TALABALARNING INTUITIV QOBILIYATINI RIVOJLANTIRISH ZARURATI

Аннотация

Students' intuition is an important ability that helps them quickly and effectively acquire knowledge, understand complex situations, and make decisions. Today, in the education system, it is necessary to develop students not only with scientific knowledge, but also with the ability to think intuitively and solve problems in new ways. Intuitive ability is important for students to be successful in the outside world, at work, and in life. This topic provides teachers with information on how to develop and help students' intuitive ability. This will help improve the quality of the educational process and prepare students to achieve success not only with knowledge, but also in the implementation of their ideas. Keywords: Student, intuitive ability, development, pedagogy, scientist, knowledge acquisition. НЕОБХОДИМОСТЬ РАЗВИТИЯ ИНТУИТИВНЫХ СПОСОБНОСТЕЙ УЧАЩИХСЯ Аннотация. Интуиция учащихся — важная способность, которая помогает учащимся быстро и эффективно усваивать знания, понимать сложные ситуации и принимать решения. Современная система образования требует от учащихся развивать не только научные знания, но и способность мыслить интуитивно и решать проблемы новыми способами. Интуитивные способности необходимы учащимся для достижения успеха во внешнем мире, на работе и в жизни. В этой теме учителям предоставляется информация о том, как развивать и поддерживать интуитивные способности учащихся. 937 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3 Это помогает повысить качество образовательного процесса и подготовить студентов к успеху не только в получении знаний, но и в реализации своих идей. Ключевые слова: Студент, интуитивная способность, развитие, педагогика, ученый, приобретение знаний. Pedagogik faoliyatda asosiy e’tibor tom ma’noda erkin shaxsni tarbiyalash, mustaqil fikrlay olish, mustaqil bilim olish va uni qo‘llash ko‘nikmalarini shakllantirish, qarorlar qabul qilishdan oldin uni har tomonlama o‘ylab ko‘rish, harakatlarini aniq rejalashtirish, turli guruhlarda ishlay olish, ular bilan samarali hamkorlik qila olish, yangi kontaktlar va madaniy- ma’rifiy aloqalarga qodir etib tarbiyalashga qaratilishi zarur. Bu borada intuitiv qobiliyatni o‘rni ahamiyatli. Intuitiv qobiliyat (lot. intuitio - sinchiklab qarayman) - haqiqatni dalil bilan isbotlamasdan, bevosita fahm-farosat bilan anglab olish qobiliyati, fikran ilgʻab olish (“aqliga kelish”) yoʻli bilan tajriba doirasidan chiqish, shaxsiy qobiliyati yoki bilib olinmagan aloqalar, qonuniyatlarni jonli shaklda umumlashtirish qobiliyati. Ushbu muammoni tadqiq qilish uchun mashhur qarashlarni o‘rganish muhim hisoblanadi. Ushbu muammo yechimini hal etishda ajdodlarimiz merosini o‘rganish hamda ulardan pedagogik jarayonda rejalashtirilgan maqsadlarda samarali foydalanish muhim ahamiyat kasb etadi. Ajdodlarimiz merosida komil inson tarbiyasi yetakchi g‘oyalardan biri hisoblanadi. Jumladan, qobiliyat tushunchasi ham komil insonning serqirra aqliy faoliyatlaridan biri sifatida talqin etiladi [1]. Masalan, Forobiy insonni mavjudotning eng buyuk va yetuk mahsuli deb ataydi. U o‘zining ongi, aqli, sezish organlari orqali olamni har tomonlama o‘rganish qobiliyatiga egadir. Inson aqli yordamida butun mavjudotning mohiyatini tushunadi. “Aql, - deydi u, - jismlarni bunday xislatlardan holi holda tekshirganda u faqat jismlarning mohiyati nimadan iborat ekanligini va sezgilardan nimalar mavhumlashtirganini aniqlashga qaratilgan bo‘ladi. Jismni u bilan bog‘liq bo‘lgan belgilardan ajratib oluvchi aql faoliyati shu jismning faqat mohiyatini tekshirish uchun amalga oshiriladi” [3]. Allomaning fikricha, insonning tanasi, miyasi, sezgi organlari tug‘ilishda mavjud, lekin aqliy bilimi, ma’naviyati, ruhi, intellektual va axloqiy xislatlari, xarakteri, urf-odatlari, ma’lumoti tashqi muhit va boshqalar bilan muloqotda vujudga keladi. Insonning aqli, fikri ruhiy yuksalishning eng yetuk mahsuli bo‘ladi. Forobiy “Aql to‘g‘risida”gi risolasida axloqli kishining “o‘n ikki tug‘ma xislati”ni ta’riflar ekan, insonning fikrlash xususiyatiga alohida ahamiyat beradi. Olim, aql-zakovatli inson barcha masala yuzasidan o‘tkaziladigan muhokama va mulohazani tez va to‘g‘ri tushunadigan, uning ma’nosini anglab so‘zlovchining maqsadi va aytilgan fikrining chinligini tezda payqay 938 ResearchBib IF - 11.01, ISSN: 3030-3753, Volume 2 Issue 3 oladigan, xotirasi juda baquvvat bo‘lib, ko‘rgan, eshitgan, sezgan narsalarining birontasini ham esidan chiqarmay, yodida saqlab qoladigan, zehni biror narsaning alomatini sezishi bilan, bu alomat nimani anglatishini tezda bilib oladigan, fikri va aytmoqchi bo‘lgan mulohazalarini ravon bayon eta oladigan, bilimlarni osonlik bilan o‘zlashtira oladigan bo‘lishini alohida ta’kidlaydi. Nafaqat tibbiyot olamidagi kashfiyotlari, balki ta’lim va tarbiya sohasidagi asarlari bilan ham milliy pedagogika tarixida muhim o‘rin tutgan buyuk Sharq mutafakkiri Abu Ali ibn Sino “Tadbiri manozil” asarida insonning fikrlash qobiliyatiga, xayol-xotirasi va iroda sifatlariga