Поглощение солнечной энергии в теплоаккумуляторе

Аннотация

Ключевые слова: В статье рассматриваются рабочие процессы солнечных гигроскопичные сушилок. Описано устройство с тепловым аккумулятором, материалы, изготовленным из местных материалов, где в качестве аккумулятор тепла, 1 PhD, Associate Professor, Samarkand Campus, University of Economics and Pedagogy. 2 Associate Professor, Samarkand Campus, University of Economics and Pedagogy. Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 12 (2024) / ISSN 2181-1415 солнечный тепловой массы используется камень. Камень накапливает воздухосборник, солнечное тепло в течение дня и выделяет его при снижении солнечная сушилка, эффективности солнечного излучения. Показано, что тепловая масса. гигроскопичные продукты могут быть успешно высушены с использованием солнечной энергии. Кроме того, в статье определены ключевые параметры солнечных сушильных устройств с тепловым аккумулятором. TADQIQOT METODOLOGIYASI O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 28-yanvardagi PF–60-sonli Farmonida jumladan quyidagilar qayd etilgan: “Yashil iqtisodiyot” texnologiyalarini barcha sohalarga faol joriy etish orqali 2026-yilga qadar iqtisodiyotning energiya samaradorligini 20 foizga oshirish va havoga chiqariladigan zararli gazlar hajmini 20 foizga qisqartirish choralari ko‘rilsin” [1]. Jumladan, quritish texnologiyalarida ham muqobil energiya manbalaridan foydalanish asosida energiya samaradorligini oshirish dolzarb vazifa hisoblanadi. Hozirgi rivojlanib borayotgan bir davrda mahsulotlarni gelio usulda quritishning bir necha xil usullari kashf etilgan hamda hayotga tadbiq etilgan. Hozirgi kunda hali ham qishloq xo‘jalik mahsulotlarini quritishda elektr energiyasi, tabiiy gaz, ko‘mir va shunga o‘xshash yoqilg’ilardan foydalanib kelinmoqda [2]. Noaʼnanaviy energiya manbalaridan ayniqsa, quyosh havo qurilmalaridan foydalanish Osiyoning tropik va yarim tropik mamlakatlarida yaxshi rivojlangan [3]. Noaʼnanaviy energiya manbalaridagi texnologiyalar oddiy bo‘lsa-da, samarali, bepul va ekologik toza [4], quyosh quritish qurilmasi ishonchli va foydali. Vaqti-vaqti bilan bu tizim quyosh nuri tushmaydigan soatlarda ishlatiladi [5]. Аyniqsa o‘zida issiqlik energiyasini saqlay oladigan materiallar tizimning foydali mahsulotini yetkazib berish ishonchliligini oshirishi mumkin [6]. MUHOKAMA VA NATIJALAR Quyosh qurilmalarining asosiy elementlaridan biri undagi issiqlik akkumulyatorlaridir. Quyosh qurilmalarida issiqlik akkumulyatorlarining ishlatilishi energiya isteʼmoli va uni ishlab chiqarish o‘rtasidagi nomutanosiblikni bartaraf etibgina qolmasdan, balki ularning samaradorligini oshirishga ham xizmat qiladi. Аgat mineral asosidagi tabiiy toshlar asosidagi akkumulyator konstruktiv jihatdan to‘g‘ri to‘rtburchak shaklida yasalgan bo‘lib, ular orasida esa perforatsiyalangan quvur o‘tkazilgan bo‘lsa, issiq havoning so‘rilishini taʼminlash uchun akkumulyatorning tashqi devorlari ham perforatsiyalangan. Аkkumulyatorda jamlangan issiqlik miqdori quyidagi tenglama orqali aniqlanadi.  Q = Q −Q ak max texn [Vt]. (1) Bu yerda: Q aku– akkumulyatorda jamlangan umumiy issiqlik miqdori [Vt]. Q max– quyosh qurilmasidagi maksimal issiqlik miqdori [Vt]. Q tex – texnologik kameradagi harorat [Vt] 13 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 12 (2024) / ISSN 2181-1415 Biz tomondan taklif etilayotgan quyosh havo qizdirgichlari uchun issiqlik akkumulyatorlarida akkumulyativ material sifatida agat mineral tarkibli tabiiy qora toshlar qabul qilingan. Аgat mineral tarkibli tabiiy qora toshning issiqlik sig‘imi c=0.88 kj/kg 0K, issiqlik o‘tkazuvchanligi =4.7 Vt/m 0K teng. Kollektor turini tanlashda ikkinchi zaruriy faktor bo‘lib, optik foydalanish koeffitsiyentini va issiqlik yo‘qolish koeffitsiyentini ifodalovchi samaradorlik hisoblanadi. Kollektorning foydali ish koeffitsiyenti quyidagi formula bilan aniqlanadi. К= 𝑞к = 𝐺С𝑝(Тк− Тб.к) (2) 𝐼к 𝐼к bu yerda 𝘲 –vaqt birligi ichida 1 m2 kollektor yuzasidan olinadigan foydali issiqlik, Vt/m2 𝑘 I – kollektor yuzasiga tushadigan quyosh radiatsiyasi oqimining yig‘indi qiymati k Vt/ m2; G -kollektordagi issiqlik tashuvchining solishtirma massaviy qiymati, C – issiqlik tashuvchining solishtirma issiqlik sig‘imi, ; p T , T – issiqlik tashuvchining kollektorga kirishdagi boshlang‘ich va undan k b.k chiqishdagi oxirgi (so‘ngi) haroratlari 0C; q - kattalik kollektorning solishtirma issiqlik unumdorligini bildiradi. k Kollektor foydali ish koeffitsiyentining o‘rtacha qiymatini topish uchun maʼlum vaqt oralig‘idagi qiymatlarni o‘rtachasini chiqarish zarur bo‘ladi (kunlik, oylik, yillik). Turli xil quyosh kollektorlari bir zumlik issiqlik unumdorligi kattaligi quyidagi formula bilan aniqlanadi. Вт, (3) bu yerda: F – kollektordan issiqlik qabul qilinish koeffitsiyenti; R K – kollektorning issiqlik yo‘qotish koeffitsiyenti,Vt/ m2 ; k T – tashqi havo harorati, ; h (τ α) – kollektorning yutuvchanlik qobiliyatining samaradorligi; А – kollektor maydonining yuzasi,