BOLALARNI VATANPARVARLIK RUHIDA TARBIYALASHDA XALQ RAQSLARINING AHAMIYATI

Аннотация

This article analyzes the social role of folk dances, the most effective methods of developing children’s moral creativity through choreographic classes in educational institutions, the fact that pop-rock music, which is increasingly being implemented by modern choreographers, is based on the influence of strictly defined infrasound frequencies, and the problems of the active popularization of mass "anti- culture" leading to changes in folk dances using examples. Keywords: moral education, folk choreography, mass "anti-culture", dance, bio- psycho-social health, modern dance, patriotism, moral standards. Axloqiy tarbiya - bu munosabatlarda, muloqotda va faoliyatda namoyon boʻladigan shaxsning ijtimoiy qimmatli xususiyati va sifati. Shaxsning tarbiyaviy va axloqiy madaniyatining eng muhim tarkibiy qismlaridan biri bu xulq-atvor madaniyati - muloqot madaniyati, nutq madaniyati, tashqi koʻrinish madaniyati va kundalik madaniyatning sintezidir. Maktabdan tashqari ta’lim muassasalarida xoreografik mashgʻulotlar bolalarning axloqiy ijodini rivojlantirishning eng samarali usullaridan biridir. Talabalarning raqs madaniyati ularda raqsning axloqiy va estetik tamoyillari haqidagi qadriyatlarni idrok etish orqali shakllanadi. Zamonaviy hayotda barcha yoshdagi bolalar raqs muhitida faol ishtirok etayotganligi sababli, jamiyat taraqqiyotining hozirgi bosqichida ma’naviy-axloqiy shaxsni tarbiyalash masalasi dolzarb bo‘lib qolishi tabiiy. Yosh avlodning tanazzulga 31 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 uchrashi, yoshlar o‘limining ko‘payishi, giyohvandlik, jinoyatchilik kabi muammolar tobora ko‘proq olimlar, madaniyat arboblari, o‘qituvchilar, pedagoglar, sotsiologlar, shifokorlarni tashvishga solmoqda. Bu muammoni qanday hal qilish mumkin? Ma’naviy-axloqiy tamoyillarni tarbiyalash bola hayotining eng dastlabki davridan boshlanishi kerak va bu jarayonda butun atrof-muhit, ota-onalar ham, ta’lim muassasalarining oʻqituvchilari ham, shu jumladan qoʻshimcha ta’lim tizimi ham ishtirok etishi kerak. Xoreografik san’at hozirgi kunda eng mashhur va ommabop san’atdir. Bolalarda jismoniy faoliyatga boʻlgan ehtiyoj shunchalik kattaki, shifokorlar va fiziologlar bu davrni “motor isrofgarchilik davri” deb atashadi. Va bu raqs mashgʻulotlari bu ehtiyojni ijodiy ravishda amalga oshirishga yordam beradi, chunki doimiy xilma-xil harakatlar nafaqat ritm tuygʻusini rivojlantirishga imkon beradi, skelet va mushaklarni mustahkamlaydi, balki bolaning xotirasini, e’tiborini, fikrlash va tasavvurini oʻrgatadi. Xalq xoreografiyasining raqs shakllari vaqt oʻtishi bilan sayqallanib, toʻliqlik va badiiy qimmatga ega boʻldi. Oʻzining majoziy tizimiga ega boʻlgan xalq raqsi oʻz qonunlariga muvofiq, an’anaviy xoreografik shaklda juda real hayot hodisalarini aks ettiradi. Shu bilan birga, ta’lim koʻp qirrali va har tomonlama rivojlangan shaxsni shakllantirish uchun eng qulay shart-sharoitlarni yaratishga qaratilganligini tez-tez eshitish mumkin. Bu deganda uning ikkita asosiy jarayoni, ya’ni ta’lim va tarbiya teng faoliyat yuritadigan va bir-birini to‘ldiradigan sharoitlarni nazarda tutamiz. Afsuski, ta’lim tizimining rivojlanishi G‘arb modeliga to‘g‘ri keladigan zamonaviy sharoitda asosiysi o‘quvchilarning intellektual rivojlanishi va ularning yuqori ixtisoslashgan bilim, ko‘nikma va malakalarni egallashidir, bu esa, ko‘rinib turibdiki, talabalarning muvaffaqiyatli kelajagi va ularning kasbiy faoliyatidagi xususiyatlar ta’lim-tarbiya jarayonini ta’minlashi kerak. Ma’naviy-axloqiy tarbiya ikkinchi darajali oʻrin tutadigan ta’limda gumanitar jihatlar rivojlanishining sustlashishi bolalar va oʻsmirlar shaxsini rivojlantirishda jiddiy muammolarni keltirib chiqarmoqda. Oʻquv jarayoniga faol va ijodiy faoliyatni kiritish tabiiy fanlarga nisbatan ahamiyatsiz boʻlib qoladi. Bolalarning psixofizik va hissiy holatida buzilishlar (surunkali charchoq, jismoniy harakatsizlik; fiziologik va psixologik bogʻliqlikning kuchayishi: chekish va spirtli ichimliklarni keng iste’mol qilishdan yosh avlodda Internetga qaramlik va umuman kompyuterga qaramlikgacha), shuningdek, ma’naviy sohaning qashshoqlashuvi va hakozalar. Zamonaviy jamiyat oʻzining madaniy va tarixiy oʻtmishi bilan ma’naviy aloqasini amalda yoʻqotdi, bu har qanday jamiyatni doimo mustahkamlaydi va bu zamonaviy aholining ma’naviy holatidagi koʻplab muammolarning manbai hisoblanadi. 32 International scientific journal “Interpretation and researches” Volume 1 issue 1 (47) | ISSN: 2181-4163 | Impact Factor: 8.2 Hozirgi kunda zamonaviy xoreograflarning gʻoyalari tobora hayotga tatbiq etilayotgan pop-rok musiqasi qat’iy belgilangan infratovush chastotalari ta’siriga asoslanganligi bugungi kunda isbotlangan. Ular odamni oʻz xohishiga qarshi ham ma’lum bir uslubda raqsga tushishga majbur qiladilar. Xalq xoreografiyasi orqali, o‘z navbatida, inson xalqning badiiy-tarixiy xotirasining yorqin ifodasi bo‘lgan holda xalq ruhiyatinin