Религиозная толерантность и межнациональное согласие - залог стабильного общества

Аннотация

Ключевые слова: В данной статье анализируются политика и реформы, толерантность, осуществляемые в Узбекистане с целью обеспечения этнические конфликты, религиозной толерантности и межнационального согласия с "Стратегия действий", момента обретения независимости. С применением "Стратегия развития", "Узбекистан-2030", исторического и статистического анализа, а также гражданская позиция, сравнительных методов изучены отношение государства к глобализация, религии, деятельность национальных культурных центров и идеологические угрозы, религиозных организаций. Исследование направлено на межрегиональное выявление существующих проблем в обеспечении сотрудничество, человеческая ценность, социальной стабильности и предложение практических Новый Узбекистан. решений. DOLZARBLIGI Tarixdan bilamizki, ko‘pmillatli mamlakatlarda ijtimoiy barqarorlikni ta’minlash va etnik nizolarni oldini olish, ustuvor vazifalardan biri bo‘lib kelgan. Lekin bu jihatlarga boshqaruv elitalari har doim ham e’tibor qaratishmagan. Buning natijasida mamlakatda diniy fanatizm va etnik nizolar avj olib, jamiyat birligiga putur yetgan. Jumladan, Sohibqiron Amir Temur davrida Markaziy Osiyo mintaqasida ijtimoiy barqarorlik ta’minlagan bo‘lsa, XVI asrdan boshlab xonliklarning tashkil topishi natijasida urf-odat, qadriyat va dini bir xil bo‘lgan bu mintaqa 3 qismga ajralib ketdi. Bu jarayonlar keyingi davrlarda ya’ni mustamlakachilik davri va Sovet tuzumi davrida ham davom etganiga tarix guvoh. Jumladan Sovet ittifoqi davrida barcha millat va elatlarni mavjudligi inkor etilgan holda yagona sovet millatini shakllantirish siyosati amalga oshirilgan. Shunday ekan, hozirgi globallashuv zamonida turli xil etnik nizolar qo‘zg‘atuvchi tahdidlarga qarshi turmoqlik uchun yurtimizdagi mavjud tolerantlik va millatlararo hamjihatlikni ta’minlash nafaqat hukumatning vazifasi, balki har bir fuqaroning burchi va mas’uliyatidir. METODLAR VA O‘RGANILGANLIK DARAJASI Maqolani yozishda ilmiy bilimlarning tarixiylik, statistik, taqqosiylik kabi metodlariga tayanildi. Tarixiylik metodi yordamida Amir Temur davridan to mustaqillik yillarigacha bo‘lgan davrda diniy va millatlararo munosabatlarning rivojlanishi tahlil qilindi. Statistik tahlil orqali O‘zbekistonda faoliyat ko‘rsatayotgan diniy tashkilotlar va milliy madaniy markazlar haqidagi ma’lumotlar o‘rganildi.Taqqosiylik metodi asosida mustaqillik yillarida amalga oshirilgan islohotlar Sovet ittifoqi davridagi siyosat bilan taqqoslandi. Mustaqillik yillarida O‘zbekistonda diniy bag‘rikenglik va millatlararo munosabatlarga doir bir qator ilmiy tadqiqotlar olib borildi. Jumladan olimlardan A Mo‘minov, N Mamanazarov, X E Yunusova , T Jo‘rayev, O Musayev, R X Murtazayeva, D Bobojonova, D Alimova, I Jabborov[1] kabi olimlarning ilmiy tadqiqotlari diqqatga loyiqdir. Bundan tashqari O‘zbekiston Respublikasining birinchi prezidenti Islom Karimovning “ Turkiston umumiy uyimiz”, “O‘zbekiston XXI asr bo‘sag‘asida xavfsizlikka tahdid, barqarorlik shartlari , taraqqiyot kafolatlari” asarida, prezident Shavkat Mirziyoyevning “Erkin va farovon demokratik O‘zbekiston davlatini birgalikda barpo 290 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 12 (2024) / ISSN 2181-1415 qilamiz”, “Yangi O‘zbekiston strategiyasi” kabi asarlarida tolerantlik va millatlararo do‘stlikni ta’minlash va rivojlantirish bo‘yicha bir qator fikr va takliflar ilgari surilgan. NATIJALAR Shuni ta’kidlash joizki, istiqlol yillaridan boshlab mamlakatimizda amalga oshirilayotgan siyosatning maqsadi- demokratik va bozor iqtisodiyotiga asoslangan fuqarolik jamiyatini barpo etishdan iborat bo‘lgan. Respublikaning birinchi prezidenti Islom Karimov yurtimizda istiqomat qiluvchi barcha insonlar uchun millati, dinidan qat’iy nazar munosib hayot sharoiti yaratib berish, rivojlangan demokratik mamlakatlardagi kafolanatlanadigan turmush darajasi va erkinliklarini yaratib berish[2] davlatning ustuvor vazifasi ekanligini ta’kidlab o‘tgan edi. Yuqoridagi fikrlarni tahlil qiladigan bo‘lsak, ko‘p millatli mamlakatlarda amalga oshirilishi kerak bo‘lgan eng muhim tadbirlardan biri bu jamiyatda fuqarolik prinsipini shakllantirishdir. Mustaqillik sharofati bilan O‘zbekiston Sovet tuzumi davrida butkul izdan chiqqan millatlararo munosabatlarni tiklash bo‘yicha amaliy ishlarni boshladi. Jumladan, qardosh davlatlar Qozog‘iston, Qirg‘iziston ,Turkmaniston, Tojikiston bilan yaxshi qo‘shnichilik aloqalari yo‘lga qo‘yildi. Bu do‘stona munosabatlarning barchasi “Turkiston umumiy uyimiz”[3] shiori ostida amalga oshirilgani diqqatga sazovordir. Respublikaning birinchi prezidenti Islom Karimovning jamiyatda milliy istiqlol g‘oyasini shakllantirish va rivojlantirish va shu g‘oya asosida tolerantlik va millatlararo totuvlikni ta’minlash ,[4] mintaqaviy mojarolar, diniy ekstremizm, fundamentalizm, buyuk davlatchilik shovinizmi , agressiv millatchilik , etnik ziddiyatlar, barqarorlik shartlari masalalariga bag‘ishlangan bir qator ma’ruza va fikrlarini[5] tahlil q