BOSHLANGʻICH SINF OʻQUVCHILARINING KREATIV FIKRLASHINI O'STIRISHDA ERTAK VA HIKOYALARNING OʻRNI

Аннотация

This article analyzes the role of fairy tales and stories in the development of creative thinking of primary school teachers. Fairy tales and stories are an important tool for expanding teachers' imagination, innovative approach to problems, and formation of independent and creative thinking skills. In the article, the influence of fairy tales on the development of creative thinking, the methods of their use in the educational process, and the importance of fairy tales and stories in the pedagogical activities of teachers are widely covered. At the same time, the possibilities of introducing an innovative approach to the teaching process by teachers through the use of fairy tales and stories are also considered. Key word: creative thinking, fairy tale, story, pedagogical methodology, innovative education, creative thinking, problem situation, imagination, interactive education. Аннотация. В данной статье анализируется роль сказок и рассказов в развитии творческого мышления учителей начальных классов. Сказки и рассказы являются важным инструментом расширения воображения учителя, новаторского подхода к проблемам, формирования навыков самостоятельного и творческого мышления. В статье широко освещено влияние сказок на развитие творческого мышления, методы их использования в образовательном процессе, а также значение сказок и рассказов в педагогической деятельности 851 Fevral, 2025-Yil педагогов. При этом рассматриваются также возможности внедрения педагогами инновационного подхода в учебный процесс посредством использования сказок и рассказов. Ключевые слова: творческое мышление, сказка, рассказ, педагогическая методика, инновационное образование, креативное мышление, проблемная ситуация, воображение, интерактивное обучение. Zamonaviy ta’lim tizimida o‘qituvchilarning kreativ fikrlashi dolzarb mavzulardan biriga aylangan. Ayniqsa, boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari nafaqat bolalarga bilim berish, balki ularning qiziqishlarini oshirish va ta’lim jarayonini ijodiy tarzda olib borish uchun ham kreativ tafakkurga ega bo‘lishi zarur. Kreativ fikrlash o‘qituvchiga darslarni qiziqarli tashkil qilish, bolalarning e’tiborini tortish, muammolarga innovatsion yechim topish va an’anaviy ta’lim usullaridan farqli, yangi yondashuvlarni yaratish imkonini beradi. Bu borada ertak va hikoyalarning o‘rni beqiyos. Ular o‘qituvchining ijodiy tafakkurini rivojlantirib, pedagogik mahoratini oshirishga yordam beradi. Ertak va hikoyalar insoniyat tarixida qadimdan ma’naviy va axloqiy tarbiyaning ajralmas qismi bo‘lib kelgan. Ular nafaqat bolalar uchun, balki kattalar, xususan, o‘qituvchilar uchun ham ijodiy fikrlash vositasi hisoblanadi. Ertak va hikoyalarning asosiy xususiyati shundaki, ularning syujeti odatda tasavvur va fantaziyaga asoslanadi, qahramonlar turli sinovlardan o‘tib, o‘z oldiga qo‘yilgan maqsadlarga erishadilar. Shu sababli ertak va hikoyalar kreativ tafakkurni rivojlantirishda muhim rol o‘ynaydi. Boshlang‘ich sinf o‘qituvchilari o‘zlarining pedagogik faoliyatida ertak va hikoyalardan nafaqat o‘quvchilar bilan ishlashda, balki o‘z ijodiy fikrlashini o‘stirish uchun ham foydalana oladi. Ertaklarni o‘qib, tahlil qilib, ularning mazmuni ustida fikr yuritish orqali o‘qituvchilar voqealarga yangicha qarash, ularni turli nuqtai nazardan baholash va muammolarga kreativ yondashish qobiliyatini rivojlantiradi. Misol uchun, "Zumrad va Qimmat" ertagida ikki qahramonning har xil taqdir kechirishini kuzatish orqali o‘qituvchi hayotdagi adolat va sabab-oqibat munosabatlarini tushunib yetadi. Shu bilan birga, ertakdagi voqealarni zamonaviy ta’lim jarayoniga moslashtirish orqali yangi pedagogik texnologiyalarni ishlab chiqish mumkin. Ertaklar o‘qituvchilarning tasavvurini kengaytiradi. Kreativ fikrlashni rivojlantirish uchun inson o‘zining fikrlash doirasidan chiqishi, noodatiy yechimlarni qidirishi kerak. Bunda ertaklar juda katta yordam beradi. Chunki ular real hayot qonuniyatlaridan farqli tarzda qurilgan bo‘ladi: hayvonlar gapiradi, buyumlar jonlanadi, qahramonlar mo‘jizaviy sarguzashtlarni boshdan kechiradi. 852 Fevral, 2025-Yil Masalan, "Alpomish" dostonidagi qahramonning mardligi yoki "Tilloshoh" ertagidagi sirli hodisalar o‘qituvchini o‘z xayolot dunyosiga sho‘ng‘ishga majbur qiladi. Shu tariqa, pedagog o‘zining tafakkur chegaralarini kengaytirib, yangicha fikrlashga o‘rganadi. Ertak va hikoyalarning yana bir muhim jihati – ular muammolarni turli usullarda hal qilishga o‘rgatadi. Har bir ertak yoki hikoya o‘z ichida qahramonlarning qiyinchiliklarni yengish jarayonini tasvirlaydi. Masalan, "O‘tkan kunlar" romanidagi Otabekning hayoti yoki "Mehrobdan chayon" asaridagi qahramonlarning o‘z ideallarini himoya qilish yo‘lidagi kurashi insonni mantiqiy va kreativ fikrlashga undaydi. Ertaklar ham shunday. Ulardagi qahramonlar turli sinovlardan o‘tishadi va har safar yangicha yondashuv bilan muammolarni hal qilishadi. Bu jarayon o‘qituvchiga dars jarayonida o‘quvchilarning qiyinchiliklarini yengish, ularni yanada yaxshi o‘qitish va darsla