ЦЕЛЛЮЛОЗНЫЕ СОЕДИНЕНИЯ: АНАЛИЗ ИССЛЕДОВАНИЙ СТРУКТУРЫ, СВОЙСТВ И ПРИМЕНЕНИЯ БИОПОЛИМЕРОВ

Аннотация

Nowadays, in many developed societies, there is an increasing demand for green materials due to environmental reasons, fuel depletion and growing environmental concerns. Future generations are required to be more aware of the challenges faced by industry and suppliers due to the availability of resources and to use sustainable and renewable raw materials. In this context, cellulose can be expected to be an important source for materials due to its abundance, versatility as a biopolymer, diverse forms and potential applications. This article aims to provide a brief overview of the recent advances in cellulose composites, different cellulose sources, production and processing techniques for solvents, as well as their properties. Keywords: Cellulose composite polymers, fiber, cotton lint, mechanical properties, solvent. Language: Uzbek Citation: Umiruzokova , M., & Mahmatkulova , Z. (2025). CELLULOSE COMPOUNDS: ANALYSIS OF RESEARCH ON THE STRUCTURE, PROPERTIES AND APPLICATIONS OF BIOPOLYMERS. Universal International Scientific Journal, 2(2), 60–70. Retrieved from https://universaljurnal.uz/index.php/jurnal/article/view/1439 Doi: https://doi.org/10.5281/zenodo.14881975 Google scholar: https://scholar.google.com/scholar?hl=ru&as_sdt=0%2C5&q=SELLYULOZA+BIRIKMALARI%3A+BIOPOLIMERLAR+TUZILISHI%2C+XUSUSIYATLARI+VA+QO%27LLANILISHI+BO%27YICHA+TADQIQOTLAR+TAHLILI&btnG= KIRISH chiqariluvchi 87900 tonna paxta lintining Dunyo miqyosida paxta lintidan 42% qayta ishlashga yaroqsiz bo‘lib, fizik-kimyoviy xossalari yaxshilangan ulardan reaksion qobiliyati yuqori sellyuloza olish texnologiyalarini sellyuloza olish texnologiyasini ishlab modernizatsiyalash borasida bir qancha chiqish va amaliyotga qo‘llash muhim amaliy ishlar olib borilmoqda. ahamiyatga ega hisoblanadi. Respublikamizda bir yilda ishlab 61 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(2) Bugungi kunda yuqorida keltirilgan yanada rivojlantirish bo‘yicha Harakatlar mahsulotlarga, ya’ni oldindan xossalari strategiyasi to‘g‘risida”gi, 2017-yil 23- belgilangan polimer materiallar, sellyuloza avgustdagi PQ-3236-son «2017-2021 asosidagi kompozitsion materiallar, turli yillarda kimyo sanoatini rivojlantirish xossaga ega qog‘oz materiallari, qurilish dasturi to‘g‘risida»gi, 2019-yil 3-apreldagi materiallariga talabning o‘sib borishi, PQ-4265-son «Kimyo sanoatini yanada ularga bo‘lgan ehtiyoj yuqoriligi sababli, isloh qilish va uning investitsiyaviy O‘zbekistonda ham sellyulozaga talab jozibadorligini oshirish chora-tadbirlari yildan-yilga o‘sib bormoqda. to‘g‘risida»gi, 2019-yil 1-maydagi PQ- Respublikamizda oxirgi yillarda 4302-son «Sanoat koorporatsiyasini kimyo sanoati korxonalarini yanada rivojlantirish va talab yuqori modernizatsiya qilish, raqobatbardosh bo‘lgan mahsulotlar ishlab chiqarishni mahsulot turlari va hajmini kengaytirish, kengaytirish chora-tadbirlari to‘g‘risida»gi mahalliy xomashyolar asosida sellyuloza qarorlari hamda mazkur faoliyatga tegishli va uning efirlarini olish, kimyo, boshqa me’yoriy-huquqiy xujjatlarda farmatsevtika, oziq-ovqat, qog‘oz belgilangan vazifalarni amalga oshirishga sanoatida qo‘llash borasida ilmiy ushbu dissertatsiya tadqiqoti muayyan tadqiqotlar olib borilib, muayyan darajada xizmat qiladi. natijalarga erishilmoqda. O‘zbekiston Ma’lumki, O‘zbekiston o‘zining Respublikasini yanada rivojlantirish jug‘rofiy joylashuvi tufayli cho‘llar va bo‘yicha Harakatlar strategiyasida tog‘li hududlardan iborat bo‘lganligi, unda «sanoatni sifat jihatdan yangi bosqichga o‘rmon zonalari deyarli yo‘qligi sababli bir ko‘tarish, mahalliy xomashyo manbalarini yillik o‘simliklardan sellyuloza manbai chuqur qayta ishlash, tayyor mahsulotlar sifatida foydalanish tavsiya etiladi. ishlab chiqarishni jadallashtirish, yangi Shuning uchun mahalliy xomashyo asosida turdagi mahsulotlar va texnologiyalarni sellyuloza zaxiralarini izlab topish, ularni o‘zlashtirish» vazifalari belgilab berilgan. ajratib olish, xossalarini o‘rganish hozirgi Bu borada, jumladan samarali usullarni kunda dolzarb masalalardan biri qo‘llab tabiiy polimerlar asosida reaksion hisoblanadi. qobiliyati yuqori sellyuloza olishning Mahalliy bir yillik o‘simliklardan innovatsion texnologiyalarini yaratish, sellyuloza olishning eng afzal tomoni atsetatsellyuloza plyonkalarining sifat ularni har yili tabiatning o‘zi tomonidan ko‘rsatgichlarini yanada oshirish muhim yangilanishi, zaxirani qisqa muddatlarda ahamiyatga ega hisoblanadi. yaratilishi hisoblanadi. O‘zbekiston Respublikasi Respublikamizda bir yillik o‘simliklar Prezidentining 2017-yil 7-fevraldagi PF- orasida paxta sanoatining ikkilamchi 4947-son “O‘zbekiston Respublikasini xomashyosi bo‘lgan kalta tolalardan iborat 62 Universaljurnal.uz Universal International Scientific Journal 2025, 2(2) lint, siklonda hosil bo‘lgan momiq, borasida ko‘plab tadqiqotlar olib nostandart tolalar va boshqalar, ya’ni borilganiga qaramay uni kimyoviy faol to‘qimachilik sanoati uchun tola sifatida xolatga keltirish, uni xossalari to