ONA TILINI TIZIMLI O‘QITISH TEXNOLOGIYALARI

Аннотация

In order to learn the experience of foreign countries in the field of public services, business trips of employees of the Agency and its territorial structures to about ten foreign countries were organized, and relevant proposals were prepared based on their positive experiences. The article presents examples of modern directions for improving the provision of public services in the practice of foreign countries. Key words: national, cost, finance, state, service, population, single window, public services, disabled, vulnerable groups, e-government, public administration, corruption, citizen. Kirish. Bugungi kunda dunyo davlatlarida boshqaruv tizimining samaradorligini oshirishda davlat xizmatlarini ko‘rsatish jarayonlarini modernizatsiya qilish muhim strategik yo‘nalishlardan biri bo‘lib qolmoqda. Global tendensiyalar shuni ko‘rsatmoqdaki, zamonaviy texnologiyalar va foydalanuvchi markazlashgan yondashuvlar asosida davlat xizmatlari tizimini takomillashtirish orqali nafaqat byurokratik to‘siqlarni kamaytirish, balki fuqarolarning davlatga bo‘lgan ishonchini mustahkamlash mumkin. Xorijiy mamlakatlar, xususan Estoniya, Singapur, Janubiy Koreya, BAA va boshqa ilg‘or davlatlar davlat xizmatlarini ko‘rsatishda sun’iy intellekt, raqamli identifikatsiya, mobil texnologiyalar, “bir darcha” tamoyili va xizmatlarni avtomatlashtirish kabi zamonaviy uslublardan keng foydalanmoqda. Bu yondashuvlar xizmatlar sifati, tezligi va fuqarolar uchun qulayligini sezilarli darajada oshirishga xizmat qilmoqda. 54 ` Mazkur mavzuda xorijiy mamlakatlar amaliyotida davlat xizmatlarini takomillashtirishda qo‘llanilayotgan zamonaviy yo‘nalishlar, ularning afzalliklari, samaradorlik darajasi va ularni O‘zbekiston sharoitida tatbiq etish imkoniyatlari tahlil qilinadi. Asosiy qism. O‘zbekiston Respublikasi Hukumati tomonidan so‘nggi yillarda jamiyatda barqaror iqtisodiy rivojlanish va ijtimoiy adolatni ta’minlash borasida olib borilayotgan islohotlar aholining davlat xizmatlaridan foydalanishi uchun qulay sharoitlar yaratish, shuningdek barcha toifalar, xususan, ayollar, keksalar va nogironligi bo‘lgan shaxslar kabi zaif guruhlar uchun davlat xizmatlari sifati va qulayligini yanada oshirishga qaratilgan. Raqamli texnologiyalar nafaqat “inson omili”ning davlat boshqaruvi sifatiga ta’sirini kamaytirish, balki davlat xizmatlaridan foydalanishda aholining individual ehtiyojlariga ham e’tibor qaratish imkonini bermoqda. Xususan, Yangi “...O‘zbekistonning taraqqiyot strategiyasi O‘zbekistonni keyingi 5 yilda rivojlantirishning 7 ta ustuvor yo‘nalishi doirasida 100 ta maqsadga erishish”[1] ga qaratilgan. Xususan 9-maqsadida quyidagi: – Elektron hukumat tizimini rivojlantirish, elektron davlat xizmatlarining ulushini 100 foizga yetkazish hamda byurokratiyani bartaraf etish. – Davlat xizmatlarini mobil ilovalar orqali ko‘rsatishni kengaytirish. – Davlat xizmatlarini ko‘rsatishda shaxsni identifikatsiya qilishning Mobile ID tizimini joriy qilish. – Elektron hukumat tizimi idoralararo integratsiyalashuv platformasi orqali davlat organlari hamda xususiy tijorat tashkilotlari o‘rtasida ma’lumot almashinuvini yo‘lga qo‘yish asosida byurokratik jarayonlarni qisqartirish. – Shaxsga doir ma’lumotlarning himoyasini ta’minlaydigan ruxsat berish hamda xabardor qilish tizimini joriy etish. [2] O‘zbekistonda davlat boshqaruvi sohasini isloh etish jarayonida davlat xizmatlari aholi uchun qulay, ortiqcha byurokratik to‘siqlardan holi, operativ tizimni yaratish va davlat xizmatlarini raqamlashtirish ustuvor vazifa etib belgilandi. Mamlakatda davlat xizmatlarini ko‘rsatishni бугунги кун талабларига монанд равишда isloh qilishга йўналтирилган keng кўламли тадбирлар ishlar doirasida O‘zbekiston Respublikasi Adliya vazirligi huzurida Davlat xizmatlari agentligi tashkil etilgan. Tahlillarimiz shuni ko‘rsatdiki, aksariyat xorij mamlakatlarda davlat xizmatini isloh qilish davlat harajatlarini keskin kamaytirishга, fuqarolar va tadbirkorlarning siyosiy partiyalar va hukumatga bo‘lgan ishonchini yanada mustahkamlashga qaratilgandir (1- jadval). 1-jadval Davlat xizmatlari milliy tizimini yaratishning zaruriy shart-sharoitlari1 1 Muallif tomonidan ishlab chiqilgan. 55 ` i s s i k a a l i Davlat xizm za a r t u la r r iy i m sh il a l r iy t- t s i h z a im ro i i n t i l a y r a i r atishning A v s t r a l i y a A n g l i y a A v s t r a l i y a F r a n s i y a S i n g a p u r e y a r e s i u b l i k S l o v e n i y a I r l a n d i y a G r u z i y a R F Q o z o g‘ i s t o n R e s p u a b y j o n o r b K a r z O Davlat apparatini saqlab turish harajatlarining + + + + + + + + + + haddan tashqari ko‘pligi Davlat idoralarida xodimlar motivatsiyasining + + + + + zaifligi Davlat boshqaruvida korruptsiya darajasining + + + + + yuqori ekanligi Davlat boshqaruvida ijro intizomi sifatining + + + + + + + + zaifligi Aholi va tadbirkorlarning davlat tizimi ga + + + + + ishonchining pastligi Tadqiqotdа ko’rib o’tilgan Буюк Британия, Fransiya, Avstraliya, Singapur, Koreya Respublikasi, Sl