SHARQ MUTAFAKKIRLARINING ASARLARIDA TA`LIMIY VA TARBIYAVIY QARASHLARNING PEDAGOGIK FANLARGA UYG`UNLASHUVI.

Аннотация

This article examines the views of Eastern thinkers in the field of education and training and their integration into pedagogical disciplines. Their pedagogical ideas and philosophical views, especially the issues of ethics, education, enlightenment and intellectual development, influenced the modern education system. Key words: Eastern thinkers, eastern pedagogy, education and upbringing, pedagogical views, philosophical pedagogy, modern education system, pedagogical methods. Аннотация: В данной статье рассматриваются взгляды мыслителей Востока в области образования и обучения их интеграции в педагогические дисциплины. Их педагогические идеи и философские взгляды, особенно вопросы этики, образования, просвещения и интеллектуального развития, оказали влияние на современную систему образования. Ключевые слова: Мыслители Востока, восточная педагогика, образование и воспитание, педагогические взгляды, философская педагогика, современная система образования, педагогические методы. Sharq mutafakkirlarining ta'lim va tarbiya sohasidagi o'rni va ahamiyati o`zgachadir. Ushbu ishda Sharq mutafakkirlarining pedagogik fikrlari va uslublarining shakllanishi, rivojlanishi va ularning zamonaviy ta'lim tizimiga ta`siri ulkan o`sish va rivojlanishlarga sabachi bo`lib kelmoqda. Sharq mutafakkirlarining ta'lim va tarbiya sohasidagi g‘oyalari, asosan, ma’naviy va 104 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference axloqiy rivojlanishni, jamiyatning barqarorligini ta’minlashga yo‘naltirilgan edi. Sharq mutafakkirlarining pedagogik qarashlari, insonning ma'naviy, axloqiy va intellektual o'sishini targ‘ib qilish bilan birga, jamiyatni rivojlantirishda ta'limning muhim o‘rnini ta'kidlaydi. Ayniqsa, Al-Farobiy, Ibn Sina kabi buyuk olimlar ta'lim va tarbiya prinsiplarini shakllantirgan, ularning fikrlari hozirgi kunda ham o‘z ahamiyatini saqlab qolmoqda. Ularning qarashlari nafaqat o'z zamonasi uchun, balki hozirgi kun uchun ham katta ahamiyatga ega. Sharq mutafakkirlarining ta'lim va tarbiya sohasidagi qarashlari tarixan chuqur ildizlarga ega bo‘lib, ularning pedagogik g‘oyalari zamonaviy ta'lim tizimiga sezilarli ta'sir ko‘rsatgan. Ularning ta'lim prinsiplarining markazida insonning axloqiy, ilmiy va intellektual rivojlanishi yotadi. Sharq mutafakkirlarining fikrlariga ko‘ra, ta'lim nafaqat bilim olish jarayoni, balki insonning ma'naviy va axloqiy kamolotini ta'minlovchi muhim vosita hisoblanadi. Abu Nasr Farobiy ta'limni jamiyatni rivojlantirish va insonning ma'naviy erkinligini oshirish vositasi sifatida ko‘rgan. U ta'lim jarayonida o‘qituvchining roli va o‘quvchilar bilan o‘zaro aloqasining ahamiyatiga katta e'tibor qaratgan. Farobiy ta'limni faqat bir tomonlama bilim berish emas, balki o‘quvchining har tomonlama rivojlanishiga yo‘naltirilgan jarayon sifatida ko‘rsatgan. Farobiyning ta'limni jamiyatni rivojlantirish vositasi sifatida ko‘rgan g‘oyalari hozirgi ta'lim tizimlarida ijtimoiy mas'uliyatni, jamiyatga foydali shaxslar tarbiyalashni o‘z ichiga oladi. Bu yondashuvlar zamonaviy pedagogik metodlar, ayniqsa, guruh ishlari va kolaborativ o‘qish metodlarida o‘z aksini topgan. Shuningdek, ibn Sinoning ta'limga bo‘lgan qarashlari ham ilmiy izlanishlar va axloqiy tarbiya o‘rtasidagi muvozanatni ta'minlashga qaratilgan. U ilm olishni insonning ma'naviy o‘sishi va jamiyatda manfaatli rol o‘ynashiga yordam beruvchi vosita sifatida ko‘rgan. Ibn Sinoning ta'lim va ilm olish haqidagi g‘oyalari ilmiy izlanishlar va axloqiy rivojlanishni birlashtirgan. Uning "ilm-fan va axloq" o‘rtasidagi bog‘liqlikni ta'kidlagan qarashlari, zamonaviy pedagogikada "integratsiyalashgan yondashuv" tamoyiliga mos keladi. Bu tamoyil, ayniqsa, ilmiy va axloqiy qadriyatlarni birlashtirgan pedagogik metodlar yordamida o‘quvchilarning nafaqat bilim, balki ma'naviy rivojlanishiga ham katta ahamiyat beradi. Bugungi kunda ilmiy izlanishlar va ma'naviyat o‘rtasidagi bog‘liqlikning ahamiyati zamonaviy ta'limda ham yuqori baholanadi. Ayniqsa, ilm-fan va axloqni birlashtiruvchi pedagogik yondashuvlar, shaxsiy va ijtimoiy mas'uliyatni rivojlantirish hozirgi ta'lim tizimlarida muhim o‘rin tutadi. Zamonaviy pedagogik metodlar bilan Sharq mutafakkirlarining g‘oyalari o‘rtasidagi uyg‘unlikni ko‘rib chiqsak, ularning ta'limga nisbatan ko‘rsatilgan 105 ACADEMIC RESEARCH IN MODERN SCIENCE International scientific-online conference e'tibori zamonaviy pedagogik tizimlarda ham o‘z aksini topgan. Masalan, o‘qituvchining faol roli va o‘quvchi bilan munosabatlar muhimligi haqidagi qarashlar hozirgi kunda interaktiv o‘qitish metodlarida o‘z ifodasini topadi. Farobiy va ibn Sinoning axloqiy va intellektual tarbiya haqidagi g‘oyalari esa zamonaviy ta'limda shaxsning ma'naviy o‘sishi va jamiyatga foydali bo‘lishining asosiy omillaridan biri sifatida ko‘rib chiqiladi. Shu bilan birga, ularning ta'limga bo‘lgan yondashuvlari o‘quvchilarning shaxsiy va ijtimoiy jihatdan rivojlanishiga katta ahamiyat beradi, bu esa bugungi ta'lim tizimlarining asosiy tamoyil