 1 apreliga qadar ochiladigan dorixonalar soni 15 taga yetishi belgilangan9. Matbuotda bemorlarning shifokorlarga minnatdorchilik bildirib redaksiyaga yo‘llagan xatlari “Redaksiyaga xat” ruknida chop etilgan10. II jahon urushi Sovet Ittifoqi uchun boshlanmasidan oldin savodsizlikni yo‘qotish masalasi kun tartibiga qo‘yiladi. Butun respublika bo‘ylab “Xorezmskaya pravda” gazetasida e’lon qilingan qarorga muvofiq, 18 yoshdan 50 yoshgacha bo‘lgan aholining 739,5 ming nafari savodi yo‘q hisoblanib, ulardan 616 minggi qishloqlar, 122,6 minggi esa shahar hududiga to‘g‘ri kelgan. Bu qarorda 50 yoshgacha bo‘lgan aholi orasidagi savodsizlik Toshkent va Farg‘ona viloyatlarida 1942 yilga qadar, Buxoro, Samarqand, Xorazm hamda Qoraqarpog‘iston hududidagi qishloqlarda 1943 yilga qadar, shaharlarida esa 1942 yilga qadar tugatilishi belgilangan. 25 yoshgacha bo‘lgan aholi orasidagi savodsizlik esa respublikaning barcha 1 Хорезмская правда. Дифтерия – заразная болезнь. № 11. 13 января 1941 г. С.3. 2 Хорезмская правда. Венерические болезни. № 63. 16 марта 1941 г. С.2. 3 Хорезмская правда. На борьбу с кишечнқми болезниями. № 134. 9 июля 1944 г. С.2. 4 Хорезмская правда. Грипп. № 3. 4 января 1944 г. С.2. 5 Хорезмская правда. Рост народного здравоохранения в Хорезме. № 250. 23 декабря 1944 г. С.2. 6 Хорезмская правда. Пополняются кадры медработников. № 13. 15 января 1941 г. С.4. 7 Хорезмская правда. 20 лет Узбекской ССР. № 251. 24 декабря 1944 г. С.2. 8 Хорезмская правда. Новые аптеки (По Хорезмской области рукни). № 33. 9 февраля 1941 г. С.1. 9 Хорезмская правда. Работа аптечных пунктов. № 37. 13 февраля 1941 г. С.2. 10 Хорезмская правда. Благодарность хирургу. № 64. 17 марта 1941 года. С.2. 51 viloyatlarida 1941 yilda tugatilishi ko‘rsatilgan11. 1941 yil 1 iyul hol
Доказательный фрагмент
«During World War II, all sectors, from agriculture to education, were mobilized for war.»
Образец извлечения
Демо-превьюDuring World War II, all sectors, from agriculture to education, were mobilized for war. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- medicine, education, periodical press, World War II, social life, davriy nashr, matbuot, dinga munosabat, diniy bag‘rikenglik, xudosizlar “davlat siyosati”.
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
Магистерские диссертацииЮлдашев Ж.Х2014
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024