Анализ и пути решение проблем влияния пандемии covid 19 на экономику туризма

Аннотация

В этой статье анализируются негативные и позитивные последствия пандемии COVID 19 для туристического сектора. Обсуждаются текущие изменения на туристическом рынке, проблемы рабочие места в секторе, мировые экономические показатели. Даны рекомендации и предложения по восстановление туристической индустрии. Ключевые слова. COVID 19, пандемия, рабочие места, Всемирный совет по туризму и путешествиям (WTTC), Всемирная туристская организация (ЮНВТО), туристические организации. ANALYSIS AND WAYS TO SOLVING OF THE PROBLEMS OF THE IMPACT OF THE COVID 19 PANDEMIC ON THE TOURISM ECONOMY Annotation. This article analyzes the negative and positive effects of the COVID 19 pandemic on the tourism sector. Current changes in the tourism market, unemployment problems, global economic indicators are discussed. Recommendations and suggestions for the revival of the tourism industry are given. Keywords. COVID 19, pandemic, jobs, World Tourism and Travel Council (WTTC), World Tourism Organization (UNWTO), tourism organizations. Butunjahon Turizm va sayohat kengashi (global iqtisodiyotning 5,5%) tashkil etdi, bu (WTTC) hisobotida COVID-19 pandemiyasining o'tgan yilgi ko’rsatkichlarning qariyb yarmi ya’ni global sayyohlik va turizm sohasiga 4,5 trillion 9,2 trillion AQSh dollari (10,4%) hisoblanadi. AQSh dollariga yaqin zarar ko'rgani ta'siri aniq- 2019-yilda global turizm sohasi rivojlanib, landi. Shuningdek, pandemiya turizmning butun- dunyo bo'ylab har to'rtinchi yangi ish o'rinlari, jahon yalpi ichki mahsulotga qo'shgan ulushi dunyo bo'ylab 10,6% (334 million) ish o'rinlarini umumiy global iqtisodiyot bilan taqqoslaganda yaratilgan edi. Bu esa butunjahon global iqtisodi- 49,1% ga kamaydi. 2020-yilda esa bu ko’rsatkich yot tarmoqlarining ichida eng yuqori natija hisob- 7 % ni tashkil etgan edi. lanadi. Pandemiya turizm sektorida ko'rilgan katta Biroq, pandemiya sabab turizm sektorida yo'qotishlarga: turizmning global iqtisodiy tikla- qariyb 62 million ish joyi yo’qoldi, bu ko’rsatkich nishiga tahdid solayotgan turli sayohat cheklov- 18,5 foizga kamayganligini ko’rsatadi. Bu sektor- lari va karantinlar sharoitida “omon” qolish da dunyo bo'ylab 272 million kishi ishlaydi. uchun chora tadbirlarni kiritish mumkin. Turizmdagi ish o'rinlarining yo'qolishi turizm va Turizmning yalpi ichki mahsulotga qo'sh- sayyohlik korxonalarning 80% ida sezilib turdi. gan hissasi 2020 yilda 4,7 trillion AQSh dollarini Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил 2-сон 231 Bundan tashqari, dunyo turizm industriya- ning Koronavirus pandemiyasi tufayli yuzaga kel- sida ishchi o’rinlarining aksariyati ayollar, gan iqtisodiy vaziyatda turizm sohasi subyektla- yoshlar kabi eng faol qatlamga tegishli. Saqlanib rini qo‘llab-quvvatlash va turizm infratuzilmasini qolgan ishchi o’rinlari esa hozirda davlatlar rivojlantirish to‘g‘risida”gi qarori 2020-yil 19- tomonidan tashkil etilayotgan strategiya va turli iyundagi PQ-4755-son qarori ijrosini ta’minlash xil chora tadbirlar natijasida vaqtincha saqlanib maqsadida Vazirlar Mahkamasi qarorlari bunga turilmoqda va turizm to'liq tiklanmasdan bu ish misol bo’la oladi[8]. o’rinlari ham yo'qolish xavfi juda baland. Bu Yuqorida, O’zbekistonda turizm sektorida butun dunyo bandlik tizimi va insoniyatning faoliyat ko’rsatadigan biznes subyektlarni pande- ijtimoiy hayotiga chuqur ta’sir etishi mumkin. miya sharoitida qo’llab-quvvatlash uchun qator Xalqaro sayohatlarni qayta tiklash va turist- imkoniyat va imtiyozlar belgilab berilgan. lar xavfsizligini ta’minlash orqali turizmni tashkil Turizm sohasining alohida subyektlari fao- etishni rivojlantirish bo’yicha butun dunyo bo'y- liyati bilan bog‘liq xarajatlarni qisman kompen- lab hukumatlar tomonidan qator chora tadbirlar satsiya qilish va xo‘jalik subyektlarining epide- ishlab chiqilmoqda, butun dunyo bo’ylab tajriba miyaga qarshi kurashish profilaktik tadbirlarini almashish, muammoli vaziyatni muhokama qilish amalga oshirishga yo‘naltirilgan xarajatlarini bo’yicha xalqaro uchrashuvlar tashkil qilinmoq- qoplashning vaqtinchalik tartibi to‘g‘risidagi da. Bunda, Butunjahon turizm tashkiloti nizom ishlab chiqildi. (UNWTO), Butunjahon Turizm va Sayohat Kenga- Shuningdek, turizm va yondosh infratuzil- shi (WTTC) va boshqa xalqaro tashkilotlar faol ma obyektlari hamda turistik xizmatlarni sanitar- harakat qilishmoqda. gigiyeniya jihatdan xavfsiz xizmat ko‘rsatish Shu bilan birga, xalqaro turizm tashkilotlari talablari asosida sertifikatlash tartibi to‘g‘risidagi pandemiya xavfi ostida bo'lgan ish o’rinlarini nizom ham O’zbekiston turizm industriyasini abadiy qo'llab-quvvatlashni davom ettira olmay- pandemiya sharoitida qo’llab quvvatlash uchun dilar va aksincha, sohani qayta tiklash yagona muhim rol o’ynaydi. yechim bo’lishi mumkin. Undan tashqari, Turizm sohasi subyektlari- Turistik biznesni rivojlantirish va zarur ning kreditlari bo‘yicha foiz xarajatlari, istisno bo'lgan yangi ish o'rinlarini yaratish, millionlab tariqasida, Vazirlar Mahkamasining 2020-yil 16- odamlarni ish bilan ta’mi