LIMON VA ZANJABIL O’SIMLIGIDAN MURABBO ISHLAB CHIQARISH TEXNOLOGIYASI

Аннотация

Mazkur maqolada behi mevasidan sharbat ishlab chiqarish texnologiyasi o‘rganildi. Maqolada behining kimyoviy tarkibi, oziq-ovqat sanoatida ahamiyati va uni qayta ishlash jarayonlari tahlil qilindi. Behi sharbati tayyorlashning turli usullari o‘rganilib, fizik-kimyoviy va organoleptik ko‘rsatkichlar asosida optimal texnologiya aniqlanadi. Mahsulotning saqlash muddati va sifat ko‘rsatkichlarini oshirish uchun konservatsiya usullari, past haroratda saqlash va tabiiy stabilizatorlardan foydalanish imkoniyatlari ko‘rib chiqildi. Shuningdek, sharbat tarkibidagi biofaol moddalar, antioksidantlar va vitaminlar saqlanishiga ta’sir etuvchi omillar tahlil qilindi. Natijada oziq-ovqat sanoati uchun yangi texnologik yechimlar yaratishga asos bo‘lib, ekologik toza va foydali mahsulot ishlab chiqarish imkoniyatlarini kengaytiradi. Kalit so‘zlar: behi, sharbat, texnologiya, oziq-ovqat sanoati, saqlash, konservatsiya, biofaol moddalar, antioksidantlar, vitaminlar, ekologik toza mahsulot. Аннотатция. В данной работе изучается технология производства сока из айвы. В статье анализируются химический состав айвы, её значение в пищевой промышленности и методы переработки. Рассматриваются различные технологии экстракции сока, а оптимальный метод определяется на основе физико-химических и органолептических показателей. Для повышения 32 Journаl of Аnаlyticаl Synergy аnd Scientific Horizon ISSN: 3060-5261 Volume 1, Issue 2, Series C 2025 срока хранения и качества продукции исследуются методы консервации, хранение при низких температурах и использование натуральных стабилизаторов. Кроме того, анализируются факторы, влияющие на сохранение биологически активных соединений, антиоксидантов и витаминов в составе сока. В результате полученные данные способствуют разработке новых технологических решений в пищевой промышленности, расширяя возможности производства экологически чистой и полезной продукции. Ключевые слова: айва, сок, технология, пищевая промышленность, хранение, консервация, биологически активные соединения, антиоксиданты, витамины, экологически чистый продукт. Annotation.This study examines the technology of quince (Cydonia oblonga) juice production. The article analyzes the chemical composition of quince, its significance in the food industry, and its processing methods. Various juice extraction techniques are studied, and the optimal technology is determined based on physicochemical and organoleptic indicators. To improve shelf life and quality characteristics, preservation methods, low-temperature storage, and the use of natural stabilizers are considered. Additionally, factors affecting the retention of bioactive compounds, antioxidants, and vitamins in the juice are analyzed. As a result, the findings contribute to the development of new technological solutions in the food industry, expanding opportunities for producing eco-friendly and nutritionally valuable products. Keywords: quince, juice, technology, food industry, storage, preservation, bioactive compounds, antioxidants, vitamins, eco-friendly product. 33 Journаl of Аnаlyticаl Synergy аnd Scientific Horizon ISSN: 3060-5261 Volume 1, Issue 2, Series C 2025 Behi qadimdan insoniyat tomonidan yetishtirilgan va turli maqsadlarda ishlatilgan qimmatli mevalardan biridir. O‘zining xushbo‘y hidi, o‘ziga xos nordon-tetiklantiruvchi ta’mi va shifobaxsh xususiyatlari bilan ajralib turadi. Behi ra’nodoshlar oilasiga mansub bo‘lib, asosan Markaziy Osiyo, Kavkaz, Ozarbayjon, Eron, Ukraina va O‘zbekiston kabi hududlarda yetishtiriladi. O‘zbekistonda behi yetishtirish Farg‘ona vodiysida keng rivojlangan bo‘lib, mamlakatdagi umumiy behizorlarning 80% ga yaqin qismi aynan shu hududga to‘g‘ri keladi. Behi tarkibida suv (75–85%), uglevodlar (15–18%), organik kislotalar (0.5–1.5%), tanin moddalar, vitaminlar (B1, B3, B6) hamda kaliy, kalsiy, rux va foliy kislotasi mavjud. Ushbu tarkibiy elementlar behini inson salomatligi uchun foydali mahsulot sifatida baholashga asos yaratadi. Xususan, behi sharbati organizm uchun muhim bo‘lgan biofaol moddalar, antioksidantlar va efir moylari bilan boy bo‘lib, ichki organlar faoliyatini yaxshilash va immunitetni mustahkamlashda muhim rol o‘ynaydi. Behi mevasi qayta ishlashga yaroqli mevalar qatoriga kirib, undan turli xil mahsulotlar, jumladan, murabbo, jem, kompot, sukat va sharbat ishlab chiqariladi. Ayniqsa, behi sharbati o‘zining tabiiyligi, boy kimyoviy tarkibi va ozuqaviy qiymati bilan ajralib turadi. Shu sababli ushbu mahsulot oziq-ovqat sanoatida keng qo‘llaniladi. Ushbu maqolada behi sharbatini ishlab chiqarish texnologiyasi chuqur o‘rganilib, xom ashyoni tayyorlash, sharbat olish usullari, sifatni saqlash va mahsulot barqarorligini ta’minlash usullari tahlil qilinadi. Shuningdek, ishlab chiqarish jarayonida qo‘llaniladigan innovatsion texnologiyalar va tabiiy stabilizatorlar sharbat sifatiga qanday ta’sir qilishi ilmiy asosda ko‘rib chiqiladi. Tadqiqot natijalari oziq-ovqat sanoati uchun yangi texnologik yechimlar ishlab chiqishga hamda ekolo