SOG‘LIQNI SAQLASH TIZIMINI EKONOMETRIK MODELLASHTIRISH ILMIYLIGINI AHAMIYATI

Аннотация

This article provides information on how Uzbekistan's health care reforms are interpreted in the world and the rapid implementation of Uzbekistan's health care reforms in recent years. It was also noted that the main goal of these reforms is to improve the health of the country's population, update healthcare services and increase their quality. Keywords: healthcare system reform, medical education, healthcare infrastructure, telemedicine, prevention and health promotion, international cooperation Аннотация: В данной статье представлена информация о том, как реформы здравоохранения Узбекистана интерпретируются в мире, а также о быстрой реализации реформ здравоохранения Узбекистана в последние годы. Также было отмечено, что основной целью данных реформ является улучшение здоровья населения страны, обновление медицинских услуг и повышение их качества. 32 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 03, Март Ключевые слова: реформа системы здравоохранения, медицинское образование, инфраструктура здравоохранения, телемедицина, профилактика и укрепление здоровья, международное сотрудничество. Sog'liqni saqlash tizimi mamlakat hayotining muhim tarkibiy qismi hisoblanadi. Sog'liqni saqlash tizimining samarali faoliyati har bir fuqaroning hayoti va sog'ligi, jamiyatning umumiy osoyishtaligi uchun asosiy sharoit hisoblanadi. Sog'liqni saqlash tizimining samarali rivojlanishi iqtisodiy, ijtimoiy, demografik ko'rsatkichlarning dinamikasiga bevosita ta'sir ko'rsatadi. So'nggi yillarda Surxondaryo viloyatida sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish tendensiyalarini ekonometrik modellashtirish dolzarb masalalardan biri hisoblanadi. Sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish tendensiyalarini o'rganish va ushbu sohani muvaffaqiyatli boshqarish uchun makroiqtisodiy ko'rsatkichlarni inobatga olgan holda iqtisodiy-matematika modellarini ishlab chiqish muhim ahamiyat kasb etadi. Shu bois, ushbu maqolada Surxondaryo viloyatida sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish tendensiyalarini ekonometrik modellashtirish, sog'liqni saqlash tizimining makroiqtisodiy ko'rsatkichlarga ta'sirini aniqlash masalalari o'rganiladi Ushbu tadqiqotda Surxondaryo viloyatida sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish tendensiyalarini ekonometrik modellashtirish maqsadida IMRAD (kirish, metodologiya, natijalar, muhokama) usulidan foydalanildi. Tadqiqotda Surxondaryo viloyatining 2010-2020 yillardagi makroiqtisodiy ko'rsatkichlari va sog'liqni saqlash tizimining asosiy ko'rsatkichlari tahlil qilindi. Ushbu ma'lumotlar Surxondaryo viloyati statistika boshqarmasi, O'zbekiston Respublikasi Sog'liqni saqlash vazirligi, Iqtisodiy taraqqiyot va kambag'allikni qisqartirish vazirligi, O'zbekiston Respublikasi Davlat statistika qo'mitasi ma'lumotlar bazasidan olingan. Tadqiqotda korrelyatsion-regression tahlil, ma'lumotlarni grafik tahlil qilish, dinamik qatorlar tahlili kabi usullardan foydalanildi. Sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish tendensiyalarini aks ettiruvchi ekonometrik modellar ishlab chiqildi. Surxondaryo viloyatida sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish tendensiyalarini tahlil qilish natijasida quyidagi asosiy xulosalarga kelindi: 1. Surxondaryo viloyatida 2010-2020 yillar davomida aholining yalpi demografik ko'rsatkichlari ijobiy o'sish tendensiyasiga ega. Aholining jami soni 2010 yilda 1839,6 33 https://universalpublishings.com МЕДИЦИНА, ПЕДАГОГИКА И ТЕХНОЛОГИЯ: ТЕОРИЯ И ПРАКТИКА Researchbib Impact factor: 13.14/2024 SJIF 2024 = 5.444 Том 3, Выпуск 03, Март ming kishidan 2020 yilda 2057,9 ming kishiga o'sgan, yillik o'sish sur'ati 1,1% ni tashkil etgan. Bu ko'rsatkich respublika bo'yicha 1,0% dan yuqori. 2. Sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish ko'rsatkichlari tahlili shuni ko'rsatadiki, statistik ma'lumotlar bo'yicha 2010-2020 yillarda dorivor vositalar sotuvining jami hajmi 2,3 barobar o'sgan, tibbiyot muassasalari soni 1,2 barobar, tibbiy hodimlar soni 1,1 barobar ko'paygan. 3 . Sog'liqni saqlash tizimining asosiy makroiqtisodiy ko'rsatkichlarga (aholining jami soni, yalpi hududiy mahsulot, aholiga to'g'ri keladigan yalpi hududiy mahsulot, aholi jon boshiga daromadlar) ta'sirini aks ettiruvchi ekonometrik modellar ishlab chiqildi. Ushbu modellar sog'liqni saqlash tizimidagi rivojlanish tendensiyalarini 92- 98% darajada aks ettiradi. 4. Sog'liqni saqlash tizimining rivojlanishi aholiga to'g'ri keladigan yalpi hududiy mahsulotga 0,74 ta, aholi jon boshiga daromadlarga 0,84 ta, yalpi hududiy mahsulotga 0,91 ta elastiklikni beradi. Bu ko'rsatkichlar sog'liqni saqlash tizimining mamlakat iqtisodiy rivojlanishidagi muhim o'rnini ko'rsatadi. 5. Sog'liqni saqlash tizimining rivojlanish tendensiyalarini aks ettiruvchi ekonometrik modellar asosida 2021-2025 yillarga mo'ljallangan bashorat ko'rsatkichlari ishlab chiqildi. Ushbu bashorat ko'rsatkichlarining amaliy qoSog'liqni Saqlash Tizimida Rivojlanish Tendensiyalarini Ekonometrik Modellas