Практико-правовой анализ деятельности по производству дел об административных правонарушениях и применения административных взысканий Органами внутренних дел

Аннотация

Калит сўзлар: Қонун устуворлигини таъминлашнинг асосий омили Маъмурий жазо, ҳуқуқбузарликнинг сабаблари билан курашиш эмас, балки таҳлил, унга олиб келувчи шарт-шароитларни ўз вақтида аниқлаш назорат, ва уларни бартараф этишдан иборатдир. Шу боисдан, контрол, қилмиш, ҳуқуқбузарликлар профилактикасининг асосий субъекти текшириш, ҳисобланган ички ишлар органлари фаолиятини чуқур қўллаш. ўрганиш ва уни янада такомиллаштириш бугунги куннинг долзарб вазифаларидан биридир. Ушбу мақолада 1 Master degree student, Law Enforcement Academy of the Republic of Uzbekistan. E-mail: temirovsobir555@gmail.com Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2025) / ISSN 2181-1415 маъмурий ҳуқуқбузарликнинг аҳамияти, маъмурий ҳуқуқбузарликлар бўйича ишларни юритиш, маъмурий жазони қўллаш билан боғлиқ муносабатлар юзасидан қонунчилик таҳлили ёритиб берилган. Практико-правовой анализ деятельности по производству дел об административных правонарушениях и применения административных взысканий Органами внутренних дел АННОТАЦИЯ Ключевые слова: Главным фактором обеспечения верховенства права административное является не борьба с причинами правонарушения, а взыскание, своевременное выявление условий, которые к нему анализ, приводят, и их устранение. Поэтому углубленное изучение надзор, контроль, деятельности органов внутренних дел, которая считается действие, основным субъектом профилактики правонарушений и ее проверка, дальнейшее совершенствование является одной из применение. актуальных задач современности. В данной статье проведен законодательный анализ значения административного правонарушения, ведения производства по административным правонарушениям и применения административных взысканий. КИРИШ Ҳозирги пайтда ҳаётимизнинг барча соҳаларида бўлгани каби суд-ҳуқуқ тизимида ҳам шиддатли ислоҳотлар амалга оширилмоқда. Бунда тизимга халқаро стандартларни жорий қилиш орқали маъмурий ҳамда маъмурий иш юритиш қонун ҳужжатларига ҳам инсон ҳуқуқ ва эркинликлари устуворлигини таъминлаш, маъмурий ишларни ўз вақтида ва холисона кўриб чиқиш, жазонинг адолатли ва инсонийлиги кафотларини кучайтиришни назарда тутадиган бир қатор ўзгартиш киритилди. Айни пайтда, Маъмурий жавобгарлик тўғрисидаги кодекси(МЖтК)га киритилган ўзгартиришларга кўра, маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисида баённома расмийлаштириш, ишларни юритиш ва кўриб чиқишга ваколати бўлган органлар (мансабдор шахслар) 2016 йилда 33 тани ташкил этган бўлса, 2024 йилнинг охирига келиб 48 тани ташкил этиб, бундай органлар (мансабдор шахслар) сони 15 тага кўпайиб, назорат объектлар кўлами кенгайди. Уларнинг 45 таси назорат ва жиноятчиликка қарши курашишни амалга оширувчи органлар, комиссиялар ҳамда бошқа давлат идораларидир. Маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни юритишдан асосий мақсад ҳар бир ишнинг ҳолатини ўз вақтида, ҳар томонлама, тўла ва объектив равишда аниқлаш, ишни қонунчиликка мувофиқ ҳал этиш, чиқарилган қарорнинг ижросини таъминлаш, ҳуқуқбузарлик содир этиш сабаблари ва бунга олиб келган шарт-шароитларни аниқлаш, олдини олиш, фуқароларни қонунларга риоя этиш руҳида тарбиялаш ҳамда қонунийликни мустаҳкамлашдан иборатдир. МЖтКнинг 38 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 01 (2025) / ISSN 2181-1415 275-моддасига кўра маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни юритишда ҳамда жазо чораларини қўллашда қонунларга аниқ ва бир хилда риоя қилиниши устидан назоратни амалга ошириш прокурорлар зиммасига юклатилган. Бу жараёни амалга оширишда прокурор маъмурий ҳуқуқбузарлик тўғрисидаги ишларни юритиш чоғида қонунчиликда назарда тутилган ваколатларни амалга оширишга ҳақлидир. Ваҳоланки, “Прокуратура тўғрисида”ги Қонун талабларига кўра жиноятчиликка қарши курашни амалга оширадиган органлар ва бошқа мансабдор шахслар томонидан қабул қилинаётган қарорларнинг қонунийлиги жиноятчиликка қарши курашни амалга оширадиган органларнинг қонунларни ижро этишлари устидан назорат предмети ҳисобланади. Шу нуқтайи назардан, прокуратура органларига ушбу соҳадаги вазифаларни амалга ошириш мақсадида Бош прокурор ўринбосарининг 30.01.2024 йилдаги №10.2/4–24–07/12-сонли топшириғида назорат органлари фаолияти ҳар ярим йилда камида бир маротаба атрофлича текширилиши, текширувларда маъмурий ва бошқа таъсир чораларини қўллаш ҳақидаги қарорларнинг қонунийлигини ўрганиш каби вазифалар юклатилган. Бундан ташқари, Бош прокурорнинг 12.07.2021 йилдаги 244-сонли буйруғи билан тасдиқланган “Ўзбекистон Республикаси Бош прокуратурасининг Ички ишлар органларида қонунчилик ижроси устидан назорат бошқармаси тўғрисида”ги Низомда бошқарманинг асосий вазифа сифатида ички ишлар органларида маъмурий ҳуқуқбузарликка доир ишларни юритиш жараёнида қонунчиликка риоя этилиши устидан назорат олиб бориш белгиланган. Шу каби, Бош прокурорнинг 13.12.2017 йилдаги “Халқаро-ҳуқуқий соҳада қонунчилик ижроси устидан прокурор назорати самарадорлигини ошириш тўғрисида”ги 174-сонли буйруғида ҳамда 28.10.2017 йилдаги 147-сонли буйруғи билан тасдиқланган “Халқа