Международная практика разработки и реализации депозитной политики в коммерческих банках

Аннотация

В данной статье проведён анализ текущего состояния проводимой коммерческими банками нашей страны депозитной политики. В ходе анализа исследованы особенности системного развития факторов, влияющих на процесс реализации депозитной политики. А также оценены условия и возможности, связанные с использованием информационных систем и других направлений передовой международной практики по совершенствованию депозитной политики коммерческих банков. На основе обобщённых выводов по организации системы целевого использования инструментов развития депозитной политики коммерческих банков сформулированы научные предложения и практические рекомендации по повышению уровня капитализации и депозитной базы коммерческих банков, по направлению стратегии и тактики осуществления депозитной деятельности коммерческих банков на укрепление их финансовой устойчивости и надёжности. Ключевые слова: депозит, депозитная политика, депозитный портфель, депозитные операции, кредиторская задолженность, уровень капитализации, депозитная база, государственные активы, инвестиционные ресурсы, ставка рефинансирования. Annotation: The current state of the depozit policy of commercial banks of our country was analyzed in this article. During the analysis the peculiarities of systemic development of factors influencing on the process of depozit policy implementation were investigated. Also the conditions and opportunities of using of information systems and other directions of international best practice for improving the depozit policy of commercial banks were assessed. Based on the total conclusions on the organization of the system of targeted using of instruments for the development of depozit policy of commercial banks, scientific proposals and practical recommendations were developed to increase the level of capitalization and depozit base of commercial banks, to direct the strategy and tactics of depozit activity of commercial banks to strengthen their financial stability and reliability. Key words: depozit, depozit policy, depozit portfolio, depozit transactions, accounts payable, capitalization level, depozit base, state assets, investment resources, refinancing rate. Kirish. Jahon amaliyotida bank depozit banking tizimida faoliyat yurituvchi bank bo‘lim- siyosatini ishlab chiqish bo‘yicha ko‘plab ilmiy lari orqali innovatsion depozit xizmatlarini ko‘r- tadqiqot ishlari olib borilmoqda. Xususan, Smart- satish, bank tizimini rivojlantirish borasidagi Иқтисодиёт ва таълим / 2021 йил 2-сон 50 БАНК ИШИ strategik dasturlar bilan depozit siyosatining da berishadi. o‘zaro muvofiqligi va uzviyligini ta’minlash, depo- Bizga ma’lumki, 1991-yilda AQShda “Fede- zit siyosatini ishlab chiqish uslubiyati va uni ral Depozitlarni sug’urtalash korporatsiyasi fao- amalga oshirish instrumentlarini takomillashti- liyatini takomillashtirish to’g’risida”gi qabul qilin- rish bilan bog‘liq bo‘lgan muammolar chuqur tad- di. Bu qonun bilan Federal Depozitlarni sug’urta- qiq etilgan. Bugungi kunda amalga oshirilayotgan lash korporatsiyasiga Moliya vazirligidan 15 yil tadqiqotlarda depozit siyosatini shakllantirish muddatga 30 mlrd. dollar miqdorida kredit olish- bo‘yicha bank faoliyatini rivojlantirish strategiya- ga ruxsat berildi. Shuningdek, Federal Depozit- sining tarkibiy qismi sifatida, shuningdek, depozit larni sug’urtalash korporatsiyasi Moliya vazirligi- siyosatining yakuniy, oraliq va operatsion maq- dan bankrot banklarning aktivlarini sotishdan sadlarini belgilashda istiqbolga yo‘naltirilish tushgan mablag’lar evaziga aylanma mablag’larni (forward looking approach) masalalari e’tibordan to’ldirish uchun 45 mlrd. dollargacha bo’lgan chetda qolayotganligi bu borada tadqiqotlarni miqdorda kredit olish huquqiga ega bo’ldi. faollashtirish zaruriyatini keltirib chiqaradi. Omonatlarni sug’urtalash tizimining paydo Mazkur maqolada depozit siyosatini ishlab bo’lishi kichik sarmoyadorlarning omonatlari va chiqish bo‘yicha xorij tajribasini AQSh tijorat tranzaktsion hisobvaraqlarini himoya qilish, shu- banklari misolida ko’rib chiqamiz. ningdek, bank tizimini barqarorlashtirishga yor- AQShda investitsiya qilinadigan yoki jam- dam berdi. Kichik sarmoyadorlar (jismoniy va g’ariladigan pullarning umumiy miqdori ma’lum yuridik shaxslar)ga omonatlarning qaytarilishi bir tuman yoki mintaqa uchun cheklangan, shu- bo’yicha kafolatlarni taqdim etilishi adolatlidir. ning uchun tijorat banklari majburiyatlarni bosh- Chunki kichik sarmoyadorlar uchun kredit tash- qarish deb nomlangan boshqaruv strategiyasiga kilotlarining to’lov qobilligi to’g’risidagi ma’lu- murojaat qilishadi. Keng ma’noda ushbu strate- motlarnning narxi, yiriklarga qaraganda ancha giya mijozlarning yuqori sifatli kreditlarga bo’l- yuqori hisoblanadi. Kichik sarmoyadorlarning gan talablarini qondirish va banklar tomonidan ma’lumotlari yetarli emasligi sababli, ba’zida zaxira talablarini bajarish uchun boshqa moliya ularning moliyaviy ahvolidan qatiy nazar, o’zlari- institutlardan pul mablag’larini olish nazarda ni