Совершенствование организационно-экономических механизмов коммерциализации научных разработок в условиях формирования инновационной экономики

Аннотация

Мазкур мақолада инновация фаолияти инфратузилмасини шакллантириш, шу асосда илмий ишланмаларни иқтисодиётнинг тегишли соҳа ва тармоқларига жорий этиш кўламини ошириш юзасидан илмий асосланган таклиф ва тавсиялар ишлаб чиқилган. Фан, таълим ва ишлаб чиқариш интеграциясини мустаҳкамлаш ва тижоратлаштиришнинг методологик масалалари ёритиб берилган. Калит сўзлар: инновация, тижоратлаштириш, инфраструктура, интеграция. Аннотация. В данной статье разработаны научно обоснованные предложения и рекомендации по формированию инфраструктуры инновационной деятельности, на этой основе по увеличению масштабов внедрения научных разработок в соответствующие отрасли и отрасли экономики. Освещены методологические вопросы усиления и коммерциализации интеграции науки, образования и производства. Ключевые слова: инновации, коммерциализация, инфраструктура, интеграция. Annotation. In this article, scientifically based proposals and recommendations for the formation of the innovation infrastructure are developed, on this basis, to increase the scale of implementation of scientific developments in the relevant sectors and sectors of the economy. Methodological issues of strengthening and commercializing the integration of science, education and production are highlighted. Keywords: innovation, commercialization, infrastructure, integration. Инновацион иқтисодиётни шаклланти- парклар ва х.к. Улар кўпинча илмий-тадқиқот риш, илм-фан соҳасини тубдан ислоҳ қилиш муассасалари ва университетлар негизида ва натижадорликни ошириш Ўзбекистонда ёки саноат ҳудудларини қайта ислоҳ қилиш иқтисодий ислоҳотларни амалга ошириш- йўли билан ташкил этилади. Давлат ва ма- нинг ҳозирги босқичидаги муҳим ва долзарб ҳаллий ҳокимият томонидан ушбу ҳудудлар- масалалардан бири ҳисобланади. ни ривожлантириш учун кўмак бериш иш- Шу жиҳатдан, бугунги кунда истеъмол- ланмаларга бўлган буюртмалар, ишлаб чиқа- чилар талабларининг ўзгаришига мослашув- риш ва офис хоналарини имтиёзли ва бепул чанлик қобилиятини мустаҳкамлаш учун хў- ижарага бериш, лаборатория ускуналарини жалик юритишнинг жаҳон амалиётида рақо- тақдим этиш, кредитларни олишга кўмакла- бат устунликларининг замонавий манбаи шиш шаклида амалга оширилади. Технопарк- сифатида намоён бўладиган инновацион лар ҳудудида янги турдаги синов маҳсулот- бошқарувни ташкил этишга эҳтиёж ортиб лари чиқарилаётган катта бўлмаган юқори бормоқда. технология соҳасидаги корхоналар ташкил Бу каби ўзгаришлар давомида бошқа- этилмоқда. рув тузилмалари эгилувчанликка эга бўлиб, Ўзбекистон Республикаси Президенти- ишлаб чиқарилаётган маҳсулотнинг сифат нинг “2019-2021 йилларда Ўзбекистон Рес- даражаси юксалади, ишлаб чиқариш қувват- публикасини инновацион ривожлантириш ларидан кўп мақсадларда фойдаланиш имко- стратегиясини тасдиқлаш тўғрисида” 2018 нияти юзага келади, ишлаб чиқариш ва маҳ- йил 21 сентябрдаги ПФ-5544-сон Фармони сулотни сотиш жараёнлари жадаллашади ва ижроси доирасида мамлакатимизни иннова- маҳсулот ҳаётийлик даврининг мазкур жара- цион ривожлантириш соҳасида, тегишли ва- ёнларга сарфланадиган ҳаражатлари қисқа- зирлик ва идоралар ҳамда дипломатик вако- ради, ходимларнинг инновацион фаоллиги латхоналар билан биргаликда Ўзбекистонни юқори даражада бўлишини таъминлайдиган Глобал инновацион индекс (ГИИ) рейтингига янги рағбатлантириш тизимлари ишлай киритиш, унинг индикаторлари бўйича маъ- бошлайди. лумотлар базасини шакллантириш, муаммо- Ҳозирги кунда фан ва ишлаб чиқариш ларни аниқлаш ва халқаро ташкилотларга интеграциясининг энг муҳим ташкилий- тегишли маълумотларни тақдим этиш юза- иқтисодий механизмларидан бири техник сидан кенг миқёсдаги ишлар амалга оши- жиҳатдан тадбиқ этиш тузилмалари ҳисобла- рилди. нади: технополислар, илмий парклар, техно- Иқтисодиёт ва таълим / 2020 № 6 104 ИННОВАЦИЯ ВА ИНВЕСТИЦИЯ Бунинг натижасида жорий йилнинг 2 тайёрланди, ишлаб чиқарилган илмий сиғим- сентябрида Бизнесни бошқариш халқаро кор маҳсулотлар ҳажми 62 млрд. сўмдан институти (Франция), Корнелл университети ошди. (АҚШ) ва Бутунжаҳон интеллектуал мулк Жорий йилда 17 та илмий-тадқиқот ташкилоти (БИМТ) томонидан Ўзбекистон муассасалари 15 та вазирлик, идора ва хўжа- Республикаси 2020 йилги ГИИ рейтингига лик бирлашмаларига бириктирилиб, илмий- киритилди ва 2015 йилга нисбатан 29 поғо- технологик тараққиётни қўллаб-қувватлаш нага кўтарилиб, 131 та мамлакат орасида 93- учун илмий ташкилотларга тармоқлар томо- ўринни, Марказий ва Жанубий Осиё давлат- нидан жами 21,1 млрд. сўм маблағ ажратил- лари орасида эса 4-ўринни эгаллади. ди. “Фан-таълим-ишлаб чиқариш” интегра- Сўнгги 3 йилда илм-фан соҳаси тубдан цион тизимининг субъектлари фаолиятини ислоҳ қилиниб, 18 та илмий ташкилот, 10 та мувофиқлаштириш ва иқтисодиётни иннова- илмий марказ ва 4 та технопарк тузилди. цион ривожлантириш ва унинг рақобатбар- Олимларнинг ойлиги 3 баравар оши- дошлигини оширишда минтақанинг иннова- рилди, фан номзодларига 30 фоиз, фан докто- цион салоҳиятидан фойдаланиш учун шарт- рига 60 фоиз устама тўлаш тартиби жорий шароитларни яратиш ҳисобланади. э