SHAXS FIZIOLOGIYASINI O’RGANISHDA A.A. POLEJAYEVNING “O‘QUVCHI NERV TIZIMINING XUSUSIYATLARINI O‘RGANISH” METODIKASINING O’RNI. METODIKANI QO’LLASH HOLATLARI VA INTERPRITATSION TAHLILI

Аннотация

In this article, it is explained that the methodology of Russian psychologist A.A. Polejayev's "Study of the features of the student's nervous system" is of great help in examining the physiological and psychological states of people in the physiological approach to the individual and in practical learning. This methodology is designed to study the characteristics of the students' nervous system and is based on theoretical views about the types of higher nervous activity (the methodology was developed based on the proposals of A.A. Polejayev). The stimulus material of the methodology consists of judgments representing the behavioral qualities of people with different temperament types. After getting acquainted with these judgments, the examinee should choose among them the judgments that reflect his usual behavior. Key words: nervous activity, forms of behavior, temperaments: choleric, sanguine, phlegmatic, melancholic, self-control, individual or group experience. 451 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8 ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2 В ИССЛЕДОВАНИИ ЛИЧНОЙ ФИЗИОЛОГИИ А.А. РОЛЬ МЕТОДА ПОЛЕЖАЕВА «ИЗУЧЕНИЕ ОСОБЕННОСТЕЙ НЕРВНОЙ СИСТЕМЫ СТУДЕНТА». СЛУЧАИ ПРИМЕНЕНИЯ И ИНТЕРПРЕТАЦИОННЫЙ АНАЛИЗ МЕТОДОЛОГИИ Аннотация. В данной статье поясняется, что большую помощь в исследовании физиологических и психологических состояний людей в физиологическом подходе к личности и в практическом обучении оказывает методика российского психолога А.А. Полежаева «Изучение особенностей нервной системы студента». . Данная методика предназначена для изучения особенностей нервной системы студентов и основана на теоретических представлениях о видах высшей нервной деятельности (методика разработана на основе предложений А.А. Полежаева). Стимульным материалом методики являются суждения, репрезентирующие поведенческие качества людей с разными типами темперамента. После ознакомления с этими суждениями испытуемый должен выбрать среди них суждения, отражающие его обычное поведение. Ключевые слова: нервная деятельность, формы поведения, темпераменты: холерик, сангвиник, флегматик, меланхолик, самообладание, индивидуальный или групповой опыт. Sinaluvchiga ko‘rsatma: «Sizga ma’lumki, turli hayotiy vaziyatlarda odam o‘zini har xil tutadi. Quyida inson xulq – atvorining har xil shakllarini tasvirlovchi hukmlar keltirilgan. Barcha hukmlar to‘rtta – to‘rttadan o‘n ikki bandiga ajratilgan. Siz bu hukmlar bilan tanishib chiqib, har bir band o‘z ichiga olgan to‘rt hukm orasidan o‘zingizning odatdagi xulq – atvoringizga ko‘proq mos keladigan bitta hukmni tanlang va javob varaqasida uning tartib raqamini belgilab qo‘ying». Metodika matni: 1.1. Kayfiyati barqaror emas, tez – tez o‘zgarib, shodlik o‘rnini g‘am egallashi hech gap emas. 1.2. Kayfiyati doimo barqaror, bir tekis 1.3. Kayfiyati odatda ko‘tarinki, quvnoq 1.4. Kayfiyati odatda mayus, g‘amgin 2.1. Xatti – harakatlari faol, harakatchanligi yuqori 2.2. Xatti – harakatlari vazmin, imo – ishoralari sekinlashgan 2.3. Xatti – harakatlari ishonchsiz, ovozi past va kuchsiz 2.4. Xatti – harakatlari shoshqaloq, keskin. 452 ResearchBib IF-2023: 11.01, ISSN: 3030-3753, Valume 1 Issue 8 ISSN: 3030-3753. VOLUME 1, ISSUE 2 3.1. Muvaffaqiyatsizlikka uchraganda ham, maqsadga intilaveradi, yengil yo‘lni qidirmaydi. 3.2. Muvaffaqiyatsizlikka uchraganda qattiq siqiladi, ishga qaytadan kirishishni xohlaydi. 3.3. Muvaffaqiyatsizlikka uchragandamaqsadga erishishning osonroq yo‘llarini qidirishga kirishadi. 3.4. Muvaffaqiyatsizlikka uchraganda uni tez orada unutadi va har qanday yangi ishga kirishadi. 4.1. Tez toliqadi, xayol surishni yaxshi ko‘radi. 4.2. Berilib ishlaydi, lekin shijoati uzoqqa cho‘zilmay ishni yarmidan tashlab yuborishi mumkin. 4.3. Ishga astoydil kirishadi va nima bo‘lsa ham uni oxirigacha yetkazishga intiladi. 4.4. Har qanday ishga, bir vaqtning o‘zida bir necha ishga qo‘l urishi mumkin. 5.1. Muloqotda o‘zini emotsional tutadi, baland ovoz bilan kulishi, pantomimikadan faol foydalanishi mumkin. 5.2. Doim atrofdagilar bilan muloqotda bo‘lishga, boshqalar kayfiyatini ko‘tarishga harakat qiladi. 5.3. Muloqotda o‘zini kamtarona va mulohazali tutadi. 5.4. Muloqotda bo‘lishga intilmaydi, quvnoq davralarni yoqtirmaydi, ammo yaqin do‘stlar bilan tez – tez muloqot qilib turishni xush ko‘radi. 6.1. Tashvishida ham, shodligida ham boshqalar bilan dardlashadi. 6.2. Notanish odamlar bilan hasratlashib o‘tirmaydi 6.3. O‘zining barcha hissiyotlarini yolg‘izlikda kechirishga odatlangan. 6.4. Hissiyotlarni jo‘shqin kechiradi, hatto, umuman notanish odamga o‘z kechinmalari haqida gapirib berishi mumkin. 7.1. Tanbehni xotirjamlik bilan qabul qiladi, torishmaydi, lekin aynan bir xatoni takrorlashi mumkin. 7.2. Tanbehga norozi bo‘ladi, tortishadi, o‘zining oqlash uchun bahona qidiradi. 7.3. Tanbehni diqqat bilan tinglaydi, xatolarini tezda to‘g‘rilashga harkat qiladi. 7.4. Har qanday tanbehdan qattiq xafa bo‘ladi, qattiq ta’sirlanadi. 8.1. Biror ishdan so‘ng boshqasiga tezda kirisha olmaydi, o‘