К содержанию
РецензированоRU2024

Виды уголовных наказаний, назначаемых несовершеннолетним, и их специфические аспекты

Shokhboz UMAROV

Общество и инновации · 6 · 294-301 · 2024

Аннотация

Калит сўзлар: Ушбу мақолада вояга етмаганларнинг жиноятлари вояга етмаганлар, бўйича одил судловни амалга оширишнинг хусусиятлари одил судлов, халқаро стандартлар ва миллий қонунчилик асосида жазо, ёритиб берилади. Бунда, вояга етмаганларнинг жавобгарлик ва жазодан озод қилиш, жиноятлари бўйича одил судловни амалга оширишдаги умрбод озодликдан ўзига хос хусусиятларни, жазо ва уни тайинлаш тартиби маҳрум қилиш, ҳамда вояга етмаганларни жавобгарлик ёки жазодан озод халқаро стандартлар, қилиш асослари, вояга етмаганларнинг жиноятлари конвенция, ҳақидаги ишларни юритиш борасидаги белгиланган қонун, ратификация. тартиб, жазони ўташдан муддатидан илгари шартли 1 Student, Law Enforcement Academy of the Republic of Uzbekistan. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2025) / ISSN 2181-1415 равишда озод қилиш ёки тайинланган жазони енгилроғи билан алмаштириш борасидаги нормалар миллий ва халқаро ҳужжатларни таҳлил қилиш орқали ўрганилган. Виды уголовных наказаний, назначаемых несовершеннолетним, и их специфические аспекты АННОТАЦИЯ Ключевые слова: В статье рассматриваются особенности отправления несовершеннолетние, правосудия по преступлениям несовершеннолетних с правосудие, учетом международных стандартов и национального наказание, законодательства. На основе анализа национальных и освобождение от ответственности и международных нормативных актов изучаются ключевые наказания, аспекты правосудия в данной сфере: наказание и пожизненное лишение порядок его назначения, основания освобождения свободы, несовершеннолетних от ответственности или наказания, международные установленный порядок производства по таким делам, стандарты, конвенция, а также нормы об условно-досрочном освобождении и закон, замене наказания на более мягкое. ратификация. Жиноят қонунчилигида белгиланган инсонпарварлик ва одиллик принципларидан келиб чиқиб, Ўзбекистон Республикаси Жиноят кодексининг олтинчи бўлимида “Вояга етмаганлар жавобгарлигининг хусусиятлари” кўрсатиб ўтилган, бўлиб ушбу бўлим XV–XVI бобларни ўз ичига олади. Мазкур бобларда вояга етмаганларга нисбатан тайинланадиган жиноий жазолар тизими, жазо тайинлаш қоидалари, жавобгарликдан, жазодан озод қилиш масалалари акс эттирилган. М.Ҳ. Рустамбоев фикрича, собиқ Иттифоқ даврида вояга етмаганлар жиноятчилигини олдини олиш ва унга қарши курашишга етарли даражада (баъзи камчиликларини эътиборга олмаган ҳолда) эътибор берилган бўлса ҳам, аммо Жиноят қонунчилигидаги бундай жиноятчиликнинг олдини олишга қаратилган нормалар шу вақтгача бирор марта ҳам тизимлаштирилган ҳолда алоҳида бир бўлимда берилмаган эди. Вояга етмаганлар томонидан жиноят содир қилинганида, давлат томонидан уларнинг бу қилмишига бериладиган жазонинг катталарга бериладиган жазога нисбатан анча енгиллиги қадимги қулдорлик давлатларига ҳам хос бўлганлигини Рим давлатининг “XII жадвал қонунлари”да ҳам учратишимиз мумкин. Айтиш керакки, вояга етмаганларга нисбатан тайинланадиган жиноий жазоларда номутаносибликлар мавжуд. Вояга етмаганлар томонидан содир этилган жиноятларга жазо тайинлаш мураккаб жараён ҳисобланади. Жиноят Кодексининг 81-моддасида вояга етмаганларга тайинланадиган жиноий жазолар тизими белгилаб қўйилган, яъни бунда уларга нисбатан тайинланадиган жарима, мажбурий жамоат ишлари, ахлоқ тузатиш ишлари, озодликни чеклаш, озодликдан маҳрум қилиш жазолари назарда тутилади. Кодекснинг 82-моддасида жарима жазосини қўллашга оид қоидалар белгилаб қўйилган. Жарима жазоси айбдордан давлат даромадига мазкур кодексда белгиланган миқдорда ундириш ҳисобланади. Ушбу жазо вояга етмаганларга нисбатан энг кам ойлик иш ҳақининг икки бараваридан йигирма бараваригача миқдорда тайинланади. 295 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2025) / ISSN 2181-1415 Агар маҳкум жарима миқдорини олти ой муддат мобайнида тўлашдан бўйин товласа, суд мазкур жазо турини мажбурий жамоат ишлари ёки ахлоқ тузатиш ишлари жазосига алмаштиради. Бунда суд энг кам ойлик иш ҳақининг бир баравари миқдоридаги жаримани мажбурий жамоат ишларининг икки соатига тенглаштирган ҳолда ҳисоблаб чиқиб, уни мажбурий жамоат ишлари тариқасидаги жазо билан алмаштиради ёки энг кам ойлик иш ҳақининг икки баравари миқдоридаги жаримани ахлоқ тузатиш ишларининг бир ойига тенглаштирган ҳолда ҳисоблаб, ахлоқ тузатиш ишлари тариқасидаги жазо билан алмаштиради. Вояга етмаганларга нисбатан тайинланадиган жарима жазоси ҳам маълум маънода муаммолидир. Сабаби, 14 ёшдан 16 ёшда бўлган шахсларга, умуман олганда вояга етмаганларга содир қилган жинояти учун жарима жазоси қўлланса, жариманинг миқдорини уларнинг ота-оналари, қонуний вакиллари тўлайди, фикримизча, бунда жазонинг тарбиялаш мақсади ўз аҳамиятини йўқотади. Демоқчимизки, мамлакатимизда вояга етмаганларнинг таълим олиш жараёнига асосий эътибор берилади, улар дарс машғулотларига таъсир кўрсатмаган ҳолда меҳнат билан шуғулланишлари мумкин. Жарима жазосини ижро этиш механизми ҳам қонунчилигимизда аниқ йўлга қўйилмаган, шунинг учун аксари

Доказательный фрагмент

«Калит сўзлар: Ушбу мақолада вояга етмаганларнинг жиноятлари вояга етмаганлар, бўйича одил судловни амалга оширишнинг хусусиятлари одил судлов, халқаро стандартлар ва миллий қонунчилик асосида жазо, ёритиб берилади.»

Образец извлечения

Демо-превью

Калит сўзлар: Ушбу мақолада вояга етмаганларнинг жиноятлари вояга етмаганлар, бўйича одил судловни амалга оширишнинг хусусиятлари одил судлов, халқаро стандартлар ва миллий қонунчилик асосида жазо, ёритиб берилади. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.

Цитирований
0
Просмотров
0
Тип
Журнал
Страна
Узбекистан
Ключевые слова
minors, punishment with a milder alternative, ratification, exemption from liability and punishment, международные стандарты, одил судлов, халқаро стандартлар, жавобгарлик ва жазодан озод қилиш, life imprisonment, вояга етмаганлар, пожизненное лишение свободы, освобождение от ответственности и наказания, law, правосудие, несовершеннолетние, қонун, наказание, закон, convention, конвенция, justice, punishment, ратификация, умрбод озодликдан маҳрум қилиш, жазо, international standards
Открыть DOI
Спросить CiteX об этой работе

Смежные источники