TALABALARDA IJODKORLIK QOBILIYATLARINI SHAKLLANTIRISHNING O‘ZIGA XOS XUSUSIYATLARI

Аннотация

This article analyzes the features and methods of developing creative abilities in students, creativity - the development of high potential of each student for self-expression, creating innovations, solving problems, the importance of creativity during the student period, 222 pedagogical approaches aimed at developing creative abilities, methodological tools and the role of modern educational technologies. The article also aims to identify effective methods and techniques for developing creativeabilities. Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 6,issue2,Mart 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. Keywords: creativity, students, educational process, pedagogical methods, innovative education, personal development, creativeabilities, newideas. Kirish. Iqtidorli talabalarni izlash, aniqlash va maqsadli tayyorlashning asosiy maqsadi – respublikamizning ilmiy va ijodiy salohiyatini rivojlantiruvchi intellektual yoshlarni tayyorlash vabu borada yuksak iste’dodsohiblariga bilimning tegishli sohalari vafanning aniq yo‘nalishlari bo‘yicha o‘z tabiiy qobiliyatlarini namoyon etish va rivojlantirish, o‘zlaridagi noyob iste’dodni ro‘yobga chiqarish uchun keng imkoniyatlar yaratishdir. Yangi tahrirdagi “Ta’lim to‘g‘risida”gi Qonunda shaxsning erkinligi, ta;lim oluvchilarning mustaqil fikrlash qobiliyatini shakllantirishga birlamchi e'tibor berilgan. Erkinlik ta'minlangan jamiyatda fikrrivojlanadi, fikr rivojlanishiesa jamiyatning kuchli bo‘lishigarovidir. Oliy ta'limda malakali mutaxassislar tayyorlashda talabalarning ijodiy qobiliyati, ong va ko‘nikmalarini o‘stirish, ularning o‘z kasblariga qiziqish va mas'uliyati, mustaqil izlanuvchanlik qobiliyati shakllanishi va oshishiga yordam beradi. Zamon talabiga mos kadr bo‘lib yetishi uchun faqat nazariy bilim va amaliy ko‘nikmaga ega bo‘lishning o‘zi yetarli emas, balki mustaqilvaijodiy fikrlash zarurati ham muhimdir. Bugungi kundanafaqat shaxs –tushuntiruv va namoyishlar yordamida, balki mustaqil faoliyat va amaliy ta'sirlar jarayonida shakllantirilishi kerak. Shuningdek, oliy ta’limda o‘qitish jarayoni talabaning mustaqil bilim olish va o‘rganish ko‘nikmasini to‘liq shakllantirishga yo‘naltirilishi kerak. Yuqoridagi fikrlar va ko‘rsatilgan muammolar oliy ta’lim talabalarida ijodkorlik qobiliyatlarini shakllantirish va rivojlantirish orqali ta'lim-tarbiya jarayonini samarali tashkil etish, faol ta'lim usullarinita'lim jarayonida qo‘llash davr talabi ekanligini belgiladi. Adabiyotlar tahlili. Talabalarda ijodkorlikni rivojlantirish pedagogik muammo sifatida N.N.Alimov, N.N.Narziyeva, Sh.S.Sharipov, U.N.Nishonaliyev, B.E.Qodirov, J.E.Tursunov, Yu.K.Babanskiy, P.T.Magzumov, D.F.Djalolova va boshqalarning ishlarida hamdao‘quvchilarni mehnatga tayyorlashda texnik ijodkorlikni rivojlantirish usullari va ijodkorlik nazariyasining asosiy qoidalari E.F.Zeyer, L.S.Vigotskiy, D.B.Bogoyavlenskaya, I.I.Sergeyevna, A.M.Kudryavsev, A.V.Petrovskiy, C.J.Rubinshteyn, N.V.Kuzmin, Ya.Vasilevskaya kabi olimlarning ishlarida tadqiq qilingan va ularda texnik ijodiy fikrlash, diagnostika va ijodiy qobiliyatlarini rivojlantirish, uning psixologik tuzilishi, dinamikasi va ijodiy faoliyatini rivojlanishiningturlijihatlari ko‘rib chiqilgan. Talabalarning faolligi, ularning o‘quvmaterialni egallab olishda, sinfda, laboratoriyada, ustaxona hamda ishlab chiqarish sharoitlarida nazariy va amaliy topshiriqlarini bajarishda namoyon bo‘ladi. Faollilik talabalarning o‘quv va mehnat faoliyatidagi mustaqilligini rivojlantirish bilan mustahkam bog‘langan. Mustaqil fikr yuritish har bir shaxs hayotida muhim ahamiyat kasb etadi. Shuning uchun, auditoriyada dars berishning barcha shakllari: nazariy, amaliy, laboratoriya darslari, amaliyotlar, darsdan tashqari ishlar, ilmiy-tadqiqot ishlarida talabalarning mustaqil fikr yuritish ko‘nikmalari tarkib topadi va u o‘qituvchi yoki ilmiy rahbar tomonidan 223 rivojlantiribborilishi muhimahamiyatga egadir. Ijodiy izlanuvchanlik – har bir sohada muvaffaqiyatga erishishning asosiy omillaridan biri hisoblanadi. Masalan, ilmiy tadqiqotlar, san’at, adabiyot, arxitektura va hatto iqtisodiyot kabi Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 6,issue2,Mart 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. sohalarda ijodiy izlanuvchanlik yangiliklarni keltirib chiqaradi. Yangi g‘oyalar va ixtirolar jamiyatning rivojlanishidakattarol o‘ynaydi. Ijodiy izlanuvchanlik shunday bir jarayonki, u insonning o‘z tuyg‘ularini, his-tuyg‘ularini va tajribalarini boshqacha, yangi va notanish shaklda izohlash imkonini beradi. Bu jarayon faqat o‘zgarish va rivojlanishga olib kelmaydi, balki insonning ijodiy va aqliy salohiyatini to‘liq ishga solishgaham yordam beradi. Talaba o‘quv materiali