К содержанию
РецензированоRU2026

ZAMONAVIY KOMPYUTER TARMOQLARI

ILM-FAN VA INNOVATSIYA · ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI · ABONENT KIRISH TARMOQLARI (in-academy.uz/index.php/si) · Qodirov Farrux Ergash oʻgʻli (in-academy.uz/index.php/si) · Rahmatullayeva Maxfuza Iskandar qizi (Shahrisabz davlat pedogogika instituti)

Наука и инновация · 2026

Аннотация

В статье описаны сети абонентского доступа и их роль в телекоммуникационной системе. Сети абонентского доступа обеспечивают подключение пользователей к центральным сетям и могут быть основаны на различных технологиях, включая медные проводные (xDSL), оптоволоконные сети (FTTx), беспроводные (Wi-Fi, 4G, 5G) и спутниковые системы. В статье анализируются характеристики, преимущества и области применения этих технологий. Также обсуждалась важность современных сетей абонентского доступа в развитии цифровых услуг, использовании широкополосного Интернета и обеспечении глобального обмена информацией. В статье представлена полезная информация для специалистов в 166 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si области телекоммуникаций и исследователей, интересующихся сетевой инфраструктурой. Ключевые слова: сети абонентского доступа, телекоммуникации, волоконно- оптическая связь, xDSL, беспроводная связь, 4G, 5G, Wi-Fi, спутниковая связь, широкополосный Интернет, цифровые услуги, сетевая инфраструктура. Kirish. Zamonaviy telekommunikatsiya tizimlarida abonent kirish tarmoqlari muhim o‘rin tutadi. Ular foydalanuvchilarni global aloqa infratuzilmasi bilan bog‘lab, internet, telefon, va boshqa aloqa xizmatlaridan foydalanish imkoniyatini yaratadi. Abonent kirish tarmoqlari turli texnologiyalar va uzatish vositalaridan foydalangan holda amalga oshirilishi mumkin. Ular asosan simli va simsiz texnologiyalarga bo‘linadi. Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi bilan tezkor, barqaror va xavfsiz aloqa tarmoqlariga bo‘lgan talab ortib bormoqda. Shu sababli, optik tolali tarmoqlar, 5G, xususiy va jamoaviy Wi-Fi tarmoqlari kabi ilg‘or texnologiyalar keng joriy qilinmoqda. Abonent kirish tarmoqlarining umumiy tushunchasi. Abonent kirish tarmog‘i (Access Network) – bu abonent qurilmalarini (telefon, kompyuter, modem va boshqalar) telekommunikatsiya provayderining asosiy tarmog‘iga ulash uchun mo‘ljallangan infratuzilmadir. U quyidagi vazifalarni bajaradi: Ma’lumotlar uzatish – internet, ovozli qo‘ng‘iroqlar, video translyatsiyalar va boshqa xizmatlarni ta’minlash. Barqaror ulanish – uzluksiz va yuqori sifatli aloqa xizmatlarini ta’minlash. Turli texnologiyalar bilan ishlash – simli va simsiz ulanish turlarini qo‘llab-quvvatlash. Abonent kirish tarmoqlari quyidagi texnologiyalar asosida ishlaydi: 1. Simli kirish tarmoqlari Bu turdagi tarmoqlar abonentlarga xizmat ko‘rsatishda jismoniy kabel yoki optik tolali liniyalardan foydalanadi. Mis kabel tarmoqlari (DSL, ADSL, VDSL) Raqamli abonent liniyalari (DSL) telefon liniyalari orqali internet xizmatlarini ta’minlaydi. ADSL (Asymmetric Digital Subscriber Line) va VDSL (Very-high-bit-rate DSL) texnologiyalari ma’lumotlarni yuqori tezlikda uzatishga imkon beradi. Optik tolali tarmoqlar (FTTx) Optik tolali texnologiyalar eng yuqori tezlikni ta’minlaydi. FTTH (Fiber-to-the-Home), FTTB (Fiber-to-the-Building) va FTTC (Fiber-to-the-Cabinet) tarmoqlari keng tarqalgan. Optik tolali texnologiyalar yuqori sifatli va barqaror aloqa xizmatlarini ta’minlash bilan ajralib turadi. Koaksial kabel tarmoqlari (HFC) Hybrid Fiber-Coaxial (HFC) texnologiyasi optik tolalar va koaksial kabellarni birlashtirib, yuqori tezlikdagi internet va televizion xizmatlarni ta’minlaydi. 