PEDAGOGIK KADRLARNI TAYYORLASHDA SUN’IY INTELLEKT ASOSIDA INTERAKTIV O‘QUV MUHITINI TASHKIL ETISH

Аннотация

The article examines the impact of artificial intelligence (SI) on pedagogical higher education. The focus is on the potential of SI to improve the quality and accessibility of education through personalized learning, support for educators, and automation of routine tasks. Studies conducted at Stanford University demonstrate the positive impact of SI on student performance, engagement, and satisfaction with the learning process. The article also discusses possible negative consequences, such as the diminished role of teachers and dependence on technology, and proposes strategies to mitigate these issues. The primary goal of SI integration is not to replace traditional methods but to support and enhance them, creating a flexible and adaptive educational environment. Keywords: Artificial Intelligence in Education, Рedagogical Higher Education, Personalized Learning, Support for Educators, Automation of Educational Processes, Impact of SI on Academic Performance, SI Feedback, Ethics in Education, Innovations in the Learning Process. Sun'iy intellekt (SI) ta'lim jarayonlarining muhim qismiga aylanib, o'rganish va ta'lim berishga yondashuvlarni o'zgartiradi. SIning mavjud salohiyatini hisobga olgan holda, uni oliy pedagogik ta’lim tizimiga joriy etish o‘qituvchilar va talabalarning o‘zaro munosabatlarini sezilarli darajada o‘zgartirishi, ta’lim sifatini oshirishi va bilim олишga ta’sir etuvchi mavjud omillardan qat’i nazar, barcha talabalarning bilimdan teng foydalanishini ta’minlashi mumkin. Biroq, bu o'zgarishlar qiyinchiliklar va ba'zi xavflar bilan birga keladiki, ularga sinchkovlik ва diqqat bilan yondashish talab qilinadi 22 SIni oliy pedagogik ta'limga integratsiyalashning asosiy sabablari Oliy pedagogik ta'lim tizimlari SI texnologiyalari yordamida qisman hal qilinishi mumkin bo'lgan bir qator muammolarga duch kelmoqda. SI ni ta'limga integratsiya qilishning asosiy sabablari: 1. Malakali oʻqituvchilarning yetishmasligi: Koʻp hududlarda, ayniqsa, chekka va qishloq joylarda malakali oʻqituvchilar yetishmaydi. Bu esa taʼlim sifatiga salbiy taʼsir koʻrsatadi va talabaларга individual taʼlim berish imkoniyatini cheklaydi. Sun'iy intellekt texnologiyalari qo'shimcha ta'lim resurslari bo'lib, talabalarga real vaqt rejimida yordam ko'rsatishi mumkin ва o'qituvchilarning etishmasligini qisman qoplaydi. 2. Sifatli ta'lim olishda tengsizlik: An'anaviy ta'lim tizimida ko'pincha shahar va qishloq o'rtasida o'qitish sifatida sezilarli farq mavjud bo'lib, natijada talabalarning ta'lim resurslaridan foydalanishda tengsizlik yuzaga keladi. Sun'iy intellekt vositalari geografik joylashuvidan qat'iy nazar, talabalarga teng ta'lim imkoniyatlarini taqdim etish orqali bu bo'shliqni to'ldirishga yordam beradi. Sifatli o‘quv materiallaridan foydalanish va real vaqt rejimida qo‘llab-quvvatlash imkoniyati bilan sun’iy intellekt qaerda yashashidan qat’iy nazar, barcha talabalar uchun ta’lim sifatini yanada izchil ta’minlashga yordam beradi. 3. Ta'limga individual yondashish zarurati: An'anaviy usullar ko'pincha bugungi jamiyat ehtiyojlariga javob bera olmaydi. Bunday vaziyatlarda talabalar interaktivlik va individual echimlarni kutishadi. SI o'quv materiallarini har bir talabaning bilim darajasiga moslashtira oladi, bu esa murakkab mavzularni yaxshiroq tushunish va o'quv jarayoniдa faollikni oshirish imkonini beradi. 4. Talabalar uchun odatiy vazifalarni avtomatlashtirish: O'qituvchilar ko'pincha topshiriqlarni tekshirish, testlar va o'quv materiallarini tayyorlash bilan bog'liq vazifalar bilan ortiqcha yuklanadi. Sun'iy intellekt bu jarayonlarni avtomatlashtirishi mumkin, bu esa o'qituvchilarni talabalar bilan yanada mazmunli shug'ullanishi va chuqurroq o'rgatishlariga imkon beradi. 5. Mustaqil ta'lim va tanqidiy fikrlash ko'nikmalarini rivojlantirish: SI talabalarni bilimlarni mustaqil izlashga va ma'lumotlarni tahlil qilishga undaydi. Bu tanqidiy fikrlashni rivojlantiradi va bilim olish motivatsiyasini oshirаdi. SIning akademik samaradorlikka va ta'lim jarayoniga ijobiy ta'siri Ko‘plab tadqiqotlar SIning talabalarning akademik ko‘rsatkichlariga va ta’lim jarayonining umumiy sifatiga ijobiy ta’sirini tasdiqlaydi. Quyida ushbu sohadagi so'nggi tadqiqotlarning asosiy natijalari keltirilgan: 1. Talabalarning oʻzlashtirishi va oʻquv jarayonlariga jalb qilish: Stenford universiteti tadqiqot o‘tkazdi.Уnda o‘qituvchilarga avtomatlashtirilgan qayta aloqalar uchun M-Powering Teachers deb nomlangan SI vositasi joriy etildi. Bu vositа oʻqituvchilarning talabalar savollariga qanday javob berishlarini, muloqotni rivojlantirish va faollikni saqlab qolish uchun tabiiy tilni qayta ishlash texnologiyalaridan foydalangan holda oʻqituvchi va talabalar oʻrtasidagi oʻzaro munosabatlarning yozuvlarini tahlil qiladi. Ushbu vosita o'qituvchilarga talabalar bilan o'zaro munosabatni yaxshilashga yordam berdi, natijada o'quvchilarning qoniqish darajasi sezilarli darajada oshdi va talabalarning muvaffaqiyati 20% ga oshdi. O'qituvchilari muntazam ravishda a