GIJJA VA ULAR HAQIDA MAʼLUMOT

Аннотация

This article discusses the ways of helminth infection, the symptoms that appear when infected, and how to determine the presence of worms in the human body. It also explains where exactly worms reside in the body, what tests are needed to detect their eggs, and the methods of treatment and prevention. Keywords: children, worms, animals, dirty hands, sanitation rules, gastrointestinal oncology, eggs, transmission routes, biohelminthiasis, fruits and vegetables, water, skin spots, itching, allergic reactions, headache, dizziness, medications, pinworms. Zamonaviy jamiyatda gijjalar hali ham keng tarqalgan. Gijjalar ayniqsa bolalar, ovchilar, baliqchilar va ularning oilalarida, shuningdek, qishloq joylarda yashovchi kishilarda ko’p uchraydi. 1 49 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Gijjalar — bu bir qator parazit chuvalchanglar bo’lib, hayvon va o’simliklar hisobiga yashaydi, ularning ichida rivojlanadi va ko’payadi. Insonlar ham bundan istisno emas. Faqat bizning mamlakatimiz hududida parazitlarning 60 dan ortiq turli mavjud. Statistikaga ko’ra, yer sayyorasining har uchinchi insoni qurt-parazitlar tomonidan zararlangan. Taxmin qilinishicha, dunyoda hayoti davomida biron marta gijjasi bo’lmagan kishi yo’q, har bir kishi hech bo’lmaganda bir marta zararlanadi. Zamonaviy tibbiyot ma’lumotlari shuni ko’rsatadiki, ko’plab kasalliklar gijjalar mavjudligi bilan bog’liq. Masalan, parazitlar bilan uzoq vaqt davomida kasallanganlik bilan onkologiya o’rtasidagi aloqa klinik jihatdan isbotlangan. Insonlarda gijjalar borligini ko’rsatadigan belgilar ko’pincha shifokorlar va bemorlar tomonidan noto’g’ri talqin qilinadi. Ular oshqozon-ichak tizimining mavjud bo’lmagan kasalliklarini davolashga kirishadilar. Bemorlar holsizlikdan shikoyat qilib, uzoq vaqt davomida shifokorma-shifokor yurishlari mumkin. Ular keraksiz dori- darmonlarni qabul qilish orqali vaqt, pul va hatto sog’lig’iga salbiy ta’sir ko’rsatadilar. Natijada, shifo faqat alomatlar sababini bartaraf etish bilan keladi. Tegishli davolanishdan so’ng, barcha simptomlar bemorni tashvishga solmaydi. Gijjalar qanday yuqadi O’zingizni himoya qilish uchun siz gijjalar tuxumi qanday tarqalishi va yuqishining 4 usulini bilishingiz kerak: Tuproq va suv orqali — geogelmintoz. Ular qum, tuproq va suvda rivojlanadi, so’ngra inson tanasiga kiradi va u yerda tuxum qo’ya boshlaydi. So’ngra gijja tuxumlari najas bilan tashqi muhitga ajralib chiqadi va yangi insonni kasallash uchun o’z vaqtini kutadi. Yaxshi yuvilmagan meva va sabzavotlarni iste’mol qilish, iflos qo’llar, taomga chang tushishi insonga geogelmintlar yuqishiga olib kelishi mumkin. Parazitlarning ayrim tuxumlari inson organizmiga oyoq va tovon terisi orqali kiradi. To’g’ridan-to’g’ri aloqa orqali. Uy hayvonlari va odamlardagi gijjalar qo’llar, o’yin davomida, qo’shma faoliyat orqali yuqadi. Zararlangan hayvonot manbalaridan olingan oziq-ovqat mahsulotlaridan foydalanish — biogelmintoz. Xom va yomon ishlov berilgan go’shtni iste’mol qilish (shashlik, cho’chqa go’shti, go’sht konservalari, uy sharoitida ovlangan va tayyorlangan hayvonlar) va baliq (sushi, quritilgan baliq, baliq konservalari) potentsial xavflidir. Ichak infektsiyasi va biogelmintlar bilan kasallanish ehtimoli mavjud. 1 50 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Hasharot chaqishi bilan. Bunday yuqish kam uchraydi. Bunga ichak miazi, kantariaz va skolekiyaz kiradi. Shuningdek, gijja tuxumlari va hasharotlarning lichinkalarini adashtirmaslik kerak, hasharotlar ham shuningdek hayvonlar va inson terisining tagiga lichinka qo’yadi (masalan, gadfly larva). Insonlarda gijja paydo bo’lishining alomatlari aniq va yashiringan bo’ladi. Aniq belgilarga «sababsiz» vazn yo’qotish, teri rangining ochligi (teri anemiyasi), surunkali charchash, anal teshigi atrofidagi kechki qichishish misol bo’la oladi. Ushbu alomatlar hammaga yaxshi ma’lum va zararlanganlikni ko’rsatadi. Bir qator hollarda gijja yuqishi oqibatdia ichki a’zolar kasalliklari kuchayishi, ilgari namoyon bo’lmagan kasalliklarning paydo bo’lishi kuzatiladi. Bu yashirin alomatlar hisoblanadi. Kishi turli xil kasalliklarni davolashga kirishadi, ammo asosiy sababga e’tibor bermaydi. Davolash esa natijasiz bo’ladi. Bunday holatlarga misollar: Yuqumli kasalliklar immunitet darajasining pasayishi natijasida yuzaga keladi. Parazitlar inson tanasida ko’p miqdorda oziqa moddalarini iste’mol qiladi, toksik moddalar chiqaradi. Bunday holatlar bemorning immunitetini sezilarli darajada kamaytiradi. Surunkali kasalliklarning kuchayishi, burun-halqumda turli xil yallig’lanish jarayonlari boshlanishi mumkin. Gaymorit yoki stomatitni standart usulda davolash samarasiz bo’lishi qayd qilinadi. Kasalliklarning asosiy sababini bartaraf qilish muhimdir. Qizlar va ayollarda bachadon tanasining yallig’lanish jarayonlari, vulvovaginit, vaginozlar b