BOLALAR SEREBRAL FALAJI BO‘LGAN BOLALARNING JISMONIY RIVOJLANISH KO‘RSATKICHLARINI BAHOLASH

Аннотация

Данная статья посвящена изучению и оценке показателей физического развития детей с детским церебральным параличом. При этом мы взяли 115 детей с ДЦП, находящихся на лечении в Сурхандарьинской областной психиатрической больнице, и 120 практически здоровых воспитанников и учащихся детских садов и школ города Термеза. При детском церебральном параличе больше всего изменяются параметры конечностей и особенно их дистальных отделов. Со временем заболевания снижается не только вес ребенка, но и показатели роста. 149 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 2 Ключевые слова: Детский церебральный паралич, Сурхандарьинская область, антропометрические показатели, цифровая рентгенография, эпилепсия. Muammoning dolzarbligi: Bolalar serebral falaji (BSF) ijtimoiy ahamiyatga ega bo‘lgan sog‘liqni saqlash oldida turgan global muammolardan biridir. Butun dunyoda ushbu kasallik bilan og‘rigan bemorlar soni taxminan 17 millionga yetadi. BSF doimo bolalar nogironligining asosiy sabablari orasida yetakchi o‘rinni egallaydi, faqat ruhiy kasalliklardan keying o‘rinda turadi [1]. Jahon amaliyotida BSF uchrash chastotasi bir yoshgacha bo‘lgan 1000 ta bolaga 1,7 dan 7 tagacha holatni tashkil qiladi [2-3]. Rossiyada bu ko‘rsatkich har 1000 bolaga 2,5 dan 6 holatgacha o‘zgarib turadi. BSF bilan kasallangan bolalarning taxminan 50% muddatidan oldin tug‘ilgan [4-5]. BSF (Bolalar serebral falaji) - bu markaziy asab tizimining (MAT) progressiv bo‘lmagan shikastlanishi bo‘lib, harakat funksiyalari buzilishi, aqliy buzilishlar, epilepsiya va muvozanat muammolari bilan tavsiflanadi. Bolalar serebral falaji (BSF) bilan og‘rigan bolalar nutritiv buzilishlar rivojlanish xavfi yuqori bo‘lib, ularning rivojlanish ko‘rsatkichlari adabiyotlar tahliliga ko‘ra 80% ga yetadi [6]. Bolalar serebral falajlikda kasallangan bemor bolalalar va ularning oila a`zolari jismoniy azob-uqubatlarni boshdan kechiradilar. Bu esa o‘z navbatida oila a’zolarining ijtimoiy-psixologik va moslashish holatini yomonlashtiradi [2-3-4-5] Tadqiqot maqsadi: Bolalar serebral falajligi bilan kasallangan bemor bolalalarning jismoniy rivojlanish ko‘rsatkichlarini baholashdan iborat. Tekshirish usullari va materiallari: Tadqiqot materiali sifatida Surhondaryo viloyat ruhiy-asab kasalliklari shifoxonasida davolanayotgan BSF bilan og‘rigan bolalar xizmat qildi. (115 ta bola, shundan 60 tasi o‘g‘il bolalar va 55 tasi qizlar). Nazorat guruhi sifatida Termiz shahridagi bolalar bog‘chalari va maktablarning amalda sog‘lom tarbiyalanuvchilari va o‘quvchilari (120 nafar bola, shundan 60 nafari o‘g‘il bolalar va 60 nafari qizlar) xizmat qildi. Jami 3 yoshdan 12 yoshgacha bo‘lgan 235nafar bolalar tekshiruvdan o‘tkazildi. BSF bilan og‘rigan bolalarni tekshirish shifoxonalarning qabul bo‘limida o‘tkazildi. Bolalar bog‘chasi tarbiyalanuvchilari va maktab o‘quvchilarini o‘rganish ushbu muassasalarning tibbiyot punktlarida amalga oshirildi. Tadqiqotimizdagi asosiy guruh bemorlarni jins bo‘yicha o‘rganilganda o‘g‘il bolalar 60 nafar (52%), qiz bolalar esa 55 nafar (48%) ga nisbati 1,1:1 teng keldi. Kasallanishda jins bo‘yicha aytarli farq ko‘zatilmadi. 150 Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research Acumen: International Journal of Multidisciplinary Research ISSN: 3060-4745 IF(Impact Factor)10.41 / 2024 Volume 2, Issue 2 Tekshirilgan bolalarning yosh davrlari yillar bo‘yicha taqsimlandi. Bolalarning antropometrik tadqiqotlari N.X. Shamirzaev, S.A. Ten va Sh.I. To‘xtanazarovaning (1998) uslubiy tavsiyalariga ko‘ra o‘tkazildi. 1-jadval Tadqiqotga olingan bolalarni yoshi va jinsi bo‘yicha materiallarning taqsimlanishi abs, %. Umumiy bemor Jins bo‘yicha Yosh guruhlar lar Erkak Ayol Asosiy guruh BSF 115 60 nafar (52%) 55 nafar (48%) bolalar Nazorat guruh 120 60 nafar (50%) 60 nafar (50%) sog‘lom bolalar Jami 235 120 nafar (51%) 115 nafar (49%) Tashxisni tasdiqlash uchun bemorlarda standart asosida raqamli rentgenografiya, KT, MRT, MSKT bilan bog‘liq tahlililar yordamida tekshirildi. Bundan tashqari nazoratdagi bemorlarda umumklinik va bioximik taxlillar: qon, siydik, najas tahlili va instrumental tekshiruvlardan ultratovush tekshiruvi (UTT), ko‘rsatma asosida ko‘krak qafasi rentgenografiyasi o‘tkazildi. Tadqiqot natijalari: Surhondaryo viloyat ruhiy-asab kasalliklari shifoxonasida davolanayotgan BSF bilan og‘rigan bemor bolalarning kasallikning kelib chiqish sabablarini tahlil qilish natijasida surovnoma utkazilganida. Bolada BSF rivojlanish xavfi quyidagi holatlarda ortadi: Tug‘ruq paytida: Shiddatli tug‘ishlar. Homilaning chanoq oldi holati. Onasining chanog‘i tor. Yirik meva. Cho‘zilib ketuvchi tug‘ruqlar. Intensiv tug‘ruq faoliyati. Tug‘ruqqacha davom etadigan suvsizlik davri. Diskoordinatsiyalangan tug‘ruq faoliyati. Tug‘ruqdan keyingi davrda: Chaqaloqning gemolitik kasalligi (ona va homila o‘rtasidagi immunologik ziddiyat tufayli miyaning toksi