Возможности учебника “Guess What!” в развитии лексической компетенции учащихся по английскому языку 1-2 классов

Аннотация

Ключевые слова: Модернизация всех видов образования в нашей начальная школа, республике является одним из самых актуальных вопросов лексическая компетенция, на сегодняшний день. В частности, процесс обучения учащиеся 1-2 классов, иностранным языкам, особенно английскому, постепенно общеобразовательные школы, реформируется на основе современных подходов на всех изучение английского этапах непрерывного образования. Развитие лексической языка. компетенции у учащихся уровня А1 требует усвоения нового словарного запаса по различным темам, а также его закрепления путем повторений. В настоящее время для обучения английскому языку в 1-2 классах общеобразовательных школ используется новая версия учебника “Guess What!”. Этот учебник имеет несколько значительных преимуществ. В данной статье мы проанализируем возможности данного учебника в развитии лексической компетенции учащихся начальной школы. Respublikamizning barcha taʼlim turlarini modernizatsiyalash bugungi kunning eng dolzarb masalalaridandir [4]. Zero, mamlakatimizda uzluksiz taʼlimning barcha bosqichlarida chet tillarni xususan, ingliz tilini oʼqitish jarayonini zamonaviy yondashuvlar asosida tashkil qilish bosqichma-bosqich amalga oshirilmoqda. А1 daraja sohiblarida leksik kompetentsiyani rivojlantirish, darslik mavzularini oʼrganish jarayonida turli mavzularga oid boʼlgan yangi soʼzlarni oʼzlashtirish va takrorlashlar orqali mustaxkamlab borish bilan amalga oshiriladi [3]. Shuningdek, zamonaviy ingliz tili oʼqitish metodikasida leksikani oʼrgatish nutq faoliyati turlarini egallash vositasi sifatida talqin qilinadi. Ingliz tili oʼqitish metodikasida leksikani oʼrgatish ikki bosqichdan iborat jarayon deb qaraladi. Birinchisi, leksikani metodik tayyorlash (tanlash, taqsimot, tasnif, taqdimot) bosqichi boʼlib, ushbu jarayon mazkur soha metodistlari tomonidan amalga oshiriladi. Ikkinchisi, leksik koʼnikmalarni shakllantirish bosqichi boʼlib, ushbu jarayonda bevosita oʼqituvchi va oʼquvchi hamkorlikda faoliyat koʼrsatadi. Maʼlumki, oʼqitish metodikasida oʼquv sharoitiga qarab faol (reproduktiv) va passiv (retseptiv) leksika tanlanadi. Oʼquvchi oʼz fikrini bayon etayotganida va oʼzgalar nutqida tushuniladigan lugʼat faol leksika deyiladi. Idrok etib tushunishga moʼljallangan lugʼat passiv leksik minimum hisoblanadi. Har ikkala leksika oʼquvchining real (ongida mavjud) 37 Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Issue –2 № 5 (2024) / ISSN 2181-3701 lugʼatini tashkil qiladi. Oʼquvchi hali oʼrganmagan, unga notanish lugʼat duch keladiki, oʼzbek tili va rus tilining formal-semantik tomonining oʼxshashligi tufayli, uni bilib olishning ichki imkoniyati bor leksik birliklar potentsial leksika deyiladi. Potentsial leksikani ogʼzaki (audiotekstda) yoki yozma (grafik matnda) taqdim etilishi orqaligina bilib olish mumkin. Oʼquvchi matnni idrok etganda, soʼz maʼnosini maustaqil fahmlab yetsa, ushbu soʼz potentsial lugʼat deyiladi. Potentsial leksikaga quyidagilar kiradi: baynalmilal soʼzlar (tennis, business), turli soʼz turkumlariga mansub, ammo shakli bir xil soʼzlar (work-ishlamoq; ish), tanish soʼzlardan tuzilgan qoʼshma soʼzlar (book+shop), soʼz yasovchi elementlari tanish soʼzlar (teach-teacher). Oʼrganilgan faol va passiv (real) hamda potentsial leksikasi oʼquvchilarning vokabulyar leksikasi deyiladi. Matn mazmunida bir marta qoʼllanib, boshqa mashqlarda mustahkamlanmaydigan soʼzlar – novokobulyar leksika deyiladi. Аyni damda davlat umumtaʼlim maktablarida 1-2sinflarda yangi tahrirdagi “Guess What” (ushbu darslik Oʼzbekiston Respublikasi Xalq taʼlimi vazirligi va AQSh Xalqaro taraqqiyot agentligining Oʼzbekiston barkamollik uchun taʼlim dasturi hamkorligining natijasidir [1]. Darslik oʼzining Pupils book (oʼquvchi kitobi)/, Work book (mashq kitobi) kabi turdagi kitoblariga ega) kitoblari hamda multimediali oʼquv resurs majmualaridan foydalaniladi. Ingliz tilini oʼrgatish uchun yaratilgan mazkur darsliklar bir qator ijobiy afzalliklarga ega. Ularda oʼquvchining kommunikativ faoliyati (communicative activity)ga keng eʼtibor berilgan hamda mavzuni mustahkamlash uchun berilgan koʼpchilik mashqlarda illyustrativ rasmlardan foydalanilgan. Mazkur illyustrativ oʼquv meteriallari nutqiy, til, sotsiolingvistik hamda pragmatik kompetentsiyalarni shakllantirishga ijobiy xizmat qiladi. Chet til oʼquv predmetiga oid davlat taʼlim standartida oʼquv fanning maqsadi va vazifalari yuqorida taьkidlab oʼtilganidek – Oʼzbekiston Respublikasida taʼlimning barcha bosqichlarida chet tilni oʼqitishning asosiy maqsadi til oʼrganuvchilarning koʼp madaniyatli dunyoda kundalik, ilmiy va kasbga oid sohalarda faoliyat olib borishi uchun chet tilda kommunikativ kompetentsiyani (lingvistik (nutqiy, til), sotsiolingvistik, pragmatik) shakllantirishdan iboratligi taʼkidlangan. Dasturiy talablarga binoan, umumtaʼlim maktablarida ingliz tilini oʼqitish ikkita bosqichda amalga oshiriladi. Birinchi bosqich (the first stage)