КЎППАРТИЯВИЙЛИК ТИЗИМИНИНГ ЖАМИЯТНИ МОДЕРНИЗАЦИЯЛАШ ВА ДЕМОКРАТЛАШТИРИШДАГИ АҲАМИЯТИ

Аннотация

Мазкур мақолада кўппартиявийлик тизимининг жамиятни модернизациялаш ва демократлаштиришдаги аҳамияти таҳлил этилган. Шунингдек унда кўппартиявийлик тизими эркин ва адолатли сайловлар, мустақил оммавий ахборот воситалари, суд ва фуқаролик эркинликлари каби демократик институтларни ривожлантириш ва мустаҳкамлашга ёрдам бериши ва жамиятда қонун устуворлигини таъминлаш ва инсон ҳуқуқларини ҳимоя қилишда муҳим рол ўйнаши борасида фикр юритилади. Калит сўзлар: демократия, демократик сайловлар, днмократик жамият, фуқаролик жамияти, парламент, парламентаризм, сиёсий плюрализм, сиёсий партия. ЗНАЧЕНИЕ МНОГОПАРТИЙНОЙ СИСТЕМЫ В МОДЕРНИЗАЦИИ И ДЕМОКРАТИЗАЦИИ ОБЩЕСТВА Аннотация: В данной статье анализируется значение многопартийной системы в модернизации и демократизации общества. Он также считает, что многопартийная система помогает развивать и укреплять демократические институты, такие как свободные и справедливые выборы, независимые средства массовой информации, суды и гражданские свободы, и играет важную роль в обеспечении верховенства закона и защите прав человека в обществе. Ключевые слова: демократия, демократические выборы, демократическое общество, гражданское общество, парламент, парламентаризм, политический плюрализм, политическая партия. THE IMPORTANCE OF A MULTI-PARTY SYSTEM IN THE MODERNIZATION AND DEMOCRATIZATION OF SOCIETY Annotation: This article analyzes the importance of a multi-party system in the modernization and democratization of society. He also believes that a multiparty 160 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 system helps develop and strengthen democratic institutions, such as free and fair elections, independent media, courts and civil liberties, and plays an important role in ensuring the rule of law and protecting human rights in society. Key words: democracy, democratic elections, democratic society, civil society, parliament, parliamentarism, political pluralism, political party. Кўппартиявийлик тизими демократик тизимнинг асосий элементи бўлиб, сиёсий плюрализмнинг ривожланишига ҳисса қўшади ва турли ижтимоий гуруҳлар ва манфаатларнинг вакиллигини таъминлайди. Сиёсий ҳокимият бир партиянинг қўлида тўпланган бир партиявий тизимдан фарқли ўлароқ, кўппартиявийлик тизими кўплаб партияларнинг мавжудлиги ва рақобати учун платформа яратади, уларнинг ҳар бири ўзига хос мафкуравий позициялар ва дастурларни ифодалаши мумкин. Жaҳoн ижтимoий-сиёсий ҳaётидa пaртиялaр шaкллaнишининг ўзигa хoс умумий oмиллaри мaвжуд. Улaр жумлaсигa қуйидaгилaрни киритиш мумкин: биринчидaн, жaмият ижтимoий тузилишининг мурaккaблaшуви ҳaмдa ижтимoий зиддият вa қaрaмa-қaршиликлaрнинг кескинлaшуви aҳoлининг турли хил қaтлaмлaрини сиёсий ҳaётгa жaлб қилди; иккинчидaн, сиёсий ҳaётнинг мaркaзи сифaтидaги вaкиллик oргaнлaри рoлининг ўсиши мoнaрхлaр ҳoкимиятининг чеклaниши, ҳoкимиятлaр тaқсимлaнишининг пaйдo бўлиши ҳaмдa бу ҳaқдaги кoнституциявий-ҳуқуқий aсoслaрнинг кенгaйишидa муҳим aҳaмият кaсб этди; учинчидaн, муaйян ҳoлдa шaкллaнгaн ғoялaрнинг пaйдo бўлишигa мaълум ҳудудлaрнинг иқтисoдий жиҳaтдaн шиддaт билaн ривoжлaниши вa ўз мaнфaaтлaрининг шaкллaниши ҳaмдa бу билaн бoғлиқ рaвишдa aҳoлининг aйрим тoифaлaри мaқсaд вa интилишлaрининг вужудгa келиши туртки бўлди; тўртинчидaн, aлoқa вoситaлaрининг техник жиҳaтдaн тaрaққий этиши, aйниқсa, oммaвий aхбoрoт вoситaлaрининг шaкллaниши пaртиялaр фaoлиятининг принципиaл жиҳaтдaн янги дaрaжaдaги имкoниятлaрини ярaтгaн aхбoрoт инқилoблaригa oлиб келди68. Замонавий демократик давлатларда кўппартиявийлик тизими янада адолатли ва очиқ жамиятни шакллантиришга ёрдам беради. Бу фуқароларга сиёсий жараёнда фаол иштирок этиш, турли сиёсий таклифлар ва раҳбарлар орасидан ўз қарашлари ва манфаатларини энг аниқ акс эттирадиганларни танлаш имконини беради. Томонлар ўртасидаги рақобат уларни давлат бошқаруви сифатини оширишга ва сайловчилар олдидаги мажбуриятларини янада масъулият билан бажаришга ундайди. 68 Ўрунов О. Сиёсий партиялар тарих силсиласида. http://huquqburch.uz/uz/view/925 161 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 2 issue 22 (44) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 Мамлакат сиёсий ҳаётига кўппартиявийлик тизимини жорий этиш сўз эркинлиги, йиғилишлар ва уюшмалар, шунингдек, мустақил ва адолатли сайловлар каби тегишли ҳуқуқий ва институционал шароитларни талаб қилади. Ушбу шартлар сиёсий жараёнларнинг шаффофлиги ва ҳисобдорлигини таъминлайди, демократик институтларни мустаҳкамлаш ва фуқаролик жамиятини ривожлантиришга ёрдам беради. Шундай қилиб, кўппартиявийлик тизими демократик жамият қуриш, сиёсий қарашларнинг хилма-хиллигини таъминлаш, партиялар ўртасидаги рақобат ва ҳамкорликни рағбатлантириш, шунингдек, фуқароларнинг сиёсий ҳаётда фаол иштирокини таъминлашда муҳим рол ўйнайди. Кўппартиявийлик тизими демократик жамият қуришда муҳим рол ўйнайди. Сиёсий жараёнда турли хил қарашлар ва манфаатлар ифодаланишини таъминлаш орқали сиёсий плюрализмни тарғиб қилади. К