O‘ZBEKISTONDA PARRANDACHILIK SANOATIGA INVESTITSIYALARNI JALB ETISH: HOLATI VA RIVOJLANTIRISH IMKONIYATLARI

Аннотация

Maqolada parrandachilik sohasiga jalb etilayotgan investitsiyalarning hozirgi holati, muammolari va yechimlari hamda jalb etilayotgan investitsiyalarning qanday maqsadda ishlatilishibo‘yicha takliflar berilgan. Annotation: The article provides recommendations on the current state, problems and solutions ofinvestments inthe poultrysector, as well as thepurpose forwhich theinvestmentsare used. Kalit so‘zlar: Investitsiya, xorijiy investitsiyalar, to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar, qishloqxo‘jaligida investitsiyalar, investitsiya dasturllari. Keywords: investment, foreign investment, foreign direct investment, investment in agriculture, investmentprograms. Mamlakatimizda parrandachilik sohasini rivojlantirish va eksportga mo‘ljallangan tayyor mahsulotlar ishlab chiqarish hajmini oshirish va turlarini kengaytirish, shuningdek aholini mahalliy ishlab chiqarilgan sifatli va arzon parrandachilik mahsulotlari bilan ta’minlash maqsadida parrandachilikda zamonaviy texnologiyalarni joriy etish, ishlab chiqarish jarayonini modernizatsiya qilish va tayyor parrandachilik mahsulotlari eksportini kengaytirishga to‘sqinlik qilayotgan qatormuammolarni hal etishda investitsiyalarning o‘rni muhimhisoblanadi. Investitsiyalar parrandachilik sohasi (korxonalar)ning moddiy-texnika bazasini mustahkamlab, ishlab chiqarish jarayonini modernizatsiyalash, ozuqa bazasini mustahkamlash va yangilash, xarajatlarni kamaytirib, yetishtiriladigan mahsulotlar hajmining ko‘payishi vasifati yaxshilanishi, olinadigan daromad (foyda) summasi oshishini ta’minlaydi. Parrandachilik tarmog‘iga investitsiyalarni jalb etish O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2018 yil 13 noyabrdagi “Parrandachilikni yanada rivojlantirish bo‘yicha qo‘shimcha chora-tadbirlar to‘g‘risida”gi PQ- 4015-sonliqarori asosida amalga oshirilmoqda[2]. 69 Yuqoridagi to‘g‘ridan-to‘g‘ri xorijiy investitsiyalar va kreditlarni jalb qilgan holda, amalga oshirilayotgan loyihalar manzilli dasturilaridan tashqari, O‘zbekiston Respublikasi Investitsiyalar va tashqi savdo vazirligi huzurida Xorijiy investitsiyalarni jalb etish agentligi orqali Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 6,issue2,Mart 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. parrandachilik sohasiga ko‘proq investitsion loyihalarni taklif bergan holda chet el investorlarini vaularning investitsiyalarini parrandachiliksohasiga jalb etilibkelinmoqda. Investitsiontaklif Loyihaning nomi Parrandachilikni rivojlantirish Tashabbuskor «Joyilma»fermer ho‘jaligi Loyihaning joylashuvi Surxondaryo viloyati, Sho‘rchi tumani, Joyilma mahallasi Loyiha qiymati $1mln. Loyihagatashabbuskorning hissasi $100ming Talab etiladigan to‘g‘ridan-to‘g‘ri $900ming xorijiyinvestitsiyalar miqdori Loyihani moliyalashtirishning $0 boshqamanbai O‘rtacha yillik ishlab chiqarish 25tonna tovuq go‘shti, 20milliondona tuxum hajmi Savdo bo‘yicha o‘rtacha yillik $300ming daromad Yilliksoffoyda 40% Mavjud infratuzilma elektr tarmoqlari; suvta’minoti tarmoqlari; tabiiy gaztarmoqlari Mavjud bo‘sh yer maydoni 5,8gektar Eksport Umumiy hajmdan 50% Yaratilgan ish o‘rinlari soni va 15 turlari Jahon iqtisodiyoti jadal rivojlanib borayotgan sharoitda ichki va tashqi bozorning parrandachilik sohasi mahsulotlariga bo‘lgan talabini yuqorida darajada saqlab qolish eng dolzarb muammodir. Uni hal etish uchun albattaxorijiy investitsiyalarni jalb etishimizzarur. Parrandachilik sektoriga investitsiyalar kiritish istiqbollarini o‘rganish uchun tashrif buyurgan Singapurning Haebara Singapore Pte Ltd kompaniyasi ijrochi direktori Yarn Xa viloyat hokimi Xayrullo Bozorov tomonidan qabul qilindi. Uchrashuvda kompaniya investitsiyasi ishtirokida Namanganda yirik tovuqchilik kompleksi tashkil etish hamda parrandachilik korxonalari bilan hamkorlik o‘rnatish masalasi muhokama qilindi. Jumladan, ayni paytda faoliyat olib borayotgan 128 ta parrandachilik korxonasi negizida klaster tizimini yaratish maqsadga muvofiq ekanligi ta’kidlandi. “Halol” sertifikati bilan dunyoning ko‘plab mamlakatlariga tovuq mahsulotlari yetkazib berayotgan, o‘zining maxsus tovuq nasllariga ega Haebara kompaniyasining 70 tajribasidan foydalangan holda, viloyat tovuqchilik sohasi mahsulotlarini eksportga keng yo‘naltirish istiqbollari ham ko‘rib chiqilgan [3]. Investitsiyalar xalq xo‘jaligi vanafaqat parrandachilik sohasida ahamiyati katta. Birinchidan, Originalarticle ISSN:3030-3931, Impact factor: 7,241 Volume 6,issue2,Mart 2025 https://worldlyjournals.com/index.php/Yangiizlanuvchi worldly knowledge OAKIndex bazalari : research gate, research bib. Qo’shimchaindex bazalari:zenodo,open aire. googlescholar. kapital qo‘yilmalar jami xarajatlarning asosiy qismi hisoblanadi. Investitsiyalardagi o‘zgarishlar jami talabga yetarlicha ta’sir ko‘rsatadi, shuningdek aholining bandligi va yalpi milliy daromad (YaMD) hajmining ham o‘zgarishini ta’minlaydi. Bundan t