RAQAMLI IQTISODIYOTDA RAQAMLI BUXGALTERIYA

Аннотация

В статье изложена актуальность изменений, происходящих в бухгалтерском учете в условиях цифровой экономики, необходимость поиска новых управленческих технологий хозяйствующими субъектами, а также достижения и формирования конкурентных преимуществ. Ключевые слова: цифровая экономика, цифровизация, бухгалтерский учет, финансовый учет,облачныетехнологии,базыданных,бухгалтерские программы. Annotation: The article discusses the relevance of changes occurring in accounting in the context of the digital economy, the necessity for economic entities to seek new management technologies, andtheneed to achieve and establish competitiveadvantages. Keywords: digital economy, digitization, accounting, financial accounting, cloud technologies, database, accounting software. Raqamli iqtisodiyot - bu raqamli texnologiyalar va internet orqali amalga oshiriladigan iqtisodiy faoliyat hisoblanadi. Ushbu maqolada raqamli buxgalteriyaning roli va ahamiyati, uning raqamli iqtisodiyotdagi o'rni, afzalliklari va muammolari ko'rib chiqiladi.Hozirgi kunda axborot texnologiyasining jadal rivojlanishi davriga guvoh bo‘lib turibmiz. Axborot texnologiyasining ishlab chiqarish jarayonida joriy etish ham yuqori samaraga ega bo'lmoqda. Xuddi shu kabi buxgalteriya hisobini axborot texnologiyalari orqali yuritish ham yuqori samara berishi hech kimga sir emas. Bu borada, mamlakatamizda yetarlicha amaliy tajriba orttirilgan. Masalan, lC:Buxgalteriya dasturiy ta ’minotini milliy qonunchiligimizga moslashtirilishi yoki 1UZ, BEM dasturiy ta’minotlarining ishlab chiqilishi bunga yaqqol misol bo‘la oladi. Bundan tashqari, bizning fikrimizcha, har bir xo'jalik yurituvchi shaxs o‘z faoliyati xususiyatidan, salohiyatidan kelib chiqib, buxgalteriya hisobini yuritish uchun dasturiy ta’minot ishlab chiqishi yoki faqatgina o‘zifoydalanadigan dasturiy ta’minotsotib olishimumkin. 257 INTERNATIONAL JOURNAL OF SCIENTIFIC RESEARCHERS ISSN:3030-332X Impact factor: 8,293 Volume 10,issue1,February 2025 https://wordlyknowledge.uz/index.php/IJSR worldly knowledge Index: googlescholar, research gate, research bib, zenodo,open aire. https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=wosjournals.com&btnG https://www.researchgate.net/profile/Worldly-Knowledge https://journalseeker.researchbib.com/view/issn/3030-332X “Buxgalteriya hisobi to‘g‘risida”gi qonunning 1- va 5-moddalarida buxgalteriya hisobini tashkil etish hamda hisobot tuzish bilan bog‘liq munosabatlar ushbu qonun va boshqa qonun hujjatlari bilan tartibga solinishi hamda buxgalteriya hisobini yuritish qoidalari buxgalteriya hisobi standartlari bilan belgilanishi o‘matilgan. 1-son BHMS “Hisob siyosati va moliyaviy hisobot”ga asosan hisob siyosati deganda buxgalteriya hisobini yuritish va moliyaviy hisobot tuzishning qoidalari va asoslariga muvofiq buxgalteriya hisobini yuritish va moliyaviy hisobot tuzish uchun xo‘jalik yurituvchi subyektning rahbari tomonidan qabul qiladigan usullar yig‘masi tushuniladi. Buxgalteriya hisobi usullariga ularni guruhlarga ajratish va xo‘jalik faoliyati faktlariga baho berish, aktivlar qiymatini to‘lash, hujjatlar aylanishini, inventarizatsiyadan o‘tkazishni tashkil etish usullari, buxgalteriya hisobi schyotlarini qo‘llash usullari, hisob registrlari tizimlari, ma’lumotlami qayta ishlash va boshqa tegishli usullar kiritiladi. Demak, ma’lumotlami axborot texnologiyalarida qayta ishlanishi korxona hisob siyosatida aks ettirilishi kerak. Bugungi kunda faoliyatning turli sohalarida, xususan, buxgalteriya hisobida ilgʻor axborot texnologiyalaridan foydalanish masalasi tobora muhim ahamiyat kasb etmoqda, bu esa har qanday ob’ektni boshqarish tizimining asosiy tarkibiy qismi hisoblana.Raqamli buxgalteriya - bu an'anaviy buxgalteriya jarayonlarini raqamli texnologiyalar yordamida avtomatlashtirish va optimallashtirish jarayonidir. Bu jarayonlarquyidagilarni o'z ichiga oladi: -Ma'lumotlarni yig'ish va saqlash -Hisob-kitoblarni avtomatlashtirish -Moliyaviy hisobotlarni tayyorlash. Raqamli iqtisodiyotning rivojlanishi zamonaviy axborot va telekommunikatsiya texnologiyalarini takomillashtirishni talab qiladi, bu esa buxgalteriya hisobi uchun yangi imkoniyatlar yaratadi. Axborot texnologiyalaridan foydalanish xarajatlarni kamaytirish, inson omili ta’sirini kamaytirish va ishni tezlashtirish orqali tashkilotlarning raqobatbardoshligini oshirishga yordam beradi. Shu bilan birgalikda, bozor iqtisodiyoti sharoitida deyarli barcha tarmoq va sohalarida ishlab chiqarishni modernizatsiyalash, texnik va texnologik jihatdan qayta jihozlash tadbirlarining keng koʻlamda amalga oshirilishi raqobatdosh mahsulotlar ishlab chiqarish imkoniyatlarini kengaytirmoqda. Dunyo iqtisodiyotining yuqori sur’atlarda rivojlanishi hamda uning xususiyatlari korxona faoliyatida professional yondashuvni talab qiladi. Dasturiy ta’minot vositalari ishlab chiquvchilarining milliy reestri to‘g'risidagi nizomga asosan dasturiy ta’minot vositalari - algoritm tilida taqdim etilgan operatsiyalar, komandalar va ma’lumotlarning ma