Коммерческие термины на китайском языке и особенности их преподавания

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье рассматриваются термины, связанные с термин, торговлей, на китайском языке, их перевод, сферы современный китайский применения, отличия терминов на китайском языке от язык, терминов на других языках, а также особенности неологизм, стиль, преподавания этих терминов изучающим этот язык. лексика, рыночная экономика, торговый китайский язык, экономическая политика, экономический термин. Savdo-sotiq sohasida xitoy tilini o‘rganish zarurati O‘zbekiston-Xitoy hamkorligining ustuvor yo‘nalishlaridan biri savdo-iqtisodiy sohadagi, shu jumladan mintaqaviy darajadagi o‘zaro hamkorlar bo‘lib qolishi bilan izohlanadi. Bundan tashqari, iqtisodiy soha tili neologizmlar va o‘zlashma so‘zlar bilan faol to‘ldirilmoqda. Tilning uslubiy vositalarini tanlash bevosita kommunikativ vaziyatga bog‘liq. Xitoy tadqiqotchilari ikkita asosiy uslubni ajratib ko‘rsatadilar: so‘zlashuv uslubi 口语体 kǒuyǔtǐ va kitobiy uslub书面语shūmiànyǔ. Kitobiy uslub rasmiy savdo-sotiq sohasini o‘z ichiga oladi. Bu uslub biznes muzokaralari paytida og‘zaki nutqda, yozma ravishda – ish yozishmalar shaklida amalga oshiriladi. Xitoy tilida quyidagi uslublar mavjud: 口语体kǒuyǔtǐ so‘zlashuv uslubi 书面语体shūmiàn yǔtǐ kitobiy uslub. Kitobiy uslub ham o‘z o‘rnida quyidagi turlarga bo‘linadi: 1. 科研语体kējì yǔtǐ ilmiy- texnik uslub 2. 政论语体zhēnglùn yǔtǐ publitsistik uslub 3. 文艺语体wényì yǔtǐ badiiy uslub 4. 事务语体shìwù yǔtǐ ish yuritish uslubi Ish yuritish uslubi ham quyidagi qismlarga bo‘linadi: 法律语体fǎlǜ yǔtǐ yuridik uslub 外交语体wàijiāo yǔtǐ diplomatik uslub 商务语体shāngwù yǔtǐ tijorat uslubi Ko‘rib chiqilayotgan mavzu, asosan, xitoy tilining书面语词汇shūmiànyǔ cíhuì kitobiy uslubning商务汉语词汇shāngwù hànyǔ cíhuì tijorat uslubining lug‘atini o‘rganadi. Tadqiqot uchun manbalar Pekin universiteti materiallari, shuningdek, “Xitoy tilida eng keng tarqalgan tijorat so‘zlario ro‘yxati” 商务汉语常用词表shāngwù hànyǔ chángyòng cíbiǎo lardan keng foydalanildi. Ushbu ro‘yxatda kontent tahlili predmetiga aylangan tovarlar va xizmatlarni sotib olish va sotish sohasidagi maxsus lug‘at birliklari mavjud. 268 Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Issue – 2 № 3 (2024) / ISSN 2181-3701 Paradigmatik jihatni hisobga olgan holda leksik birliklar tipologiyasiga bir nechta yondashuvlar taqdim qilindi: lug‘atni mazmun rejasi nuqtai nazaridan (sinonimiya, antonimiya) va ifoda rejasi (omonimiya) nuqtai nazaridan farqlash. Uslub nuqtai nazaridan, lug‘at qo‘llanish doirasiga qarab umumiy 通用词汇 tōngyòng cíhuì (uslubiy bo‘yoqlari yo‘q) va maxsus 专业词汇zhuānyè cíhuì (uslub jihatdan ma’lum bir sohani nazarda tutadi) ga bo‘linadi. Tijorat xitoy tili zamonaviy voqelikni aks ettiruvchi neologizmlar va o‘zlashmalar bilan faol ravishda to‘ldiriladi va leksik darajada quyidagi maxsus lug‘at toifalari bilan ifodalanadigan murakkab dinamik tizimni tashkil qiladi: 1. 术语shùyǔ terminlar: o 销售xiāoshòu sotuv o 抛售pāoshòu chegirmali sotish o 询价xúnjià tijorat so‘rovi o 报价bàojià tijorat taklifi 2. 新词汇xīn cíhuì neologizmlar: o 猎头liètóu kadrlarni qidirish o 建仓jiàncāng bitimni boshlash o 头寸tóucùn balans; 3. 外来词wàiláicí o‘zlashgan so‘zlar: o 商业shāngyè tijorat o 企业qǐyè korxona o 国际guójì xalqaro o 生产shēngchǎn ishlab chiqarish o 抵押dǐyā ipoteka; 4. 文言词汇wényán cíhuì mumtoz xitoy tili lug‘ati o 饯行jiànxíng jo‘natib yuborish o 顺颂商祺shùnsòng shāngqí biznesda omad tilamoq. Xitoy tili fani dunyodagi eng qadimiy fanlardan biri bo‘lib, uning keng toifali va kontseptual apparati turli mamlakatlar olimlari tomonidan qo‘llaniladi, u so‘zning asl tovush majmuasini aks ettiruvchi transkripsiyalangan shaklda yozilgan. Xitoy atamalarini transkripsiya shaklida qo‘llash amaliyoti ularning haqiqiyligini, etimologiyasini saqlab qolish va asl xitoy atamalarini ilmiy muomalaga kiritish imkonini beradi. Mualliflar asl manbalar va iqtisodiy atamalarni tahlil qilib, ularni xitoy tiliga ham tarjima qilganlar: “专用语言” zhuānyòng yǔyán maxsus til “专用目的语言” zhuānyòng mùdì yǔyán maxsus maqsadli til “社会主义市场经济专用目的语言” shèhuìzhǔyì shìchǎng jīngjì zhuānyòng mùdì yǔyán sotsialistik bozor iqtisodiyoti uchun maxsus til. 269 Xorijiy lingvistika va lingvodidaktika – Зарубежная лингвистика и лингводидактика – Foreign Linguistics and Linguodidactics Issue – 2 № 3 (2024) / ISSN 2181-3701 XXR bozor iqtisodiyotiga oʻtish davrida oʻzining sotsialistik bozor iqtisodiyoti nazariyasini ishlab chiqdi “社会主义市场经济专用目的语言” shèhuìzhǔyì shìchǎng jīngjì, rejali iqtisodiyotning avvalgi konsepsiyasi qayta koʻrib chiqildi va bozor iqtisodiyoti nazariyasining asosiy asoslari tahlil qilindi. Islohotlar iqtisodiy munosabatlarning xarakterini asta-sekin o‘zgartirdi, iqtisodiy rivojlanish sur’atlarini tezlashtirdi va shunga mos ravishda ushbu sohaga xizmat qiluvchi tilning o‘zgarishiga olib keldi. Zamonaviy xitoy tilining maxsus maqsadli tili “现代汉语专用目的语言” xiàndài hànyǔ zhuānyòng mùdì yǔyán da ko‘p tomonlilik muammosi ko‘plab mahalliy va xorijiy tadqiqotchilar tomonidan boshqa tillarda ham ta’kidlangan. Masalan,