Роль и задачи обеспечения инновационно-методической подготовки учителей биологии

Аннотация

Ключевые слова: В статье рассматриваются вопросы методической инновационная подготовки учителей биологии к инновационной деятельность, деятельности. Помимо формирования готовности к методическая подготовка, инновационной работе, на протяжении длительного стремление к новому, креативность, времени обсуждались теоретические аспекты, связанные с межпредметные связи, ключевыми характеристиками творчества и основные характеристики. инновационной активности. КИРИШ Маълумки, ҳар қандай мутахассиснинг таёргарлик даражаси, авваламбор, ўқитувчининг касбий тайёргарлигига боғлиқ бўлганлиги учун ҳам, ўқитувчи маълум бир маънода жамиятнинг интеллектуал, маънавий ва маданий тараққиёт даражасини аниқлаб беради. Инновацион фаолият педагогик маданиятнинг муҳим таркибий қисми сифатида тадқиқ қилиб келинган. Ижтимоий-иқтисодий ва илмий-техникавий тараққиёт даврида ахборотлар оқими тез ўзгаради, билимларнинг маънан “эскириши” юз беради, касбий педагогик меҳнат табиати эса малака даражасини ўз вақтида янгиланишини талаб қилади. Шунинг учун ҳам бўлажак ўқитувчиларни инновацион фаолиятга тайѐрлашнинг самарадорлигини ошириш муаммоси педагогика назариясининг биринчи даражали вазифаси бўлиб қолаверади, унинг амалий йўналишлари эса кенг кўламдаги ўзаро боғлиқ ва ўзаро алоқадор масалалар ечимига қаратилади. Ҳамдўстлик давлатлари ва Республикамизда олиб борилган илмий тадқиқот ишларида, педагог кадрларни инновацион муҳитдаги педагогик фаолиятга умумпедагогик тайёргарликнинг таркибий қисми сифатида ёки олий таълимдан кейинги таълимда тайѐрлаш масалалари қаралган бўлиб, олий таълим муассасасида бўлажак фан ўқитувчисини инновацион педагогик фаолиятга назарий ва амалий тайёргарлигининг яхлитлигини назарда тутувчи комплекс тайёрлаш масаласи алоҳида ўрганилмаган. Инновацион ёндашувнинг баъзи муаммолари мамлакатимиз педагог олимларидан А.Абдуқодиров, Н.Азизходжаева, Б.Адизов, Н.Сайидаҳмедов, Ж.Йўлдошев, Ф.Юзликаев, Р.Джураев, Ш.Мардонов, Ў.Толипов, Д.Юнусова, С.Бозорова, М.Жуманиёзова, Ш.Шодмонова, Р.Сафарова, А.Чориев, М.Қуронов, О.Мусурмонова, Б.Фарберман, С.Ғуломов, М.Лутфуллаев, У.Нишоналиевларнинг илмий тадқиқотларида ўз аксини топган [1]. Янгилик ва ижод кенг ва тор маънода талқин қилинади. Тор маънода янги, бетакрор тизимни яратиш; кенг маънода – педагогик жараёнда мунтазам пайдо бўлувчи муаммоларни англаш ва ҳал этишга йўналтирилган фаолият сифатида қаралади. Янгилик ва ижод ҳар қандай педагогик фаолиятнинг касбий муҳим қисмидир. Шундай қилиб, ижод ва янгиликни таълим жараёнида янгиликни яратиш ва қўллаш сифатида тасаввур қилиш мумкин. Л.Д.Лебедева тадқиқотларида «янгилик» тушунчасига таълим-тарбия технологияларини яхшилаш ва ривожлантириш мақсадида онгли ўзгартиришлар киритиш, бунда 467 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Issue – 5 № 6 (2024) / ISSN 2181-1415 ўзгаришлар ҳар доим ҳам мутлақ янги ғоя ёки шакл бўлмаса ҳам замонавий вазият учун янги бўлиши керак, деб қаралади [2]. О.С.Гребенюк, Т.Б.Гребенюклар фикрига кўра янгилик энг кам сарф-ҳаражат ва уни рўёбга чиқаришнинг энг маъқул тартибида янгиликни киритишдан олинадиган максимал натижани кафолатлайди. Инглиз профессори В.Р. Спенсер “Инновация – бу аниқ вазиятда мутлақо янги нарса, биз буни англаганимизда фойдаланишимиз мумкин”. Россиялик олимлар А.Кулагин “Инновация – бу инновацион, ишлаб чиқариш, институционал молиявий, илмий-техник ва бошқа соҳалардаги янгиликдир” деб таъриф берадилар. Д.Форининг “инновацион имкониятлар - бу мунтазам равишда комбинациялашган билимларни кашф қилиш, улардан фойдаланиш демакдир. Бунда комбинациялашган жараёнларда асосий эътибор бериладиган жиҳат – бу билимдир” деб таъкидлайди. И.Балабанов “Инновация-капитални янги техника ёки технологияга, ишлаб чиқаришни ташкил қилиш, меҳнат, хизмат кўрсатиш ва бошқарувнинг янги шаклларига, жумладан, янгича назорат ва ҳисоб шакллари, режалаштириш ва таҳлил усулларига киритишдан олинган, моддий тус олган натижадир” деб таърифлаган. Педагогик нуқтаи назардан эса, замонавий таълим тизимида амалга оширилаётган инновацион жараёнлар, аввало, инсон фаолиятининг барча соҳаларида рақамли технологияларидан фаол фойдаланиш билан боғлиқ ва биринчи навбатда таълимнинг сифати ва самарадорлигини оширишга қаратилгандир. Шу муносабат билан талабаларнинг касбий инновацион фаолияти тубдан бошқача маъно касб этади. Инновацион фаолиятнинг моҳияти ва мазмуни шундан иборатки, талабалар учун таълим соҳасидаги ҳар қандай янгилик ўқитувчи томонидан амалга оширилгандагини юзага чиқади. Яъни, таълим жараёнида талабаларни объектдан субъектга айлантириш, биринчи навбатда, ўқитувчининг касбий компетентлигига боғлиқдир. Биология ўқитувчиси педагогик фаолиятининг инновацион муҳити сифатида ўрганиш, узлуксиз таълим мазмуни, уни ўқитиш методлари ва воситаларидаги янгиликларни чуқур илмий таҳлил қилиш орқали, биология таълимига киритилаётган янгиликларни таснифлаш, биология ўқитувчисининг инновацион педагогик фаолияти мазмунини аниқлаш, олий таълим муассасасида бўлажак биология ўқитувчисини инновацион педагогик ф