OQIW PROCESSIN SHÓLKEMLESTIRIWDE KOLLABORATIV TÁLIM TEXNOLOGIYASI

Аннотация

Bul maqala zamanagóy tálimde kollobarativ texnologiyalardı qollawda sheriklikte oqıtıwdıń mazmunı, kollaborativ texnologiyalardı tálim processinde qollawdıń áhmiyeti hám kollaborativ metodlardı qollaw máselelerine arnalǵan. Gilt sózler: proektlestiriw, sheriklik, texnologiya, dástúr, tálim, professional, tálim sapası, metod, kollaborativ tálim. Sońǵı waqıtlarda zamanagóy tálimde oqıtıw hám tárbiyalawda jańa jantasıwlardı izlew boyınsha ilimpazlar túrli pedagogikalıq strategiyalardı úyreniwge háreket etpekte. Bul izertlew obiektin keńeytiredi hám nátiyjede, bir tárepten, málim strategiya kontekstinde tálim túrleri hám texnologiyaların kórip shıǵıw, ekinshi tárepten, oqıtıw hám tárbiyalawdıń jańa strategiyaların islep shıǵıw imkaniyatın beredi. Álbette, bunda shınıǵıw formaların tańlawda temanıń mánisine bólek itibar beriledi. Barlıq formadaǵı shınıǵıw processlerinde tálim alıwshılar minez-qulıqı, mádeniyatın qáliplestiriw natiyjeliligin asırıw ushın soraw -juwap qılıw, tartıslı jaǵday payda etiw, ózbetinshe islew, túrli oyınlardan paydalanıw sıyaqlı usıllardan paydalanıw zárúrli bolıp tabıladı. Oqıw processiniń shólkemlestiriwde orayında tálim alıwshı bolǵan kollaborativ tálim texnologiyasın qollaw jaqsı nátiyje beredi. Sheriklik tiykarında úyreniw strategiyaları : kollaborativ tálim, kollaborativ úyreniw, bilimlerdi basqarıw, ǵárezsiz úyreniw, tarmaqlar arqalı úyreniw. Bul jantasıw sheńberinde kollaborativ úyreniw sherikliktegi úyreniw strategiyasın ańlatadı. Ingliz tilinen awdarma etilgende sheriklik "ulıwma", "birlesken", "qospa" degen mánisti ańlatadı. Pedagogika páninde “sheriklik” termini “sheriklik”, “birge islesiw” degen mánisti ańlatadı. Bul ulıwma maqsetlerge erisiw ushın adamlardıń birgeliktegi iskerligi procesin ańlatadı, bunda bilim almasıw, úyreniw hám shártlesiwge erisiw. "Kollaborativ úyreniw" (sheriklikte úyreniw) bul mashqalanı sheshiw, tapsırmanı orınlaw yamasa ónim jaratıw ushın oqıwshılardıń toparlıq jumısın shólkemlestiriw imkaniyatın beretuǵın úyreniw strategiyası retinde túsiniledi. N.v.Pavelyevaniń pikrine qaraǵanda, “kollaborativ tálim oqıwshılar arasındaǵı yamasa oqıwshılar hám oqıtıwshı arasındaǵı jaqın sheriklik tiykarında qurılǵan jantasıw bolıp tabıladı. Process qatnasıwshıları maǵlıwmattı aktiv birgelikte qıdırıw, talqılaw hám mánislerdi túsiniw arqalı bilimge iye boladı. Sherikliktegi tálimdi shólkemlestiriw tálim alıwshılardıń ulıwma tálim maqsetine erisiwge qaratılǵan birgeliktegi iskerligi ámelge asırılatuǵın klastaǵı topar jumısların óz ishine aladı. Tálim alıwshılar menen alıp barılatuǵın tárbiyalıq iskerlikte, belgili maqsetke jetiw ushın oqıtıwshı tálim alıwshılardı sheriklik procesine tartıwı zárúr. Oqıtıwshı qanday etip 77 ILM-FAN VA INNOVATSIYA ILMIY-AMALIY KONFERENSIYASI in-academy.uz/index.php/si tálim alıwshılardı ózi menen sheriklik etiwge qosa alıwı jóninde qısqasha maǵlıwmat berip ótemiz: • sheriklik payda bolıwı ushın toparda dúziliwi kerek bolǵan iskerlik tálim alıwshılarǵa qızıqlı bolıwı, olardıń jas qásiyetleri hám tálim alıwshılardı qandayda bir jumısqa tartar eken, oqıtıwshı olarǵa pedagogikalıq hám psixologiyalıq tárepten tuwrı wazıypa qoyıwı, jol-joba kórsetiwi shárt; • tálim alıwshılar tapsırmanı ámelge asırıwǵa kirisgeninde oqıtıwshı bir waqtıniń ózinde de qatnasıwshı, da máslahátshi wazıypasın atqaradı. Házirgi kúnde qollanılıp atırǵan oqıtıw texnologiyalarınıń eń nátiyjeli usıllarınan biri - bul sheriklikte oqıtıw texnologiyası bolıp tabıladı. Sheriklikte oqıtıw texnologiyasınıń dıqqat orayı tiykarında: oqıtıwshı - tálim alıwshı hám tálim alıwshı - tálim alıwshı menen sheriklikte mámleket tálim standartları (DTS), oqıw programması, oqıw rejesinde ózlestiriliwi kerek bolǵan temalardı bir-birine kómek bergen halda orınlaydı. Ásirese, berilgen oqıw materialı tálim alıwshılar tárepinen qayta islenip, ózlestiriledi. Hár bir tálim alıwshısında ózbetinshe islew, ǵárezsiz oylaw, temanı proektlestiriw menen biliw aktivligi asıp baradı. Tálim alıwshılar bir-birleri menen tema tuwralı tartısta bolıp, oqıw jóninde tartıslı pikir júrgizedi. Eń áhmiyetlisi tálim alıwshı temanı analiz etiwi dawamında bıykarshılıqtı toqtatıw hám oqıw procesiniń tıńlawshısı emes, bálki qatnasıwshısına aylanadı. Temanıń sheshimi sheriklikte sheshiledi. Sheriklikte oqıtıw texnologiyasınıń bas ideyası - oqıw tapsırmaların birgelikte orınlaw, bálki oqıtıwshı - tálim alıwshı, tálim alıwshı – tálim alıwshı menen sheriklikte jumıs atqarıp, tálim alıwshınıń intellektuallıq potencialı qáliplesip barıp, jaratıwshańlıq, jańa ashılıwshılıq qábiletleri rawajlanıwına múmkinshilik beredi. Juwmaqlap aytqanda shınıǵıw processinde sheriklikte oqıtıw texnologiyası qollanılǵanda hár bir tálim alıwshınıń intellektual miynet tiykarında pikir júrgiziwinde shaxs retinde bir-biri menen sanalı qatnastı tárbiyalaydı. Olardıń kúshi hám qábiletine isenimi artadı. Hár bir tálim alıwshınıń tabısı topar tabısına alıp keliwin túsinedi. Bul bolsa tálim alıwshılardıń oqıw materialın jáne de jetik úyreniwlerine, bóle