К содержанию
РецензированоUZ2025

KARDIOEMBOLIK INSULT RIVOJLANISHINING PROGNOSTIK MARKERLARI VA ERTANGI PROFILAKTIKASI

VA ERTANGI PROFILAKTIKASI · Aliyev Doniyor Soibjon o’g’li · Sultonmurodov Baxtiyor Davlatjon o’g’li (Central Asian Medical University)

Современная наука и исследования · 4 · 26-31 · 2025

Аннотация

Prevention, early diagnosis and treatment of cerebrovascular diseases is one of the most urgent problems and is the most priority direction of modern neurology. In the United States, stroke is the third leading cause of death and the leading cause of long-term disability. Among all strokes, cardioembolic strokes account for 15-30%, and this type of stroke has a higher risk of death than others. In post-stroke cases, these types of strokes have a high rate of serious disability. Therefore, early prevention of cardioembolic stroke has a significant impact on disability and mortality rates among the population. Key words: cardioembolism, swinging arrhythmia, arterial hypertension ПРОГНОСТИЧЕСКИЕ МАРКЕРЫ РАЗВИТИЯ КАРДИОЭМБОЛИЧЕСКОГО ИНСУЛЬТА И БУДУЩАЯ ПРОФИЛАКТИКА. 5 9 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ Аннотация. Профилактика, ранняя диагностика и лечение цереброваскулярных заболеваний являются одной из наиболее актуальных проблем и считаются наиболее приоритетными направлениями современной неврологии. В Соединенных Штатах инсульт является третьей по значимости причиной смерти и основной причиной длительной инвалидности. Кардиоэмболические инсульты составляют 15–30% всех инсультов, и этот тип инсульта несет в себе более высокий риск смерти, чем другие. В случаях, следующих за инсультом, эти типы инсультов с высокой вероятностью приводят к серьезной инвалидности. Таким образом, ранняя профилактика кардиоэмболического инсульта окажет существенное влияние на показатели инвалидизации и смертности населения. Ключевые слова: кардиоэмболия, мерцательная аритмия, артериальная гипертензия. KIRISH: Yurak kasalliklari, ya’ni klapanlar yetishmovchiligi, hilpillovchi aritmiya, endokardit va yaqinda rivojlangan miokard infarkti kardioembolik insultlar sababchisidir. Barcha ishemik insultlarning 15-30 % kardioembolik insultlar hisoblanadi. Bu insultlarning ko‘p kuzatilishi yurak kasalliklarining ko‘p uchrashi bilan bog‘liq. Shuningdek, yurakning sun’iy klapanlari ham etiologik omillar sirasiga kiradi. Bu kasalliklar va patologik holatlar yurak klapanlarida mayda tromblarning paydo bo‘lishiga olib keladi. Ushbu mayda tromblar o‘rnidan ajralib chiqib, qon oqimi bo‘ylab miya tomirlariga yetib boradi va ularni tiqib qo‘yadi. Ayniqsa, hilpillovchi aritmiyalar klapanlardan tromblarning ajralib chiqishini tezlashtiradi. Bu jarayonni, shuningdek, revmatik endokardit, arterial gipertoniya, ateroskleroz va turli virusli infeksiyalar ham tezlashtiradi. Adabiyotlar taxlili va metodologiya. Serebrovaskulyar kasalliklarning rivojlanishi uchun xavf omillari. Arterial gipertenziya asosiy xavf omili sifatida gipertenziyaning o'limga olib keladigan asoratlari orasida etakchi rol miokard infarkti va bosh miya qon tomirlariga tegishli. Surunkali bosh miya ishemiyasi koproq yoshi kotta bemorlardan keng tarqalgan bo’lib boshqa nevrologik kasalliklarga qaraganda ko’proq uchraydi va bu kasallikdagi nevrologik va neyropsixologik sindromlarni o’z vaqtida aniqlash va davolash choralari ko’rilmasligi bemorlarni nogironlikka olib keladi. So'nggi yillarda surunkali bosh miya ishemiyasining rivojlanishi uchun xavf omillariga arterial gipertenziya, yurak xastaligi, qandli diabet, giperkolesterolemiya, chekish, qarilik, oilaviy tarixda yurak-qon tomir kasalliklarining erta rivojlanishi ko'rsatkichlari sabab bo’lishi haqida 6 0 International scientific journal ISSN: 2181-3906 «MODERN SCIENCE АND RESEARCH» 2025 VOLUME 4 / ISSUE 3 / UIF:8.2 / MODERNSCIENCE.UZ tushuncha paydo bo'ldi. Bundan tashqari asimptomatik karotid arteriyalar stenozi(CA), semizlik, gipodinamik turmush tarzi, spirtli ichimliklarni suiiste'mol qilish, buyrak kasalligi, psixologik va ijtimoiy omillar sabab bo’ladi . Nevrologik kasalliklarning paydo bo'lishiga va serebrovaskulyar patologiyada nuqsonlarning dekompensatsiyasiga sabab bo'lgan miyadagi gipoksik o'zgarishlar asosan markaziy va miya gemodinamikasining zaxira imkoniyatlari bilan belgilanadi. Gipertenziyadagi qon tomirlarining o'zgarishi natijasida yuzaga keladigan turli tabiatdagi miya shikastlanishlari "gipertenziv anjioensefalopatiya" deb ataladi. Bosh miyagi uchta yirik miya arteriyalarining qon bilan ta'minlashi ularning tegishli havzasi bilan chegaralanib qolmaydi, chunki arteriyalarning shoxlari bir-biri bilan keng anastomozlanadi. Ko'p sonli anastomozlarning mavjudligi alohida arteriyalar qon aylanishi buzilgan taqdirda tez qayta oqim taminlash uchun optimal sharoitlarni yaratadi Old va o'rta, old va orqa, o'rta va orqa miya arteriyalarining tutashgan joyida bu anastomozlar ayniqsa katta va doimiydir. Bu yerda, miya yarim sharlarining konveksital yuzasida ular qo'shni qon ta'minoti zonalari deb ataladigan zonalarni hosil qiladi. Qon bosimining uzoq muddatli oshishi bilan intraserebral va ekstrakranial arteriyalarda qon oqimi (karotid va vertebral) o'zgaradi, ularning elastikligibuziladi, ichki elastik membrana parchalanadi va mush

Доказательный фрагмент

«Prevention, early diagnosis and treatment of cerebrovascular diseases is one of the most urgent problems and is the most priority direction of modern neurology.»

Образец извлечения

Демо-превью

Prevention, early diagnosis and treatment of cerebrovascular diseases is one of the most urgent problems and is the most priority direction of modern neurology. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
cardioembolism, swinging arrhythmia, arterial hypertension, kardioemboliya, arterial gipertenziya, hilpillovchi aritmiya
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники