К содержанию
РецензированоRU2026

Вопросы совершенствования анализа товарно - материальных резервов

САНОАТ ИҚТ ИСОДИЁТИ · Абдувахидов Фарход Туйчиевич - · Дадабаев Шавкат Хамидович - (ТМИ, Бюджет ҳисоби ва ғазначилик иши кафедраси доц., и.ф.н.)

Экономика И Образование · 2026

Аннотация

Ушбу мақолада қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи корхоналарда товар-моддий захиралар таҳлилини ташкил этиш бўйича илмий ва назарий аҳамиятга эга таклиф ҳамда тавсиялар берилган. Таянч сўзлар. Товар-моддий захира, молиявий барқарорлик, материал сиғими, молиявий ҳолат, самарадорлик, коэффицент, ТМЗ айланувчанлиги, рентабеллик, ялпи фойда, ўртача йиллик қиймат. Аннотация. В данной статье представлены научно-теоретические предложения и рекомендации по организации анализа товарно-материальных запасов в производственных предприятиях производящих строительных материалов. Ключевые слова. Товарно-материальные запасы, финансовая устойчивость, материало ёмкость, финансовые состояние, эффективность, коэффицент, оборачиваемость ТМЗ, рентабельность, валовая прибыль, средногодовая стоимость Annotation. This article presents scientific and theoretical proposals and recommendations for organizing the analysis of inventories in manufacturing enterprises of building materials. Keywords. Inventories, financial stability, material capacity, financial condition, efficiency, ratio, inventory turnover, profitability, gross profit, average annual cost. Республикамизда рақобатбардош маҳсу- Бунда шуни айтиш жоизки, йирик қури- лотларни ишлаб чиқариш ва экспорт қилиш лиш материаллари ишлаб чиқарувчи корхо- бўйича барқарор ўсиш суратларини таъмин- налар билан бир қаторда хусусий секторнинг лаш, шунингдек, корхоналарни модернизация улушини оширишда, уларни ҳар томонлама қилиш, техник ва технологик янгилашга қара- қўллаб-қувватлаш ва фаолиятинини узлук- тилган қурилиш материаллари саноатидаги сизлигини таъминлаш назарда тутилганлиги- таркибий ўзгартиришларни янада чуқурлаш- ни кўрамиз. тириш юзасидан тизимли ишлар амалга оши- Уларнинг фаолияти узлуксизлигини рилмоқда. таъминлаш, энг аввало, молиявий, моддий ва Тармоқни жадал ривожлантириш ва ди- меҳнат ресурсларининг мавжудлиги ҳамда версификация қилиш учун қулай шарт-ша- улардан самарали фойдаланишига боғлиқдир. роитлар яратиш, маҳаллий минерал хом ашё Қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи ресурсларини қайта ишлашга инвестиция- корхоналардаги ресурслардан, товар-моддий ларни жалб қилиш ва қурилиш материалла- захиралар салмоғи ишлаб чиқариш жараёнла- рини экспорт қилиш ҳажмларини ошириш бу- рининг мураккаблиги, материал сиғими дара- гунги куннинг долзарб масалаларидан бири жасига боғлиқ ҳолда саноат ишлаб чиқариши- ҳисобланади. да турли даражада бўлади. Шу сабабли, товар- Шу боисдан, қурилиш материаллари иш- моддий захиралар таркиби ишлаб чиқариш- лаб чиқарувчи корхоналарда товар-моддий нинг мураккаблигига қараб, ишлаб чиқариш захиралар нисбатан юқори ликвидлик актив узлуксизлигининг даражасига мос равишда ҳисобланиб, улар устидан аниқ, тезкор ҳисоб- ўзгариб туради. ни ташкил қилиш ва самарали бошқарув қа- Шу боисдан, қурилиш материаллари иш- рорларини қабул қилиш учун таҳлилни амал- лаб чиқарувчи корхоналар фаолияти учун за- га ошириш алоҳида масалага айланиб қолмоқ- рур бўлган товар-моддий захиралар миқдори- да. Президентимиз Ш.