2. Simsiz kirish tarmoqlari Simsiz texnologiyalar abonentlarni radio to‘lqinlar orqali tarmoq bilan bog‘laydi. Wi-Fi tarmoqlari Mahalliy simsiz tarmoqlar (WLAN) Wi-Fi routerlar yordamida foydalanuvchilarga internet xizmatlarini ta’minlaydi. Mobil aloqa tarmoqlari (3G, 4G, 5G) 167 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si Mobil tarmoqlar keng qamrovli va tezkor ma’lumot uzatishni ta’minlaydi. 5G texnologiyasi past kechikish va yuqori o‘tkazuvchanlik xususiyatlari bilan ajralib turadi. Radio va sun’iy yo‘ldosh aloqa tarmoqlari Chekka hududlar uchun sun’iy yo‘ldosh va radio aloqa texnologiyalari muhim rol o‘ynaydi. Abonent kirish tarmoqlari aloqa infratuzilmasining ajralmas qismi bo‘lib, u foydalanuvchilarni global tarmoqlarga ulash imkonini beradi. Texnologik rivojlanish tufayli simli va simsiz kirish tarmoqlari yanada takomillashib, tezroq va barqaror aloqa xizmatlarini ta’minlamoqda. Kelajakda 6G, IoT va sun’iy intellektga asoslangan tarmoqlar kirish texnologiyalarini yanada ilg‘or darajaga olib chiqishi kutilmoqda. Foydalanilgan adabiyotlar/Используемая литература/References: 1. Кодиров, Ф. Э., and О. Д. Дониёров. "ЭФФЕКТИВНЫЕ МОДЕЛИ РАЗВИТИЯ МЕДИЦИНСКОГО ОБСЛУЖИВАНИЯ НАСЕЛЕНИЯ КАШАКАДЬИНСКОЙ ОБЛАСТИ." Символ науки 7-2 (2022): 15-17. 2. Zoxidov, J. B., F. E. Qodirov, and I. J. Bozorova. "QUARTUS II PROJECT CONCEPT AND ITS OPPORTUNITIES AND PROBLEMS." АКТУАЛЬНЫЕ ПРОБЛЕМЫ ТЕХНИЧЕСКОГО И ТЕХНОЛОГИЧЕСКОГО ОБЕСПЕЧЕНИЯ ИННОВАЦИОННОГО РАЗВИТИЯ. 2019. 3. Uzakov, Gulom, et al. "Simulation of a tubular pyrolysis reactor using comsol multiphysics software." International Scientific and Practical Conference Digital and Information Technologies in Economics and Management. Cham: Spring

Доказательный фрагмент

«В статье описаны сети абонентского доступа и их роль в телекоммуникационной системе.»

Образец извлечения

Демо-превью

В статье описаны сети абонентского доступа и их роль в телекоммуникационной системе. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
subscriber access networks, telecommunications, fiber-optic, Tarmoq infrastrukturasini boshqarish, Сетевая безопасность, Интернет, HTTP, FTP), Управление сетевой инфраструктурой, Virtualizatsiya, . IoT (Интернет вещей), Wi-Fi и проводная связь. Сетевые протоколы (TCP, Internet, . Tarmoq protokollari (TCP, Локальная сеть (LAN), Tarmoq xavfsizligi, Wi-Fi va simli aloqa, Ma’lumot uzatish tezligi, Виртуализация, Центр обработки данных, Кибербезопасность., Архитектура сети, Global tarmoq (WAN), Компьютерная сеть, Скорость передачи данных, IP, Ma’lumotlar markazi, Kiberxavfsizlik., Tarmoq arxitekturasi, Kompyuter tarmog‘i, . Bulutli texnologiyalar, . IoT (Internet of Things), Lokal tarmoq (LAN), Глобальная сеть (WAN). Облачные технологии
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники