Использование позитивных речевых жанров в интернет-комментариях (на примере английского и узбекского языков)

Аннотация

Ключевые слова: Данная статья является одним из актуальных вопросов речевые жанры, лингвистики на сегодняшний день. В статье рассмотрены художественный текст, один из речевых жанров, в частности комментарии, официальный текст, которые являются одним из элементов языковой системы речевой жанр. и проанализированы особенности и формы положительных речевых комментариев на примерах английского и узбекского языков. Nutq janrlari sifatida biz maqsadli munosabatlar bilan birlashtirilgan so‘zlar, matnlar, bir jumla bilan aytganda, nutqiy harakatlar to‘plamini tushunamiz. Bu jarayon insonlarning ijtimoiy hayotda oʻzaro munosabatlarining doimiy holatlarini og‘zaki, yozma, shuningdek, ramziy ravishda ifodalash jarayoni ekanligi ham ma’lum. Bugungi kunda ushbu atama til sistemasidagi o‘ziga xos, barqaror nutqiy birliklarni tadqiq etuvchi alohida mustaqil ilmiy tilshunoslik sohasi sifatida tilni ijtimoiy munosabatlar oralig‘ida tadqiq qiluvchi tadqiqotchilar uchun o‘rganish obyekti sifatida ahamiyatli hisoblanadi. Nutqiy janrlar nazariyasining xususida so‘z yuritganda nutqiy jangrlar tushunchasini fanga olib kirgan Rus adabiyoti nazariyotchisi va faylasufi M.M. Baxtinning tadqiqotlarini takidlamaslik ilojsiz. U faqat adabiyotshunoslikda qo‘llanilgan janr tushunchasini tilshunoslikka ham tatbiq qildi hamda nutqiy janr tushunchasini olib kirdi. Uning “Dialogik tasavvur” va “Dostoyevskiy poetikasi muammolari” asarlari bunga yorqin misol bo‘la oladi. Baxtinning fikricha, til tabiatan dialogik, ya’ni u so‘zlovchilar va tinglovchilar o‘rtasidagi doimiy o‘zaro ta’sir natijasida shakllanadi. Har bir so‘z oldingi gaplarga javob bo‘lib, kelajakdagi gaplarni oldindan ko‘ra oladi, dinamik va doimo rivojlanib boruvchi suhbatni yaratadi. Baxtinning nutq janrlariga bo‘lgan nuqtai nazari ularning dinamik, dialogik tabiati va ijtimoiy kontekst va o‘zaro ta’sir bilan chambarchas boG‘liqligini ta’kidlaydi. Uning ta’kidlashicha, janrlarga qat’iy toifalar sifatida emas, balki doimiy dialog va o‘zaro ta’sir natijasida shakllanadigan harakatchan va rivojlanayotgan aloqa shakllari sifatida yondashish kerak. Shu jihatdan kommentariyalar (sharhlar) nutqiy janr sifatida hozirgi vaqtda o‘rganilishi kerak. Internetdagi sharhlar ma’lumotlarni to‘plash va tahlil qilish nuqtai nazaridan tilshunoslikda muhim rol o‘ynaydi. Hozirgi kunda internet yozishmalarining turli shakllarida sharhlarning, ya’ni kommentariyalarning xilma-xilligi kuzatiladi. Internetdagi sharhlar tili platforma, auditoriya va kontekstga qarab juda katta farq qilishi mumkin. Biroq, Internetdagi sharhlarda tez-tez uchraydigan ba’zi umumiy xususiyatlar mavjud: 1. Norasmiy ohang: Internetdagi sharhlar odatda tasodifiy va suhbat ohangiga ega. Odamlar ko‘pincha odam bilan to‘g‘ridan-to‘g‘ri gaplashayotgandek yoki real vaqtda savollarga javob berayotgandek yozadilar. 2. Qisqartmalar: Harflar cheklovi va tezkor muloqotga intilish tufayli internet sharhlarida xabarlarni yanada samaraliroq yetkazish uchun ko‘pincha qisqartmalardan foydalaniladi (masalan, “baland ovozda kulish” uchun LOL, mening fikrimcha, “IMO”). 405 Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Issue – 2 № 3 (2024) / ISSN 2181-3701 3. Emojilar va kulgichlar: Emojilar va kulgichlar tez-tez internet sharhlarida his- tuyG‘ular, reaksiyalar yoki ohanglarni ifodalash uchun ishlatiladi. Ular og‘zaki bo‘lmagan signallarni etkazishlari mumkin. 4. Slang va memlar: Internet sharhlari tomoshabinlar bilan bog‘lanish va onlayn hamjamiyatlarga tegishlilik hissini etkazish uchun ko‘pincha jarangli atamalar va mashhur memlarni o‘z ichiga oladi. 5. Mubolag‘a:I nternetdagi sharhlar ba’zida fikrlarni ta’kidlash yoki hazil qo‘shish uchun mubolag‘alardan foydalanadi. Bu engil mubolag‘adan tortib ekstremal bayonotlargacha bo‘lishi mumkin. 6. Qo‘llab-quvvatlash yoki tanqid: Internetdagi sharhlar qo‘llab-quvvatlovchi fikr-mulohaza, dalda yoki konstruktiv tanqidni taqdim etishi mumkin. Ular, shuningdek, ba’zan qarama-qarshilik tarzida, kelishmovchilik yoki qarama-qarshi fikrlarni ham bildirishlari mumkin. 7. Imlo va grammatika oʻzgarishlari: Internet muloqotining norasmiy xususiyati tufayli sharhlar har doim ham anʼanaviy imlo va grammatika qoidalariga amal qilmasligi mumkin. Bunga matn terish xatolari, imlo xatolari yoki noan’anaviy jumla tuzilmalari kiradi. 8. Iqtiboslar va havolalar: Internet sharhlari maqolalar, videolar yoki memlar kabi tashqi manbalarga iqtiboslar, havolalar yoki giperhavolalarni o‘z ichiga olishi mumkin. Ushbu havolalar sharhlovchining bayonotlari uchun qo‘shimcha kontekst yoki qo‘llab-quvvatlashni ta’minlaydi va sharhning sintaktik tuzilishiga birlashtirilishi mumkin. 9. Tuzilmaviy oʻzgaruvchanlik: Internetdagi sharhlar koʻpincha anʼanaviy sintaktik shakllarga amal qilsa-da, ular tuzilishda oʻzgaruvchanlik va ijodkorlikni ham koʻrsatishi mumkin. Ushbu o‘zgaruvchanlik turli xil tilshunoslik, muloqot uslublari va internet foydalanuvchilarining madaniy