JISMONIY TARBIYA DARSIDA GIBRID TA'LIMIDAN FOYDALANISH

Аннотация

This article analyzed the issue of acquiring knowledge and skills through physical activities of those engaged in physical education. Also, the method of acquiring and mastering knowledge was described. Key words: educational process, upbringing, skill, competence, knowledge, exercise technique, dynamic stereotype. 2022-2026-yillarga mo‘ljallangan Yangi O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi hamda O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining Oliy Majlis va O‘zbekiston xalqiga Murojaatnomasida belgilangan vazifalarga muvofiq aholining hayot darajasini yanada yuksaltirish, ta’lim sifatini ilg‘or xalqaro standartlarga muvofiqlashtirish, barqaror iqtisodiy o‘sishga erishish hamda kambag‘allikni qisqartirish borasidagi islohotlarimizni yangi bosqichga olib chiqish maqsadi qo‘yildi. 2023-2024 o‘quv yilidan boshlab bosqichma-bosqich umumiy o‘rta ta’lim muassasalarida o‘quvchilarni umuminsoniy va milliy qadriyatlar, vatanparvarlik ruhida tarbiyalash, shuningdek, ularda kommunikativ ko‘nikmalar, tanqidiy va kreativ fikrlash, jamoa bo‘lib ishlash, tadqiqotchilik kabi ko‘nikmalarni shakllantirishga yo‘naltirilgan ta’lim dasturlari amaliyotga kiritildi. Bunda umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining 1-4-sinflarida o‘quvchilarni ilg‘or xorijiy tajriba asosida ishlab chiqilgan darsliklar bo‘yicha o‘qitish, 5-9- sinflarda o‘quvchilarga umumta’lim fanlaridan tayanch bilimlar berish, 10-11-sinf o‘quvchilarining qiziqish va qobiliyatiga mos bo‘lgan ixtisoslashgan dasturlar asosida bilim berish amaliyoti joriy qilindi. Umumta`lim maktabida respublikaning barcha viloyatlari va Toshkent shahrida boshlang‘ich sinf o‘quvchilarini bepul ovqat bilan ta’minlash yo‘lga qo‘yildi. Bunda, ovqat turlari o‘quvchilarning yoshi va sog‘lig‘i holatiga ko‘ra me’yorlangan holda yetkazib berilishi hamda sanitariya talablariga javob berishi ta’minlandi. Ushbu islohotlar zamirada yosh avlodga bo‘lgan katta e’tibor, ertangi kunga e’tibor sifatida ahamiyatga ega. Umumta`lim maktab yoshi o‘quvchilarining yoshi bolalarning o‘sish va rivojlanishida muhim davr bo‘lib, bu bosqichda kognitiv, hissiy, ijtimoiy va jismoniy o‘sish uchun zarur ko‘nikmalar shakllanadi. Jismoniy faollik asosan nerv-muskul rivojlanishini qo‘llab-quvvatlab, motorik ko‘nikmalarni yaxshilaydi, semizlikni oldini oladi va faol turmush tarzini rag‘batlantiradi. Shuningdek, suyak rivojlanishini kuchaytirish, yurak-qon tomir salomatligini yaxshilash va psixososial farovonlikni qo‘llab-quvvatlashda muhim rol o‘ynaydi. So‘nggi yillarda texnologiyaning rivojlanishi ta’lim tizimida katta o‘zgarishlarga sabab bo‘ldi. Gibrid ta’lim (an’anaviy va onlayn o‘qitishning kombinatsiyasi) o‘quvchilarga moslashtirilgan ta’lim imkoniyatlarini yaratish orqali ularning bilim va ko‘nikmalarini 70 yaxshilashga yordam beradi. Sport va jismoniy tarbiya sohasida gibrid ta’lim modeli mashqlarni o‘rganish va qo‘llash jarayonini qo‘llab-quvvatlab, motivatsiya, ijtimoiy hamkorlik va ta’limga bo‘lgan qiziqishni oshiradi. Ushbu tadqiqot gibrid jismoniy faollik dasturining umumta`lim maktab o‘quvchilarining motorik ko‘nikmalariga qanday ta’sir qilishini o‘rganishga qaratilgan. Tadqiqot yagona guruhli oldindan va keyingi test modeli asosida olib borildi. - Ishtirokchilar: tadqiqotda 34 nafar umumta`lim maktab o‘quvchisi (19 o‘g‘il bola va 15 qiz bola) qatnashdi. - Dastur xususiyatlari: - 8 hafta davom etdi . - Haftada 7 kun (3 kun maktabda yuzma-yuz, 4 kun uyda) amalga oshirildi. - Uy mashg‘ulotlari ota-onalar yordamida Moodle tizimi orqali videodarslar va vizual o‘yinlar orqali bajarildi . - Har bir mashg‘ulot 1 soat davom etdi va tajribali murabbiylar tomonidan nazorat qilindi. 1. Jinsiy farqlar: - O‘g‘il bolalar va qiz bolalar orasida lokomotor va ob’ektni boshqarish testlari bo‘yicha sezilarli farqlar aniqlandi. 2. Yosh guruhlari bo‘yicha farqlar: - 8 va 9 yoshli bolalar orasida ba’zi motorik sub-ko‘nikmalar va umumiy ball bo‘yicha sezilarli farqlar kuzatildi. 3. Sinf darajasi bo‘yicha farqlar - 4-sinf va 5-sinf o‘quvchilari o‘rtasida muayyan sub-ko‘nikmalar va umumiy natijalar bo‘yicha sezilarli tafovutlar qayd etildi. Bu natijalar gibrid jismoniy faollik dasturining umumta`lim maktab o‘quvchilarining motorik rivojlanishini sezilarli darajada yaxshilaganini ko‘rsatadi. Tadqiqot shuni ko‘rsatdiki, gibrid jismoniy faollik dasturi bolalarning motorik ko‘nikmalarini rivojlantirish uchun samarali yondashuv hisoblanadi. - Shaxsiy xususiyatlarni (yosh, jins, sinf darajasi) hisobga olgan holda tuzilgan dasturlar yanada samaraliroq bo‘lishi mumkin. - Maktab va uy sharoitida mashg‘ulotlarni uyg‘unlashtirish motorik rivojlanishni yaxshilaydi. - Kelajakdagi tadqiqotlar ushbu dasturlarning uzoq muddatli ta’sirini va ularni boshqa yosh guruhlariga moslashtirish usullarini o‘rganishga qaratilishi lozim. Gibrid modellarni jismoniy tarbiya tizimiga kengroq joriy etish orqali bolalarning jismoniy va umumiy rivojlanishini sezilarli darajada yaxshilash mumkin. Jismoniy tarbiya darslarida qiyidagi ko‘nikmalarga erishish mumkin: 1. Lokomotor