Приобретение навыков XXI века, важный фактор в подготовке директоров школ к руководящим должностям

Аннотация

Ключевые слова: В статье раскрыты содержание и требования к обучению управление, руководителей школ управленческой деятельности, а также образование, особенности этих процессов. воспитание, система, развитие, школа, руководитель, деятельность, менеджмент, технология, инновации, социальное, духовное, материальное, метод, лидер, общество, труд, личность, задача. Fan texnika taraqqiyoti davrida ayniqsa mamlakatimizda amalga oshirilayotgan islohotlar davrida rahbar u yoki bu ko‘rsatmani kutib turmasligi kerak, u har bir o‘zgarishlarning tub mohiyatini anglagan holda sohasining faoliyatini yangi yo‘nalishga yo‘naltira olish darajasiga ega bo‘lish zarur. Bu borada nafaqat ishbilarmonlik, tadbirkorlik, tashabbuskorlik sifatlari bilan bir qatorda kelajakni ko‘ra bilishdek kuchli tuyg‘uga ega bo‘lish lozim. Rahbar bugungi kun faoliyati doirasida o‘ralib qolmasdan jamoani istiqbolga ishonch ruhida tarbiyalay olishi va hamisha oldinda bo‘lishi lozim. Ta’limni boshqarish tizimini takomillashtirish, jamoat boshqaruvi shakllarini rivojlantirish jaranglari ko‘zda tutilgan bo‘lib, ta’lim tizimini takomillashtirish va 280 Жамият ва инновациялар – Общество и инновации – Society and innovations Special Issue – 09 (2024) / ISSN 2181-1415 rivojlanishini ta’minlashda maktab direktorlarining boshqaruv faoliyatini ilmiy asosda tashkil etish hamda zamonaviy boshqaruv texnologiyalarini qo‘llash asosida ularning boshqaruv faoliyati samaradorligini oshirishda innovatsion metodlar va usullardan foydalanish zaruriyati tug‘ilmoqda. Ma’lumki, boshqaruv har qanday jamiyatga xos bo‘lgan, hayot va turmush zaruratidan kelib chiqadigan faoliyat turi sanaladi. Bozor iqtisodiyoti sharoitida bu faoliyat mohiyati yanada takomillashib bormoqda. Boshqarishning asosiy maqsadi - mehnat ahlining moddiy va ma’naviy ehtiyojlarini qondirish uchun ishlab chiqarishni va shu asnoda barcha ijtimoiy munosabatlarni taraqqiy ettirishdan iborat. Boshqaruv - jamiyat taraqqiyotning barcha jarayonlarida o‘ziga xos bo‘lgan ichki xususiyat sifatida qaraladi. Rahbar - menejer, u odamlar bilan ishlaydi, ularning kasbiy yutuqlari va xavfsizligi uchun javob beradi, vazifalarni bajarish uchun ular kuchg‘ayratini uyushtiradi va uyg‘unlashtirishni amalga oshiradi. Ma’lumki, jamiyat iqtisodiy, ijtimoiy-siyosiy va ma’naviy sohalarni o‘z ichiga qamrab oladi. Shunga muvofiq tarzda boshqarishning ham uchta asosiy yo‘nalishi mavjuddir. Eng asosiysi, iqtisodiy boshqaruv. Chunki, iqtisod – moddiy ishlab chiqarish jamiyat hayoti va taraqqiyotining negizini tashkil etadi, mubolag‘a bilmaydi. Respublikamiz mustaqillikka erishgan hozirgi davrda iqtisodni boshqarishga jiddiy e’tibor berilayotgani bejiz emas.Insoniyat tomonidan fan-texnika, iqtisodiyot va ijtimoiy muvaffaqiyatlar tobora oshirilib borishiga ko‘ra boshqaruv faoliyatining ilmga bo‘lgan talabi ham to‘xtovsiz o‘sib boradi. Bunday ilmiy yondashish ehtiyojini quyidagi holatlar bilan izohlash mumkin: Birinchidan, boshqaruvning nodir xususiyati : biror yo‘qdan muayyan nimanidir qilish, tarqoq unsurlardan tizim tuzish. Ikkinchidan, rahbar tasarrufida bo‘lgan ѐki u javobgar hisoblangan qadriyatlar ko‘lamining jadal oshishi. Uchinchidan, insonlar kuch-g‘ayratiga asoslangan boshqaruvning yaratuvchilik samarasi rahbariyatdan har tomonlama ma’lumotlilik, o‘z kasbini ustasi bo‘lishlik va tizimli yondashishni talab qiladi. Maktabda pedagogik jarayonlarni tashkil etish, boshqarish va nazorat qilish, o‘qituvchi va o‘quvchilarga zaruriy shart-sharoitlarni yaratib berishda faoliyatni oldindan rejalashtirish, amalga oshirish yo‘l-yo‘riqlarini tanlash, qaror qabul qilish; pedagog xodimlarning imkoniyati, qobiliyati hamda vazifalarning mazmun va mohiyatiga ko‘ra vazifalarni taqsimlash; pedagog xodimlarning uzluksiz malaka oshirishi uchun zaruriy shart-sharoitlarni yaratish; moddiy-texnik va zamonaviy ilmiymidik mahsulotlar bilan ta’minlash; ilg‘or pedagogik tajribalar va zamonaviy axborotlar texnologiyalarni tatbiq etish; DTS talablarini amaliyotda qo‘llash va uning monitoringini olib borishni tashkil etish; maktab rivojlanish moyilligi va dinamikasi bo‘yicha axborotlar to‘plash va tahlil qilish; pedagoglarning innovatsion faoliyat natijalariga qiziqishini shakllantirish va rag‘batlantirish asosida innovatsion faoliyatni tashkil etish; qabul qilingan qaror va buyruqlarning bajarilishini nazorat qilish maktab direktorlarining asosiy funksional vazifalari hisoblanadi. Maktab direktorlarining funksional vazifalarini amalga oshirish jaraѐni ko‘zlangan natijalarga erishishda ma’lum bir maqsadga yo‘naltirilgan faoliyatni rejalashtirish, tashkil etish, nazorat qilish, tahlil qilish va obyektiv baholash, pedagog xodimlar faoliyatini tashkil etish va muvofiqlashtirishni qamrab olgan holda rahbarning boshqaruv faoliyatini ifodalaydi. Olimlarning fikriga ko‘ra, boshqaruv o‘ziga xos san’at va mahoratni talab qiluvchi tanlov, shu tanlov ѐki izlanish asosida qarorlar qabul qilish va uning bajarilishini nazorat qilishdir. Rahbar ma’lumki ikki tomonni bog‘lovch