SURXANDARYO VILOYATI UZUN TUMANIDA BOLALARNI BO`SH VAQTLARINI QAMRAB OLISH UCHUN SPORT TURLARIDAN FOYDALANISH SHAROITLARINI YARATISH.

Аннотация

ushbu maqola mahalla sport zali va maydonlarini tashkil etishning yutuq va kamchiliklari, maktabdan bo`sh vaqtlarini band etishda tutgan o`rni haqida yozilgan. Kalit so`zlar: Sport zali, maydon,psholog, dietolog, mahalla, yoshlar,o’smir, modernizatsiya O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 28-iyuldagi PQ-245-sonli qarori mahallalarda sport infratuzilmasini rivojlantirish va sport maydonchalaridan samarali foydalanishni tashkil etish chora-tadbirlari to‘g‘risida qabul qilingan. Ushbu qaror doirasida, 2030-yilga qadar 5 000 ta sport maydonchalarini tashkil qilish belgilangan. Shuningdek, 2021-yil 5-noyabrdagi PQ-5282-sonli qaror bilan yurish, yugurish, mini-futbol, badminton, stritbol va "Workout" sport turlarini yanada rivojlantirish chora-tadbirlari belgilangan. 2021-yil 5-noyabrdagi PQ-5280-sonli qaror esa sport-ta’lim muassasalari faoliyatini 2025-yilgacha rivojlantirish dasturini tasdiqlagan. Ushbu qarorlar mahallalarda sport infratuzilmasini rivojlantirish va sport maydonchalaridan samarali foydalanishni tashkil etish bo‘yicha muhim qadamlarni tashkil etadi. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining ushbu qarorlaridan kelib chiqib ushbu maqolamda Surxandaryo viloyatidagi tumanlarining chekka olis hududlari bolalarni turli xil maqsadsiz vaqt o`tkazishlarini oldini olish maqsadida hududlarda sport zalini qurish va uni kerakli jihozlar bilan taminlab foydalanish maqsadga mofiq bo’ladi. Har bir mahallada bolalar va o‘smirlar uchun sport markazlari tashkil etish bolalarni jismonan chiniqishiga olib kelsa, sport zali va maydonlari qoshida psixolog, dietolog 163 Synapses: Insights Across the Disciplines SYNAPSES: Insights Across the Disciplines Volume 2, Issue 2 maslahati xonalarini tashkil etib hamkorlikda ishlash bolalar va o‘smirlarni vatanparvarlik ruxida tarbiyalash uchun zamin yaratadi. Mahallalarda sport obyektlarini qurish – futbol, basketbol, voleybol maydonchalari, yugurish yo‘laklari va trenajyor zonalarini tashkil etish.Mahallalarda –sport zallarini modernizatsiya qilish, jihozlash va bolalar uchun qulay muhit yaratish. Ko‘cha sportini rivojlantirish – mahallalarda bepul foydalanish mumkin bo‘lgan ochiq sport zonalarini barpo etish. Sport ustalari va tajribali murabbiylar ishtirokida master-klasslar o‘tkazish. Oilaviy va ijtimoiy sport tadbirlarini yo‘lga qo‘yish.Oilaviy sport kunlarini tashkil etish (ota-onalar va bolalar birgalikda qatnashadigan sport mashg‘ulotlari).Mahallalarda jamoaviy yugurish, velosiped sayohatlari va sport festivallarini uyushtirish.Sportning ahamiyati bo‘yicha seminar va targ‘ibot ishlarini olib borish. Sportni moliyaviy qo‘llab-quvvatlash va rag‘batlantirish.Mahalliy homiylar va tadbirkorlarni sport loyihalariga jalb qilish.Iqtidorli bolalar uchun sport stipendiyalari va grantlarini ajratish.Musobaqalar g‘oliblarini mukofotlash tizimini ishlab chiqish.Ushbu chora-tadbirlar bolalarning bo‘sh vaqtlarini foydali o‘tkazishiga, jismoniy sog‘lom o‘sishiga hamda sport orqali ijtimoiy faollik darajasining oshishiga yordam beradi.Sport zali uchun zamonaviy qurilmalar bolalar va o‘smirlarning jismoniy rivojlanishi, sog‘lom turmush tarzini shakllantirish va sport bilan muntazam shug‘ullanishi uchun muhim ahamiyatga ega. Quyida zamonaviy sport zali uchun kerakli jihozlar va qurilmalar ro‘yxati keltirilgan:Yugurish yo‘lakchalari yugurish va yurish uchun, harakat tezligi va og‘irligini moslashtirish imkoniyati bilan.Velotrenajyorlar – oyoq mushaklarini mustahkamlash, yurak-qon tomir tizimini rivojlantirish uchun. Elliptik trenajyorlar – barcha mushak guruhlarini ishlatish va ortiqcha yuklamasiz mashq qilish uchun. Multifunksional trenajyorlar– og‘ir atletika va mushaklarni rivojlantirish uchun. Gantel va shtangalar to‘plami – har xil og‘irlikdagi vaznlar kuch mashqlari uchun. Sport bilan shug’llanishning foydali tomonlari. Yurak-qon tomir tizimini yaxshilaydi, yurakning bardoshligini oshiradi.Mushaklarni rivojlantirib, tananing umumiy jismoniy tayyorgarligini oshiradi.Skelet tizimini mustahkamlab, suyaklarning zichligini oshiradi va osteoporoz xavfini kamaytiradi.Kardio mashqlar yog‘larning 164 Synapses: Insights Across the Disciplines SYNAPSES: Insights Across the Disciplines Volume 2, Issue 2 yonishiga yordam beradi.Kuch mashqlari metabolizmni tezlashtirib, tanani shakllantirishga yordam beradi.Kaloriyalarni yoqish orqali semirishning oldini oladi. ➢ Ruhiy va psixologik foydalari. Sport stress va depressiyani kamaytirishga yordam beradi.Dopamin va serotonin kabi baxt gormonlarining ishlab chiqarilishini oshiradi.Ish samaradorligini va diqqatni jamlash qobiliyatini oshiradi. ➢ Imunitetni kuchaytirish. Doimiy jismoniy faollik immun tizimining faoliyatini yaxshilaydi.Kasalliklarga qarshilikni oshirib, organizmni mustahkam qiladi. ➢ Kuch va chidamlilikni oshirish. Sport zalida turli trenajyorlar yordamida mushaklarni rivojlantirish mumkin.Chidamlilikni oshirish orqali kundalik ishlarni bajarish osonlashadi. ➢ Ijtimoiy faoliyatni oshirish. Do‘stlar orttirish va jamoaviy mashg‘ulo