ZAMONAVIY O’QITISH TEXNOLOGIYA DARSLARIDA AMALIY ISH TURLARI VA MAZMUNLARI

Аннотация

Ushbu maqolada zamonaviy Texnologiya darslari haqida umumiy tushunchalar haqida fikir yuritiladi. Shu munosabat bilan mehnat ta’limi jarayoni o’quvchilarda bilim mehnat ahloqiy estetik va aqliy mehnat jarayonlariga qaratilgan natijalar bundan tashqari Texnologiya darslarini hayotimizga tutgan o’rni va Texnologiya darslarida zamonaviy texnologiyalardan foydalanish maqolaning asosiy mazmunini tashkil etadi. Kalit so’zlar; Texnologiya, zamonaviy, qo’l mehnati, innovatsion Texnologiya, hunarmantchilik, mehnat faoliyati, ta’lim tizimi. Bugungi kunda ta’lim jarayoni tezkorlik bilan o’zgarib zamonaviy pedagogika texnologiyalar asosida rivojlanmoqda. An’anaviy dars shakllaridan farqli ravishda zamonaviy o’qitish texnologiyalari o’quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish ularning qobiliyat va kompetensiyalarni shakllantrishga qaratilgan. Bu jarayonda amaliy ishlarning o’rni juda muhim bo’lib ular o’quvchilarning nazariy bilimlarini mustahkamlash va real hayotga tatbiq etish imkonini beradi.[1;4]. Ta’lim sohasidagi ilmiy – pedagogik adabiyodlarda Texnologiya, pedagogic Texnologiya, texnologik yondashuv ta’limni texnologiyalashtirish texnologik tayyorgarlik haqida so’z yuritilib ularga turlicha talqin va ta’riflar beriladi. Menimcha avvalo ‘’texnologiya’’ so’zining ma’nosini bilish maqsadga muvofiqdir. Texnologiya so’zining grek tilidan tajrimasi tayyor mahsulot buyumlar olish maqsadida ishlab chiqishning mos keladigan qurilma va jihozlari bilan xom-ashyo va materiallarini ishlov berish usullari majmuasini tizimlashturuvchi fanni bildiradi. Shuning uchun bo’lsa kerak ba’zida uni ‘’texno’’ - hunar yoki san’at ‘’logos’’ fan deb buyum olish uchun xom-ashyolarga ishlov berish san’ati haqidagi fan sifatida e’tirof etishadi.Bundan tashqari o’quvchilarni Texnologiya darslarida texnik ijodkorlikni qobiliyatini taffukurini rivojlantirish dars jarayonida turli va tabiiy hamda metal va metallmas materiallarga Texnologiya asosida ishlov berish usullarini o’rgatish orqali kasb-hunarga yo’naltirishni yanada kuchaytirish xalq hunarmandchiligi asoslari ro’zg’orshunoslikka elektrotexnika ishlarini bajarishda kasb-hunarga yo’llash bo’yicha bilim, ko’nikma va malakalarini egallash hamda ularni hayotda qo’llay olish loyoqatini shakllantirish ko’zds tutilgan .[2;7]. Umumiy o’rta ta’lim muassasalarida Texnologiya o’quv fanini o’qitishning asosiy maqsadi o’quvchilarda texnik-texnologik hamda texnologik jarayon davomida bajariladigan operatsiyalar yuzasidan olgan bilim ko’nikma va malakalarni mustaqil amaliy faoliyatida qo’llash kasb-hunar tanlash milliy va umuminsoniy qadriyatlar asosida ijtimoiy munosabatlarga kirisha olish kompetensiyalarini shaklantirishdan iborat. Zamonaviy darslarda qo’llaniladigan amaliy ishlar bir necha turlarga ajraladi. Ular amaliy ishlar, laboratoriya ishlari , loyiha ishlari , trening va muammoli vaziyatlar ustida ishlash , axborot texnologiyalaridan foydalanilgan holda amaliy ishlar , ekskursiyalar va kuzatish ishlari , amaliy ishlar. Hozirgi kunda ta’lim jarayoni tezkorlik bilan o‘zgarib, zamonaviy pedagogik texnologiyalar asosida rivojlanmoqda. An’anaviy dars shakllaridan farqli ravishda, zamonaviy o‘qitish texnologiyalari o‘quvchilarning mustaqil fikrlashini rivojlantirish, ularning qobiliyat va kompetensiyalarini shakllantirishga qaratilgan. Bu jarayonda 88 amaliy ishlarning o‘rni juda muhim bo‘lib, ular o‘quvchilarning nazariy bilimlarini mustahkamlash va real hayotga tatbiq etish imkonini beradi. Zamonaviy o‘qitish texnologiyalarida amaliy ishlar asosiy o‘rin tutadi. Ular o‘quvchilarning nazariy bilimlarini chuqurlashtirish bilan birga, kasbiy ko‘nikmalarini rivojlantirish va hayotiy muammolarni hal qilishga tayyorlashda muhim ahamiyatga ega. Texnologik savodxonlikni oshirish, zamonaviy axborot texnologiyalaridan foydalanish ko‘nikmalarini egallash. Zamonaviy o‘qitish texnologiyalarida amaliy ishlar ta’lim jarayonining ajralmas qismi bo‘lib, o‘quvchilarning nazariy bilimlarini chuqurlashtirish, amaliy tajribalar o‘tkazish va hayotiy muammolarni hal qilish ko‘nikmalarini rivojlantirishda muhim o‘rin tutadi. O‘qituvchilar darslarni rejalashtirishda amaliy mashg‘ulotlarga alohida e’tibor qaratishlari lozim, chunki ular o‘quvchilarning kasbiy va hayotiy tayyorgarligini oshirishga xizmat qiladi. Maishiy-xo'jalik mehnati jarayonida, shuningdek, bolalarga tejamkorlik bo'lish xislatlari, ko'zga ko'rinmas tartibsizlikni seza bilish va o'z tashabbusi bilan uni bartaraf etish qobiliyatlarni tarkib toptirish uchun juda yaxshi imkoniyatlar yaratadi. Boshlang'ich sinflarda qo'l mehnatiga o'rgatishning tashkil qilish shakillaridan yana biri - tabiat quchog'idagi mehnat turlari hisoblanadi. Bolalarning tabiat quchog'idagi mehnati jismoniy rivojlantirish uchun qulay sharoit yaratadi, harakatni takomillashtiradi.[5;10]. Tabiatdagi quchog'idagi mehnat, shuningdek, bolalarning aqliy va sensor rivojlanishlari uchun katta ahamiyatga ega. Boshlang'ich sinflarda qo'l mehnatiga o'rgatishning tabiat quchog'ida mehnat turi