Мирзиёев ўз маърузаси- ни, жами активларга ёки маҳсулот таннархи- да “...қурилиш материаллари, тўқимачилик, даги салмоғига нисбатан аниқлашда, улар- чарм-пойабзал, озиқ-овқат ҳамда “яшил иқти- нинг молиявий ҳисобот кўрсаткичларини таҳ- содиёт” билан боғлиқ саноат тармоқлари лил қилиш орқали амалга оширилади. иқтисодиётимиз “драйверлари”га айланиши Масалан, “Ўзқурилишматериаллари” учун барча етарли шароитлар мавжуд. Бу тар- уюшмаси таркибидаги йирик цемент ишлаб моқларда хусусий секторнинг ташаббуслари чиқарувчи корхоналари активлари таркибида ва янги лойиҳаларини қўллаб-қувватлаш ҳам- товар-моддий захираларнинг улушини таҳ- да кооперацияни ривожлантириш бўйича бар- лил қилиш муҳим ҳисобланади (1-жадвал). ча чоралар кўрилиши лозим”[1] лигини ало- ҳида таькидлаб ўтди. Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил 2-сон 90 САНОАТ ИҚТ ИСОДИЁТИ 1-жадвал Ўзбекистондаги йирик цемент ишлаб чиқарувчи акциядорлик жамиятларида ТМЗ таркибининг таҳлили[6] (млн.сўм ҳисобида) № Кўрсаткичлар 2015 й. 2016 й. 2017 й. 2018 й. 2019 й. 1. “Қувасойцемент” АЖ 18101,9 18727,1 30330,1 47627,6 59155,2 Жами активлардаги салмоғи 285819,4 274764,9 309210,4 337952,8 339542,8 6,3 % 6,8 % 9,8 % 14,1 % 17,4 % 2. “Қизилқумцемент” АЖ 280224,7 351071,6 379414,6 367379,0 413055,6 Жами активлардаги салмоғи 1076994,3 1136356,0 1351843,1 1591886,2 1690016,7 26,0 % 30,9 % 28,1 % 23,1 % 24,4 % 3. “Бекободцемент” АЖ 54070,6 73673,8 74756,8 101678,2 101909,9 Жами активлардаги салмоғи 257622,2 288786,6 334326,8 376721,1 454754,1 21,0 % 25,5 % 22,4 % 27,0 % 22,4 % 4. “Оҳонгарон-цемент” АЖ 144189,7 161057,3 171519,2 193169,8 206334,5 Жами активлардаги салмоғи 949669,4 1085848,2 1210633,8 1155585,2 1686701,4 15,2 % 14,8 % 14,2 % 16,7 % 12,2 % Умумий тармоқ бўйича салмоғи 19,3 % 21,7 % 20,5 % 20,5 % 18,7 % 1-жадвалдан кўриниб турибдики, товар- лаб чиқаришда икки хил усулдан фойдалани- моддий захиралар салмоғи жами активлар- лади, яъни, ҳўл ва қуруқ усулда. Техника ва нинг ошишига қараб ўзгариб борган. Хусусан, технологияла

Доказательный фрагмент

«Ушбу мақолада қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи корхоналарда товар-моддий захиралар таҳлилини ташкил этиш бўйича илмий ва назарий аҳамиятга эга таклиф ҳамда тавсиялар берилган.»

Образец извлечения

Демо-превью

Ушбу мақолада қурилиш материаллари ишлаб чиқарувчи корхоналарда товар-моддий захиралар таҳлилини ташкил этиш бўйича илмий ва назарий аҳамиятга эга таклиф ҳамда тавсиялар берилган. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

DOI не указан
Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
Inventories, financial stability, material capacity, financial condition, efficiency, ratio, inventory turnover, молиявий ҳолат, material capacity, материало ёмкость, инвестицион самарадорлик, financial condition, финансовые состояние, рентабельность, валовая прибыль, average annual cost, gross profit, inventory turnover, profitability, средногодовая стоимость, материал сиғими, Товар-моддий захира, Товарно-материальные запасы, молиявий барқарорлик, ялпи фойда, ўртача йиллик қиймат, ТМЗ айланувчанлиги, эффективность, financial stability, оборачиваемость ТМЗ, финансовая устойчивость, рентабеллик, коэффицент
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники