К содержанию
РецензированоRU2024

O‘ZBEKISTONDA ISHSIZLIK VA MEHNAT BOZORI SIYOSATI

Jo‘rayeva Lola · Amonova M. Boboqulova R. · Xazratqulov B.

ACUMEN: Международный журнал междисциплинарных исследований · 2 · 2024

Аннотация

В данной статье анализируются проблемы безработицы и политики на рынке труда в Узбекистане. Рассматриваются причины и виды безработицы, а также основные направления государственной политики по борьбе с этим явлением. Кроме того, подробно изучается изменения на рынке труда в 2022-2024 годах, законодательные реформы и меры, принимаемые правительством. Цель данной статьи: Основная цель статьи – проанализировать политические меры, принимаемы для снижения уровня безработицы в Узбекистане, а также подробно рассмотреть проблемы рынка труда и возможные пути их решения. Также рассматриваются тенденции на рынке труда, государственные реформы и влияние новых законов за последние годы. Результаты: В результате проведенного анализа сделаны выводы о тенденциях на рынке труда Узбекистана и эффективности мер по сокращению безработицы. В статье также рассматриваются факторы, способствующие созданию новых рабочих мест, увеличению занятости и экономическому развитию. Ключевые слова: Безработица, рынок труда, экономическая политика, занятость, реформы, создание рабочих мест, трудовые отношения, законодательство, Узбекистан, экономическое развитие. Ishsizlik har qanday iqtisodiyotning dolzarb muammolaridan biri bo’lib, u iqtisodiy barqarorlik va ijtimoiy farovonlikka ta’sir etadi. Mehnat bozori1 siyosati esa ish bilan ta’minlash darajasini oshirish, iqtisodiy o’sishni rag’batlantirish va aholi farovonligini yaxshilashga qaratilgan chora-tadbirlarni o’z ichiga oladi. Ishsizlik turli sabablarga ko’ra yuzaga kelishi mumkin: 1. Tsiklik ishsizlik – iqtisodiyotdagi inqiroz yoki pasayish natijasida ish o’rinlarning kamayishi. 2. Tuzilmaviy ishsizlik – mehnat bozoridagi talab va taklif o’rtasidagi muvofiqlik, ya’ni yangi texnologiyalar joriy qilinishi natijasida ayrim kasblarga ehtiyojning kamayishi. 1 Mehnat bozori – bu ish kuchiga bo’lgan talab va taklifning shakllanishi va muvozanatlashuvi sodir bo’ladigan ijtimoiy-iqtisodiy tizimidir. Bunda ish beruvchilar (talab) va ish izlovchilar (taklif) o’zaro aloqaga kirishadi va mehnat shartlari, ish haqi miqdori, ish joylari soni kabi omillar bo’yicha kelishuvga erishadilar. 432 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 2 3. Frictional (o’tkinchi) ishsizlik – ish izlovchilar va ish beruvchilar o’rtasidagi vaqtinchalik nomuvofiqlik sababli yuzaga keladi. 4. Yashirin ishsizlik – rasmiy statistikada kas etmagan, lekin real hayotda mavjud bo’lgan ishsizlik turi. Mehnat bozozri siyosati ishsizlikni kamaytirish va ishchi kuchining samarali bandligini ta’minlashga qaratilgan. Ushbu siyosat ikki asosiy yo’nalishda olib boriladi: 1. Faol mehnat bozori siyosati: kasbiy tayyorgarlik va qayta tayyorlash dasturlari, ish izlovchilarga ko’mak berish va maslahat xizmatlari, ish izlovchilarga ko’mak berish va maslahat xizmatlari, davlat tomonidan ish o’rinlari yaratish dasturlari, ish bilan ta’minlash dasturlarini rivojlantirish. 2. Noaktiv mehnat bozori siyosati: ishsizlik nafaqalarini taqdim etish, ijtimoiy himoya tizimini rivojlantirish, ishsizlar uchun moliyaviy yordam dasturlarini amalga oshirish. 2023-yil yakuniga ko’ra, O’zbekistonda ishsizlik darajasi 6,8% ni tashkil etdi, bu 2022-yilga nisbatan 2,1% punktga kamayishini anglatadi. 2022-yil 28-oktabrda yangi Mehnat kodeksi2 qabul qilindi, bu mehnat munosabatlarini tartibga solishda va ishchi huquqlarini himoya qilishga qaratilgan muhim qadam bo’ldi. 2022-yilning ikkinchi choragida 16-30 yoshdagi yoshlar orasida ishsizlik drajasi 14,5%ni, ayollar orasida esa 12,8%ni tashkil etgan3. 2023-yilning 1-yanvar holatiga ko’ra, O’zbekistonda mehnat resurslari soni 19,7 million kishini tashkil etdi. 2024-yilning noyabr oyida ishga joylashishga muhtoj aholi soni 876000 kishini tashkil etib, yil boshidan buyon 148000 kishiga kamaydi. 2020-yilda ishsizlik darajasi 10,5% bo’lgan bo’lsa, 2024- yilga kelib bu ko’rsatkich 5,8%ga tushdi. 2020-2023- yillar oralig’ida O’zbekiston aholisi yillik o’sish sur’ati 2,1%ni tashkil etdi, bu esa yiliga tahminan 700-800 ming kishiga oshishni anglatadi. Aholining 57% mehnatga layoqatli yosh toifasiga kiradi. 2023-yil sentabr oyida o’rtacha nominal ish haqi yil davomida 18%ga oshib, 4,4 million so’mga yetdi. IT sohasida ish haqi 44%, mehmonxona va restoran sektorlarida 38%, transportda 37%, savdoda 32% va moliya sohasida 30%ga oshdi. O’zbekiston hukumati ishsizlikni kamaytirish va mehnat bozorini rivojlantirish maqsadida bir qator chora-tadbirlarni amalga oshirdi.4 Xususan, kichik va o’rta biznesni qo’llab quvvatlash, tadbirkorlikni rag’batlantirish, ta’lim tizimini mehnat bozozrining ehtiyojlariga moslashtirish kabi islohotlarni o’tkazildi. Bundan tashqari, “Yashil” ish o’rinlarini yaratishga alohida e’tibor qaratilib, qayta tiklanuvchi energiya manbalari, energiya 2 Mehnat kodeksi – 1994-yilning 1-aprelda qabul qilingan. Hozirda O’zbekiston Respublikasining yangi tahrirdagi Mehnat kodeksi 2023

Доказательный фрагмент

«В данной статье анализируются проблемы безработицы и политики на рынке труда в Узбекистане.»

Образец извлечения

Демо-превью

В данной статье анализируются проблемы безработицы и политики на рынке труда в Узбекистане. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Unemployment, labor market, economic policy, employment, islohotlar, Ishsizlik, O’zbekiston, mehnat bozori, ish bilan ta’minlash, iqtisodiy rivojlanish., bandlik, qonunchilik, mehnat munosabatlari, iqtisodiy siyosat
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники