INGLIZ TILI OʻQITUVCHILARINING KASBIY TARJIMA KOMPETENSIYASINI RIVOJLANTIRISHNI XORIJIY PEDAGOGIK TAHLILI

Аннотация

В данной статье проанализированы зарубежные педагогические аспекты развития профессиональной переводческой компетенции будущих учителей английского языка. Рассматриваются лингвистические, культурные, педагогические и технологические компоненты переводческой компетенции, подчеркивается важность междисциплинарного подхода, межкультурной коммуникации и современных технологий. Обсуждаются теоретические взгляды и педагогические методы зарубежных исследователей, а также важность коммуникативного подхода в процессе перевода. В статье также освещается современный педагогический опыт формирования переводческой компетенции. Ключевые слова: переводческая компетенция, профессиональный перевод, педагогический подход, лингвистическая компетенция, межкультурная коммуникация, методика перевода, современные технологии, зарубежная педагогика, междисциплинарный подход, преподаватели английского языка. FOREIGN PEDAGOGICAL ANALYSIS OF THE DEVELOPMENT OF PROFESSIONAL TRANSLATION COMPETENCE OF ENGLISH TEACHERS M. Aytimova doctoral student of Karakalpak State University Annotation: This article analyzes foreign pedagogical aspects of developing the professional translation competence of future English language teachers. The linguistic, 91 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo cultural, pedagogical, and technological components of translation competence are examined, emphasizing the importance of an interdisciplinary approach, intercultural communication, and modern technologies. The theoretical views and pedagogical methods of foreign researchers, as well as the importance of a communicative approach in the translation process, are discussed. The article also highlights contemporary pedagogical experiences in the formation of translation competence. Keywords: translation competence, professional translation, pedagogical approach, linguistic competence, intercultural communication, translation methodology, modern technologies, foreign pedagogy, interdisciplinary approach, English language teachers. Bugungi kunda ingliz tili har qachongidan ham koʻproq xalqaro muloqot tili boʻlib xizmat qilmoqda. Uning kommunikativ taʼsiri barcha darajalarda xorijiy hamkorlar bilan davlatlararo va xalqaro aloqada yaqqol namoyon boʻladi. Chet tili umumtaʼlim fani sifatida oʻquvchilarning ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirishga oʻz hissasini qoʻshishi mumkin va kerak. Talabalarning ijodiy qobiliyatlari uchun katta taʼlim, tarbiya va rivojlanish salohiyatiga ega boʻlgan chet tili uni oʻrganishning amaliy maqsadiga erishish jarayonida, yaʼni talaba chet tilini kommunikativ va kognitiv oʻrganish jarayonidagina amalga oshirishi mumkin. Pedagogik tadqiqotlarda ham mahalliy, ham xorijiy pedagogikada professional tarjima malakasini rivojlantirish muammosi muhim oʻrin tutadi. Ilmiy ishlarni tahlil qilish boʻlajak oʻqituvchilarda tarjima malakasini rivojlantirishning asosiy nazariy yondashuvlari, uslubiy asoslari va amaliy jihatlarini aniqlash imkonini beradi. Zamonaviy pedagogika fani kasb-hunar taʼlimini modernizatsiya qilish yoʻllarini izlamoqda. Shu bilan birga, ushbu yoʻnalishni rivojlantirishning jahon tajribasini hisobga olishga katta ahamiyat beriladi, chunki kasb-hunar taʼlimi sohasida sifatni oshirish muammosini hal qilish bilim almashishni, metabilimlarni rivojlantirishni taʼminlashni talab qiladi. Tarjima kompetensiyanining nazariy kontseptsiyasining koʻp qirraliligi uning tarkibiy qismlarining ikki tomonlamaligidadir. I.A.Zimnyaya taʼkidlaganidek kasbiy tarjima kompetensiyani shakllanish modelini yaratish fan kompetensiyalari bilan bir qatorda, biz oʻrganilayotgan kompetensiya tuzilmasini yaratishda hisobga oladigan umumiy kompetensiyalarning mavjudligini ham hisobga olish zarur [1]. Tarjima har bir taʼlim sohasi uchun zarur boʻlgan koʻnikma va bilimlarni tahlil qilish, ayniqsa, fanlararo sohalarda muhim ahamiyatga ega. Ushbu koʻnikma va bilimlarni olimlar odatda kompetensiya deb atashadi. Ushbu boʻlimda atama haqidagi turli qarashlar va tarjimashunos olimlar tomonidan taklif qilingan koʻplab modellar haqida umumiy maʼlumot berishga harakat qiladi. Xorijiy pedagogikada tarjima kompetensiyasi kompetensiyaga asoslangan yondashuv prizmasidan, shuningdek, uning oʻqituvchining umumiy kasbiy kompetensiyasini shakllantirish bilan bogʻliqligidan koʻrib chiqiladi. Piter Nyumark ishi kabi koʻplab tadqiqotlar tarjima kompetensiyasini rivojlantirishda fanlararo yondashuvning muhimligini taʼkidlaydi. Nyumark “semantik tarjima” va “kommunikativ tarjima” tushunchalarini kiritadi, ular tarjimonlarni tayyorlashda ham 92 YOSH OLIMLAR ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/yo lingvistik aniqlik, ham madaniy kontekstni hisobga olish zarurligini taʼkidlaydi. P.Nyumark ham har xil turdagi statistik, ayniqsa, turli tillardagi matnning turli tip va janrlarida maʼlum lingvistik vositalardan foydalanish boʻyicha chastotali maʼlumotlarning ahamiyatini, ularga mos yozuvlarni yaratish va tarjimonlar uchun maxsus chastotali lugʻatlar