Научные статьиM.H.Sayidova, S.U.Pulatova2025
Основные различия между наследованием по праву представления и наследственной трансмиссией в наследственных правоотношениях
Kamola SOLIYEVA
Общество и инновации · 5 · 361-368 · 2024
Аннотация
Ключевые слова: Вопрос о различиях между наследственной трансмиссией наследственная и наследованием по праву представления остается трансмиссия, актуальной проблемой современного наследственного права. наследование по праву Сегодня, с учетом значительного расширения круга представления, наследодатель, наследуемых объектов, вопросы, связанные с наследованием, наследник, приобретают все большую практическую значимость. завещание. Передача или дарение имущества – естественное желание каждого человека, поэтому регулирование наследственных отношений имеет важное прикладное значение. Завещание предоставляет возможность самостоятельно определить, кому будет передано имущество, исходя из воли наследодателя, без какого-либо внешнего давления. В случае отсутствия завещания наследование осуществляется по закону. Наследственное право, прежде всего, гарантирует возможность распоряжения материальными ценностями человека на случай его смерти. В статье приведены выводы, уточняющие разграничение наследственной трансмиссии и наследования по праву представления, что способствует более четкому пониманию этих ключевых институтов наследственного права. 362 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 11 (2024) / ISSN 2181-1415 Bugungi kunda meros transmissiyasi va taqdim etish huquqi asosida meros olish qandaydir mol-mulklarni qo‘lga kiritishning juda kamdan-kam uchraydigan usullari hisoblanadi. Ko‘pincha bu tushunchalar meros ishlarida kam qo‘llanilishi sababli chalkashtirib yuboriladi. Biroq ko‘rib chiqilayotgan tushunchalar o‘rtasida jiddiy farqlar mavjud bo‘lib, ularni batafsil o‘rganish lozim. Bu meros oluvchining vafoti natijasida merosning boshqa shaxsga o‘tish imkoniyati masalasini yaxshiroq tushunish uchun zarurdir. O‘zbekiston Respublikasi Konstitutsiyasida kafolatlangan meros huquqi nafaqat inson va fuqaroning huquqiy maqomining rasmiy qismi, balki jismoniy shaxsning haqiqiy huquqi hisoblanadi, chunki u xususiy mulk bilan bevosita bog‘liqdir. Har bir inson o‘zi hayoti davomida to‘plagan barcha mol-mulkini vafot etgan taqdirda o‘z yaqinlari va qarindoshlariga qoldirishi yoki sovg‘a qilishi muhim ahamiyatga ega. O‘z mulkini taqsimlash, bo‘lish va shu orqali o‘zining so‘nggi xohish-irodasini ifodalash imkoniyati qadimgi zamonlardan beri mavjud bo‘lib kelgan. Zamonaviy fuqarolik-huquqiy munosabatlar, xususan, meros masalalari taqdim etish huquqi asosidagi vorislik va meros transmissiyasi tartibidagi vorislik bilan namoyon bo‘ladi. O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik kodeksida meros huquqida huquqiy munosabatlarning har xil turlari bilan tavsiflangan ikkita mustaqil tushuncha mavjud: – taqdim etish huquqi; – meros transmissiyasi. Taqdim etish huquqi bo‘yicha vorislik sohasidagi fuqarolik huquqiy munosabatlarining obyektlari quyidagilar hisoblanadi: – meros ochilgan paytda meros qoldiruvchiga tegishli bo‘lgan ashyolar; – vafot etgan shaxsning shaxsiga taalluqli bo‘lmagan mulkiy huquqlar. “Meros yoki meros Mulki” tushunchasi meros bo‘yicha o‘tadigan huquq va majburiyatlar majmuasi, shuningdek meros tariqasida o‘tadigan mol-mulkni anglatadi. Unga meros ochilgan paytda marhumga tegishli bo‘lgan barcha narsalar va boshqa mol- mulk, mulkiy huquqlar va majburiyatlar kiradi. Shaxsiy nomulkiy huquqlar va turli nomoddiy boyliklar, shuningdek aliment to‘lovlari, fuqaroning sog‘lig‘iga yetkazilgan zararni qoplash va boshqa shunga o‘xshash holatlar meros tarkibiga kiritilmaydi. Ko‘rsatilgan ta’riflarning asosiy xususiyatlarini tahlil qilib, biz O‘zbekiston Respublikasi Fuqarolik Kodeksining 1140-moddasiga muvofiq taqdim etish huquqi bo‘yicha meros qoldirish – bu meros qoldiruvchining vafot etgan merosxo‘rining to‘g‘ridan-to‘g‘ri avlodlari vorislikka chaqiriladigan huquqiy munosabat ekanligini aniqladik. Ushbu huquqni faqat meros qoldiruvchi vafot etgan kunda uning bevosita avlodi (o‘g‘li yoki qizi) hayotda bo‘lmagan taqdirdagina amalga oshirish mumkin. Bu esa meros ochilgan paytda meros qoldiruvchi va uning nabiralari o‘rtasida haqiqatan ham bog‘lovchi bo‘g‘in yo‘qligini anglatadi. Shu bilan birga, agar meros qoldiruvchi vafot etgan kunda ushbu shart mavjud bo‘lmasa, ya’ni uning farzandlari tirik bo‘lsa, ular noloyiq deb topilmagan va vasiyat qiluvchi tomonidan moddiy ne’matlardan mahrum etilmagan bo‘lsa, taqdim etish huquqi qo‘llanilmaydi. Taqdim etish huquqidan farqli o‘laroq, meros transmissiyasi shunday huquqiy munosabatki, unda meros ochilganidan so‘ng merosga chaqirilgan merosxo‘r merosga tegishli tarzda kirishga ulgurmay vafot etadi. Bunday holatlarda birinchi vafot etgan merosxo‘rning merosxo‘rlari vorislikka chaqiriladi. Shu bilan birga, agar vafot etgan merosxo‘r o‘zining barcha mol-mulkini vasiyat qilgan bo‘lsa, vasiyatnoma bo‘yicha merosxo‘rlar vorislikka chaqiriladi. 363 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 11 (2024) / ISSN 2181-1415 Maqola huquqning umumiy nazariyasi va fuqarolik-huquqiy fan qoidalariga, huquqshunos olimlarning il
Доказательный фрагмент
«Ключевые слова: Вопрос о различиях между наследственной трансмиссией наследственная и наследованием по праву представления остается трансмиссия, актуальной проблемой современного наследственного права.»
Образец извлечения
Демо-превьюКлючевые слова: Вопрос о различиях между наследственной трансмиссией наследственная и наследованием по праву представления остается трансмиссия, актуальной проблемой современного наследственного права. Полный текст публикации CiteX не хранит — доступ к первоисточнику открывается по DOI согласно лицензии издателя и выбранному плану.
- Цитирований
- 0
- Тип
- Журнал
- Страна
- Узбекистан
- Ключевые слова
- inheritance transmission, property through a will. The testator decides this, merosxo‘r, heir, наследование по праву представления, наследник, наследственная трансмиссия, meros transmissiyasi, завещание, taqdim etish huquqi bo‘yicha vorislik, inheritance by right of representation, наследодатель, meros qoldiruvchi, vasiyatnoma, will, testator
Смежные источники
Общество и инновацииKhosiyat MAMATKULOVA2024
УчебникиМ.Исаова, Р.Хасанов +32014
Журнал универсальных научных исследованийAND RESTORATION, Khatamov Orif Yusupovich2024